II SAB/Kr 59/07

sygn. akt II SAB/Kr 59/07 Kraków, dnia 17 października 2008 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda po rozpoznaniu w dniu 17 października 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w K. postanawia: odrzucić skargę. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek skargi Stowarzyszenia "[...]" na bezczynność Prokuratora Rejonowego w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 października 2007 r. oddalił wniosek strony skarżącej o wyłączenie sędzi NSA I. D. od udziału w sprawie. Rozpoznając zażalenie skarżącego Stowarzyszenia na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił je i przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania postanowieniem z dnia 12 czerwca 2008 roku, sygn. akt l OZ 50/08. Sąd odwoławczy wskazał w uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia, że mocy zarządzenia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt l OZ 50/08 wezwano P. B. do nadesłania aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałoby umocowanie P. B. do reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnymi. W odpowiedzi na to wezwanie Stowarzyszenie zakwestionowało konieczność przedkładania odpisu z KRS przesyłając jednocześnie kopię - bez poświadczenia za zgodność - Uchwały Zarządu "[...]" Nr [...] opatrzoną datą [...] czerwca 2001 r. W uchwale tej przyjęto, że do m.in. podejmowania czynności prawnych w imieniu Stowarzyszenia upoważnieniu są: P. B. - przewodniczący, T. B. -skarbnik, P. B. - wiceprzewodniczący. Ponadto, przyjęto że dla ważności czynności potrzeba podpisu dwóch osób. Jednocześnie Stowarzyszenie nadesłało kopię pełnomocnictwa udzielonego P. B., podpisanego przez P. B. oraz P. B., a także kopię wyciągu z KRS ze stanem na dzień [...] lutego 2008 r. Z wyciągu tego wynika, iż "Zarząd wybiera swoich reprezentantów do podejmowania czynności prawnych oraz zaciągania zobowiązań majątkowych w imieniu stowarzyszenia poprzez umocowanych dwóch członków zarządu. Przewodniczący reprezentuje [...] na zewnątrz." Natomiast z informacji dotyczących Statutu Stowarzyszenia wynika, że Statut ten uchwalono [...] stycznia 1998 r., a uzupełniony złożono [...] marca 1998 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt l OZ 157/08, dotyczącej również Stowarzyszenia, których kopię załączono do akt niniejszej sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w K. Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r., sygn. [...], zarejestrował zmiany w składzie komisji rewizyjnej i oddalił wniosek Stowarzyszenia w zakresie wpisania zmian dotyczących sposobu reprezentacji podmiotu. Ponadto zaznaczono, że w wyniku skargi Stowarzyszenia, Sąd Rejonowy [...] w K. Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z dnia [...] września 2007 r., sygn. [...], uchylił pkt l postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r. dotyczący rejestracji zmian w składzie komisji rewizyjnej oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie (utrzymując to postanowienie jedynie w zakresie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej). Sąd wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 statutu, walne zgromadzenie odbywa się tuż przed lub też po upływie kadencji władz, a jak wynika z dołączonych do akt rejestrowych dokumentów, ostatnie wybory władz [...] odbyły się w dniu [...] czerwca 2001 r., w związku z czym, kadencja władz Stowarzyszenia upłynęła w dniu [...] czerwca 2003 r. Po upływie tej daty skończyła się kadencja władz Stowarzyszenia: zarządu i komisji rewizyjnej. Wskazano też, że nie budzi wątpliwości, iż przewodniczący nie jest samodzielnym organem [...], gdyż wchodzi on w skład zarządu. Z protokołów posiedzenia zarządu z dnia [...] czerwca 2001 r. wynika, że to właśnie spośród członków zarządu wybranych przez walne zebranie, członkowie zarządu wybierają przewodniczącego. W związku z tym sąd rejestrowy stwierdził, że względu na upływ kadencji władz w dniu [...] czerwca 2003 r., były przewodniczący [...] nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień [...] maja 2006 r., bowiem [...] nie miał już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej. Tak więc walne zgromadzenie wyznaczone na dzień [...] maja 2006 r. zwołane zostało nieprawidłowo, niezgodnie z zapisami statutu, a zatem, nie było władne do podejmowania skutecznych uchwał w żadnym zakresie. