II SAB/Kr 58/03

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel - Ziaja ( spr. ) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005r. sprawy ze skargi S.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. - zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. do wydania decyzji administracyjnej w terminie jednego miesiąca od przekazania akt - Skarżący S.M. w skardze na bezczynność organu zarzuca Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego Miasta T. liczne zaniedbania, nienależyte wykonywanie zadań i nieterminowość - bezczynność w spawie, zwłaszcza w latach 1999 i 2000 po dacie wydania postanowienia i wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, w sprawie do sygn. akt USA Kr/ 11165/99, podnosząc, że skargę wnosi po wyczerpaniu wszystkich możliwych dostępnych mu środków w konsekwencji braku rozpatrzenia wcześniej złożonych przez niego skarg do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz Urzędu Wojewódzkiego w K. , z dnia [...]. 10. 2001r., [...].12.2001 r., [...].02.2002 r.. [...].04. 2002 r. Dodatkowo skarżący w piśmie z dnia 7.12. 2004 r. wyjaśnił, że mimo, iż w skargach nie powoływał się bezpośrednio na przepis art. 37 k.p.a., to jego skargi w swej treści zawierały również skargę na niezałatwienie sprawy w obowiązującym terminie, a do obowiązków organu należy prowadzenie postępowania w taki sposób by zostały spełnione warunki określone w art. 7,8,9, i 35 k.p.a. Skarżący podał, że decyzja o zatwierdzeniu projektu budowy i pozwoleniu na budowę dla inwestorów M. i T.C. wydana przez Prezydenta Miasta T. i zatwierdzona decyzją Wojewody została uchylona wyrokiem Naczelny Sądu Administracyjnego, który wcześniej postanowieniem wstrzymał zaskarżoną decyzję . Mimo, iż nadal inwestorzy prowadzili budowę po wyroku NSA, który zapadł w 1999 r. ,. to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie nakazał inwestorom wstrzymania robót, a także rozbiórki samowolnie wzniesionej klatki schodowej w sposób naruszający granice jego działki i zabytkowej zabudowy. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 18. 01. 2005 r. skarżący oświadczył, że mimo wydania przez PINB w T. , w lipcu 2004 r. postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych związanych z remontem strychu oraz rozbudową budynku o klatkę schodową przy ul.[...], to podtrzymuje on skargę nadal, bowiem wstrzymanie robót nastąpiło w chwili gdy są już one w całości przez inwestora wykonane w warunkach samowoli budowlanej, i nie została wydana decyzja w przedmiocie rozbiórki, a tego domagał się prócz wstrzymania robót. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Przedstawiając przebieg spawy, w tym zaistniały spór kompetencyjny między organami administracyjnymi orzekającymi w I instancji, stwierdził; że wszystkie przeterminowania w sprawie następowały z przyczyn niezależnych od PINB. Sprawa jest w toku i decyzja po wydaniu zostanie podana niezwłocznie do wiadomości Sądu. Na rozprawie w dniu 18.01.2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że w sprawie cały czas były podejmowane działania i wydawane decyzje. Ostatecznie w dniu [...]. 07. 2004 r. zostało wydane postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Zarzucił też; że w różnych pismach kierowanych przez skarżącego do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucano mu niekompetencje i nierzetelność ale nie bezczynność w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Nie zostało również wydane postanowienie WINB określające termin do załatwienia sprawy. Sąd zważył, co następuje : Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , stosownie do przepisu art. 97 par l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z póz. zm/, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest w świetle powyższych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Skargę należy uznać za uzasadnioną. Bezsporne, co do przebiegu sprawy są następujące okoliczności: Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] 1999 r.,: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom M. i T.C. pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego obejmującego : remont i zmianę sposobu użytkowania strychu na cele mieszkalne oraz rozbudowę budynku mieszkalnego o klatkę schodowa na działce nr 1 obr. [...] w T. przy ul. [...] - w granicy działki sąsiedniej nr 2 obr [...] przy ul. [...]