II SAB/Kr 59/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Daniel NSA Joanna Tuszyńska Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w sprawie przebudowy balkonu postanawia I. umorzyć postępowanie sądowe; II. przyznać adwokatowi K. K.-C. ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 293 (dwieście dziewięćdziesiąt trzy) złote tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte na skutek skargi M.B. z daty 18 maja 2006r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., w sprawie dotyczącej niedopuszczalnej przebudowy balkonu, w budynku nr "1", w S. przez J.S. i T.S. Na podstawie art. 54 § l ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wniosła o nakazanie temu organowi nadzoru budowlanego, by zajął się sprawą i zakończył ją przez wydanie decyzji - zgodnie z poleceniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zawartym w postanowieniu z dnia [...]października 2005r., znak[...], a także o nałożenie na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. stosownej kary. W uzasadnieniu skargi M.B. podała, że drugim już z kolei wnioskiem, w dniu 20 czerwca 2005r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o wszczęcie postępowania i zbadanie prawidłowości oraz legalności dokonanej przebudowy balkonu budynku w miejscowości S. Organ nadzoru budowlanego odpowiedział na powyższe w trybie skargowym pismami z dnia 6 czerwca 2005r. oraz 7 lipca 2005r., znak[...], gdzie podał, że uznaje przerobienie balustrady na balkonie i położenie płytek ceramicznych za bieżącą konserwację obiektu. Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zażalenie na takie zachowanie się organu, który postanowieniem z dnia [...]października 2005r., znak[...] uznał je za zasadne i wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 14 listopada 2005r. Po tej dacie organ pierwszej instancji co prawda wszczął postępowanie w dniu 17 października 2005r., ale nie zakończył go w wyznaczonym terminie. W dniu 5 grudnia 2005r. skarżąca złożyła wniosek do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o zajęcie się ponownie sprawą bezczynności organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji, a w odpowiedzi na powyższe została pouczona o sposobie i trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. domagał się jej odrzucenia w całości lub oddalenia skargi. Uzasadniając powyższe organ nadzoru budowlanego przedstawił przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie do dnia 17 października 2005r. w sposób bardziej szczegółowy, ale nie odbiegający od twierdzeń zawartych w skardze. Wyjaśniał ponadto, że pismem z dnia 20.12.2005r. wystosował drugie wezwanie do złożenie przez strony wyjaśnień, zaś przed wydaniem decyzji zawiadomienie z dnia 23 stycznia 2006r. w trybie art. 10 k.p.a. W dniu [...]marca 2003r. wydano w przedmiotowej sprawie decyzję o umorzeniu postępowania, której skarżąca nie odebrała pomimo awizowania korespondencji przez pocztę. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. przyznawał, że w wyznaczonym przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego K. organ pierwsze instancji nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy, ale jak twierdził wymagała ona dodatkowych czynności i zawiadomienia stron, a w konsekwencji wydano decyzję. Na rozprawie dnia 22 listopada 2006r., zaznajomiona ze stanowiskiem strony przeciwnej, działająca z ustanowionym z urzędu pełnomocnikiem będącym adwokatem, M.B. podtrzymała skargę, domagając się nadto wydania postanowienia w trybie art. 155 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego z urzędu - które nie zostały pokryte w całości lub w części, przy odstąpieniu od obciążania nimi mocodawczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie , ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem skargi na bezczynność organu możliwe są różne rozstrzygnięcia. W szczególności , zgodnie z treścią art. 52§ l ustawy z dnia 30.08.2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana jako p.p.s.a.) - skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W przypadku bezczynności polegającej na niewydaniu decyzji skarżący - poza Rzecznikiem Praw Obywatelskich i prokuratorem - obowiązany jest zatem przed wniesieniem skargi wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 k.p.a., tzn. wnieść stanowiące specyficzny, różny od przewidzianego w art.141 - 144 k.p.a. środek zaskarżenia w postaci zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Niewyczerpanie przed wniesienie skargi środka prawnego przewidzianego w art. 37 k.p.a. prowadzi do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § l pkt 6 p.p.s.a. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 - przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 p.p.s.a . do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub w innych przypadkach do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może, jednak określić w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa w postępowaniu administracyjnym, w którym organ pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać organowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Uwzględnienie skargi nie wiąże się z nałożeniem na organ jakichkolwiek kar wobec braku podstawy prawnej do wydawania takich orzeczeń. Stosowanie określonych prawem sankcji - w tym grzywny, możliwe jest bowiem dopiero w sytuacji niewykonania przez organ administracji publicznej prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę, o czym stanowi art. 154 § l p.p.s.a. Skarga na bezczynność organów administracji publicznej podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. w przypadku jej bezzasadności, tj. w sytuacji gdy pomimo niewydania w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjęcia przez organ stosownej czynności nie zachodzą przesłanki do uznania takiego stanu rzeczy za bezczynność organu. Ponadto, jeżeli w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność zostanie stwierdzony fakt wydania przez organ administracji publicznej decyzji lub innego aktu - choćby z przekroczeniem terminów ustawowych - oznacza to, że organ nie pozostaje w bezczynności. Nie istnieje zatem przedmiot postępowania administracyjnego wywołanego wniesieniem skargi, którym jest bezczynność organu. Merytoryczne orzekanie w tym przypadku jest bezprzedmiotowe, zaś postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy, uwzględniając poza zgodnymi twierdzeniami stron także okoliczności wynikające z akt administracyjnych należy wskazać, że przed wniesieniem przez M.B. skargi z dnia daty 18 maja 2006r. wyczerpany został tryb z art. 37 k.p.a., natomiast nie zachodził zarzucany w niej stan bezczynności organu. Decyzją z dnia [...]marca 2006r., znak[...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1. art. 81 ust. l i art. 83 ust. Ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 z późn. zm.) umorzył postępowanie w sprawie przebudowy balkonu w części budynku nr "1" w S. będącej własnością T.S. i J.S. jako bezprzedmiotowe, podając uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia oraz wskazując w decyzji sposób jej zaskarżenia. Decyzja została doręczona inwestorom za potwierdzeniem odbioru 24 marca 2006r., natomiast przeznaczona dla M.B. korespondencja zawierająca to orzeczenie była dwukrotnie awizowania przez pocztę ( w dniach 24 marca i 3 kwietnia 2006r.), a następnie zwrócona nadawcy jako nie podjęta w terminie. Powyższa decyzja wobec jej doręczania inwestorom weszła do obrotu prawnego i wiąże organ pierwszej instancji stosownie do art. 110 k.p.a. Ocena na tle zasad z art. 44 § 1-4 k.p.a. skuteczności doręczenia skarżącej przedmiotowej decyzji w ramach niniejszego postępowania jest bezprzedmiotowa, natomiast wykazany fakt wydania przez organ administracyjny aktu, którym załatwiono sprawę w sposób umożliwiający kontrolę jego prawidłowości w toku instancji - oraz w perspektywie dalszych orzeczeń również drodze skargi, stanowi podstawę do umorzenia postępowania sadowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji postanowienia na podstawie art. art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 199 p.p.s.a., art. 242 p.p.s.a i art. 250 p.p.s.a. Poza rozważaniami pozostaje kwestia stosowania art. 155 p.p.s.a., który to przepis nie dotyczy procesowych roszczeń stron, lecz realizowanych w związku, ale poza postępowaniem sygnalizacyjnych uprawnień sądu .