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na treść art. 28 § 1 i 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.), podając, że osoba prawna, w myśl art. 35 i 38 k. c. działa poprzez swoje organy w sposób określony w statucie. Z regulacją kodeksową koresponduje art. 10 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 20, poz. 104 ze zm.), normujący podstawowe zasady działalności takiej organizacji. W szczególności statut określa sposób reprezentacji stowarzyszenia (art. 10 ust. 1 pkt 6 Prawa o stowarzyszeniach). Sąd odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186), podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Ponadto, wskazać należy, że przy zmianie statutu stowarzyszenia występuje taka sama sytuacja, jak przy zakładaniu stowarzyszenia i rejestracji jego pierwszego statutu, na co wskazuje treść art. 21 powołanej ustawy Prawo o stowarzyszeniach. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 tej ustawy, stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Zatem uchwała o zmianie statutu staje się skuteczna z chwilą wpisania zmiany statutu do Krajowego Rejestru Sądowego. Skoro stosownie do wyciągu KRS-u i Statutu Stowarzyszenia, jego Przewodniczący nie jest uprawniony do jednoosobowego reprezentowania Stowarzyszenia w zakresie podejmowania czynności prawnych, sąd pierwszej instancji winien był w pierwszej kolejności zbadać umocowanie P. B. do występowania w imieniu Stowarzyszenia. Czyniąc ustalenia analogiczne do wyżej wskazanych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2008 roku, sygn. akt l OZ 50/08, mając na uwadze zawarte w tym orzeczeniu zalecenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. § 2 art. 58 p.p.s.a. stanowi natomiast, że z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Jak stanowi art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W przypadku osób prawnych, art. 31 § 1 p.p.s.a. przewiduje, iż jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Ustawa wyraźnie jednak wskazuje, iż braki w zakresie zdolności sądowej, procesowej albo w składzie organów osoby prawnej mogą mieć charakter dających się uzupełnić, jak w przepisie wyżej przytoczonym, bądź też nie dających się uzupełnić, na co wskazuje treść art. 31 § 3 p.p.s.a. Według poglądów doktryny, brak zdolności sądowej strony daje się uzupełnić wówczas, gdy dokonanie stosownej czynności zmierzające do uzupełnienia braku zależy od aktywności samego podmiotu (M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2007, komentarz do art. 31, teza 2). Tylko w wypadku, gdy strona ma możliwość uzupełnienia zaistniałych braków możliwe jest oznaczenie przez Sąd realnego terminu do wykonania nałożonego obowiązku. Jak stanowi art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku- Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 855), jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, sąd, na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy, ustanawia dla niego kuratora. Dopiero tak ustanowiony kurator mógłby zainicjować procedurę wyłonienia nowych władz stowarzyszenia, czego konsekwencją mogłoby być skuteczne zgłoszenie wniosku o wpis zmian w sądzie rejestrowym. Wynika stąd, iż usunięcie omawianego braku zdolności procesowej nie jest zależne od inicjatywy Stowarzyszenia "[...]". Zatem skoro stowarzyszenie nie jest w stanie we własnym zakresie powołać organów zdolnych do jego reprezentacji, należało dojść do wniosku, że braki w zdolności sądowej strony skarżącej nie dają się uzupełnić. Dlatego też nie było potrzeby wzywania strony skarżącej do uzupełnienia braku zdolności sądowej w określonym terminie. Orzekając w niniejszej sprawie, Sąd uwzględnił również zajęte w analogicznym układzie procesowym przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowisko (zob. postanowienia z dnia 17 czerwca 2008 roku, sygn. akt l OZ 51/08 oraz z dnia 3 lipca 2008 roku, sygn. akt l OZ 156/08), stosownie do których w powyższych okolicznościach należy mieć na uwadze przede wszystkim postanowienia, zawarte w art. 58 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, skarga podlegała odrzuceniu, co Sąd uczynił, za podstawę przyjmując art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.