. . Od powyższej decyzji odwołanie wniósł właściciel sąsiedniej działki S.M. kwestionując jej zgodność z prawem. Wojewoda decyzją z dnia [...].05. 1999 r., zn; [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, postanowieniem z dnia 6. 09.1999 r. sygn. akt S. A /Kr 1116/99 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Wojewody zdn. [....].05. 1999 r., a wyrokiem z dnia 26 10. 1999 r. uchylił decyzję organu I i II instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, wskazując w uzasadnieniu decyzji liczne naruszenia przepisów prawa budowlanego i postępowania administracyjnego. Skarżący S.M. od daty wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o wstrzymaniu decyzji zwracał się do PINB w T. o wstrzymanie robót na budowie prowadzonej przez inwestorów M. i T.C. , a później; po wydaniu przez NSA Wyroku ponaglał i ponawiał żądanie wstrzymania robót i komisyjnego stwierdzenia ich zaawansowania na dzień postanowienia o wstrzymaniu decyzji, - podając informację , że roboty nadal są wykonywane, a nawet doszło do ukończenia przybudówki, która w żaden sposób nie przystaje do starej zabytkowej zabudowy- kierując pisma wprost do PINB (pismo z dnia 2.04. 2002 r., 24. 04.2004 r. 15.11.2001. 24.04. 2004 r.) i skargi do organu wyższej instancji tj do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (z dnia 9.10. 2001 r., 28.12.2001 r. 28.02.2002r, 8..07.2002r) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozstrzygając w dniu 19. 02. 2001 r. spór kompetencyjny pomiędzy Prezydentem Miasta T. , a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w T. w sprawie o ustalenie, który z wymienionych organów jest właściwy w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej stwierdził, że organem właściwym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. . Jednocześnie wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że w sprawie budowy prowadzonej przez inwestorów M. i T.C. powinny być prowadzone dwa postępowania administracyjne. Pierwsze, należące do organu architektoniczne budowlanego dotyczące kwestii wydania pozwolenia na budowę; będzie się toczyć na skutek wyroku NSA uchylającego decyzję wcześniejszą i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwy organ (Prezydenta Miasta T. ) i organ ten nie może przenieść swoich kompetencji na inny organ pod pozorem zaistnienia samowoli budowlanej. Drugie postępowanie, którego dotyczy przedmiotowe rozstrzygnięcie jest w sprawie; stwierdzenia zaistnienia samowoli budowlanej i podjęcia stosownych decyzji przez nadzór budowlany.. Od momentu bowiem uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę wyrokiem NSA przestała ona istnieć w obrocie prawnym . Od tej więc chwili przedmiotowa budowa prowadzona była bez pozwolenia na budowę, chociaż taka decyzja była wymagana do rozpoczęcia i prowadzenia budowy. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego był poprzedzony postanowieniem , na mocy którego inwestorzy powinni zaprzestać budowy. Prowadząc więc budowę, mimo wydania postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji pozwalającej na budowę, a następnie kontynuując ją bez wymaganego pozwolenia, inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej. Zgodnie z dyspozycją znajdującego zastosowanie art. 48 p. budowlanego właściwy organ jest obowiązany wydać decyzję o rozbiórce budynku lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ właściwy mając przesłanki do wydania decyzji o rozbiórce nie może się od podjęcia takiej decyzji uchylać ani uzależnić jej od wyników innego toczącego się postępowania . Organem właściwym wskazanym przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, do wydania decyzji na podstawie art. 48 p. budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej w omawianej sprawie jest Państwowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w T. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. , wydał w dniu [...]. 07. 2004 r. , postanowienie [...], na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 p. budowlanego; o wstrzymaniu prowadzenia przedmiotowych robót budowlanych, a decyzją z dnia [...] .09. 2004 r. [...] na podstawie art. 51 ust. l pkt. budowlanego nałożył na inwestorów wstrzymanych robót budowlanych obowiązek wykonania określonych czynności polegających na sporządzeniu i przedstawieniu projektu budowlanego - uwzględniającego szczegółowy zakres wykonanych i planowanych robót budowlanych oraz geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej określającej odległość rozbudowy budynku mieszkalnego o klatkę schodową w stos. do granic działki inwestora. Badając kwestię dopuszczalności skargi w trzeba mieć na uwadze przepis art. 52 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu . W przypadku niedotrzymania terminu określonego w art. 35 k.p.a. stronie z mocy art. 37 k. p. a. przysługuje zażalenie na niezałatwienie sprawy do organu administracji publicznej wyższego stopnia . Trzeba stwierdzić, że skarżący w swoich skargach - wymienionych z dat w powyższych okolicznościach bezspornych - na postępowanie PINB w T. do organu wyższego stopnia, jakim jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , łączył w ich treści elementy skargi przewidzianej przepisem art. 227 k.p.a. z elementami zażalenia przewidzianego trybem art. 37 k.p.a. Bowiem w skargach swoich skarżący wskazywał zaniedbania PINB przy wykonywaniu jego zadań,, nienależyte wykonywanie zadań przez zaniechanie stosowania "policji budowlanej", braku kontroli na budowie prowadzonej przez inwestorów M. i T.C. w warunkach samowoli budowlanej po wyroku NSA i poprzedzającym go postanowieniu o wstrzymaniu wykonania decyzji, stronniczość ale i także :"nieterminowość" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego tj. niezałatwienie sprawy. W przypadku zażalenia na niedotrzymanie terminu (art. 37 k.p.a.) inny jest tryb postępowania niż dla skargi przewidzianej art. 227 k.p.a. Trzeba się jednak zgodzić ze stwierdzeniem skarżącego, iż obowiązkiem organów administracji publicznej jest prowadzenie postępowania zgodnie z zasadami określonymi w przepisach art. 7, 8 ,9 i 35 k.p.a w tym czuwania, by strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek stosownie do wymogu zawartego w przepisie art. 9 k.p.a. Przy czym decydujące znaczenie ma treść zawarta w piśmie strony, a nie nazwa pisma ("skarga" czy "zażalenie") Skarżący w ostatniej "skardze" skierowanej do WINB z dnia 28. 02. 2002 r. podtrzymał swoje stawisko zawarte we wcześniejszych skargach, jako aktualne. W szczególności zawarte w skardze z dnia 9. 10. 2001 r. dotyczące bezczynności organu (PINB w T. polegającej na nie wstrzymaniu przedmiotowych robót budowlanych i braku decyzji o rozbiórce "samowoli budowlanej". W tym przedmiocie organ wyższego stopnia nie zajął żadnego stanowiska ograniczając się do wystosowania do skarżącego zawiadomienia w trybie art. 238 k.p.a. Trzeba jeszcze dodać, że wniesienie zażalenia przez skarżącego jest wymogiem formalnym, warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu niezależnie od stanowiska pozytywnego lub negatywnego wyrażonego przez ten organ. W przedmiotowej sprawie skarżący wykazał, że wyczerpał przysługujący mu środek, zaskarżenia przed wniesieniem skargi do Sądu. W tym stanie rzeczy skoro PINB wydając postanowienie o wstrzymaniu robót w lipcu 2004 r. - w odległym czasie od wydania przez NSA wyroku, mocą którego inwestorzy utracili tytuł do ich prowadzenia (26.10. 1999 r.), - a następnie wydał decyzję [...].09.2004 r. o nałożeniu obowiązków na inwestorów bez określenia terminu ich wykonania, i nie objął rozstrzygnięciem prac wykonanych samowolnie po wstrzymaniu wykonania decyzji przez NSA tj w przedziale czasu od [...].1999 r. do [...] 2004 r., to skargę należy uznać za uzasadnioną. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 149 prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.