II SAB/Kr 59/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 15 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia P.B. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt II SAB/Kr 59/09 w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi P.B. na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji [...] w K. postanawia: zażalenie odrzucić P O S T A N O W I E N I E Dnia 15 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 15 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 59/09 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu na zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 59/09 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P.B. na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji [...] w K. postanawia: odrzucić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II SAB/Kr 59/09 oddalił skargę P.B. na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji [...] w K. W dniu 12 grudnia 2009 r. skarżący P.B. wniósł o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2009 r. wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem. Skarżącemu w dniu 6 stycznia 2010 r. wraz z uzasadnieniem wyroku i jego odpisem doręczono wezwanie do uiszczenia ww. opłaty. Dnia 13 stycznia 2010 r. wniesiono od tego zarządzenia zażalenie, w którym skarżący wskazał, że nie otrzymał zarządzenia w sprawie wpisu. Zażalenie to zawiera mechanicznie odwzorowany podpis, prawdopodobnie P.B. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2010 r. wezwał skarżącego do podpisania wniesionego zażalenia. Wezwanie to odebrano 5 lutego 2010 r. i do dnia 15 września 2010 r. zażalenie nie zostało podpisane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarżący P.B. wniósł zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, które to zażalenie nie zostało podpisane. Zgodnie z art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", przepisy regulujące zażalenia na postanowienia sądu stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli przepisy przewidują wniesienie zażalenia. Do przepisów regulujących zażalenia na postanowienia sądu stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące skargi kasacyjnej (art. 197 § 2 P.p.s.a.), a art. 176 P.p.s.a. nakazuje, aby skarga kasacyjna czyniła zadość wymaganiom dla pisma w postępowaniu sądowym. Jednym takich wymagań jest podpisanie pisma. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis powinien być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a, które w tej sprawie nie występują. W sytuacji braku własnoręcznego podpisu, Sąd wzywa stronę do usunięcia braku formalnego pisma przez jego podpisanie. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał skarżącego do podpisania zażalenia. Zażalenie to nie zostało podpisane. Wobec niewykonania ww. zarządzenia, zażalenie skarżącego P.B. na zarządzenie z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej należy uznać za obarczone brakiem formalnym, który to brak nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 234 § 2 P.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Ponieważ w przypadku, gdy zobowiązany do uiszczenia tejże opłaty nie uiści jej – z mocy powołanego art. 234 § 2 P.p.s.a. nie stosuje się art. 220 P.p.s.a., tym samym nie ma podstaw, nawet przy braku uiszczenia opłaty kancelaryjnej - do pozostawienia żądania sporządzenia uzasadnienia bez rozpoznania. Sąd doręczył skarżącemu odpis wyroku z uzasadnieniem. Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 198 w związku z art. 197 § 2 i art. 176 w związku z art. 58 pkt 3 i art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. orzec jak w sentencji. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 59/09 odrzucił sprzeciw P.B. na zarządzenie z dnia [...] kwietnia 2010 r. Postanowienie to doręczono P.B. w dniu 5 lipca 2010 r. ([...] ) i dnia 12 lipca 2010 r. skarżący wniósł od tego postanowienia zażalenie [...] ). Ponieważ zażalenie to nie zostało własnoręcznie podpisane, Sąd wezwał zarządzeniem z dnia [...] lipca 2010 r. skarżącego do jego podpisania pod rygorem odrzucenia zażalenia ([...]). Zarządzenie to otrzymał P.B. w dniu 2 sierpnia 2010 r. ([...] ). Do dnia 15 września 2010 r. P.B. nie wykonał ww. zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: P.B. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie odrzucające sprzeciw na zarządzenie tego Sądu. Zażalenie to nie zostało podpisane. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 194 § 3 P.p.s.a., 198 P.p.s.a. oraz art. 178 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a. każde zażalenie musi zawierać podpis strony albo podpis przedstawiciela ustawowego strony lub jej pełnomocnika. Mając na uwadze powyższy brak formalny skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał składającego zażalenie P.B. do podpisania zażalenia pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie to nie zostało wykonane i tym samym nie został uzupełniony brak formalny zażalenia. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanym odpowiednio do zażaleń na podstawie art. 178 P.p.s.a. oraz art. 194 § 3 i art. 197 § 2 P.p.s.a., sąd administracyjny odrzuca zażalenie, jeżeli nie uzupełniono jego braku formalnego w wyznaczonym terminie, a takim brakiem jest w tej sprawie brak podpisania zażalenia. Należy również wyjaśnić, że powoływany przez skarżącego art. 65 § 3 P.p.s.a. dotyczy tylko doręczania pism przez sąd administracyjny innym podmiotom, a wbrew temu – niż jak wskazuje na to skarżący – nie zawiera upoważnienia dla stron do dostarczania pism w drodze elektronicznej sądowi. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. Nr z 2001 r. 130, poz. 1450 z późn. zm.) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. W rozdziale IX cytowanej ustawy znajdują się przepisy zmieniające m.in. przepisy Kodeksu cywilnego art. 60, art. 78 § 1 i § 2 dopuszczające możliwość wyrażenia woli osoby w stosunkach cywilnoprawnych przez ujawnienie jej w postaci elektronicznej. Ponadto ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2005 r. Nr 64, poz. 656 z późn. zm.) w art. 36 pkt 3 i pkt 5 dokonano zmiany przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tzn. art. 57 § 5 pkt 1 i art. 63 § 3a dopuszczając możliwość wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego. Wskazane wyżej przepisy dotyczą wyłącznie zakresu jaki reguluje ta ustawa. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wyżej wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2005 r. Nr 64, poz. 565 z późn. zm.), przepisów tej ustawy nie stosuje się do sądów administracyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji w tym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uznać, że wystarczającym jest opatrzenie danego dokumentu elektronicznym podpisem. W ocenie Sądu warunkiem uznania za dopuszczalne podpisywanie pism kierowanych do sądu administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym byłaby zmiana regulacji ustawowej. Dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a Wobec nie umieszczenia na zażaleniu z dnia 12 lipca 2010 r. własnoręcznego podpisu, pismo to należało uznać za obarczone brakiem formalnym. Takie stanowisko w analogicznej sprawie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt I OPP 25/08 i taki pogląd konsekwentnie zajmuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tym składzie. Nie jest również trafnym argumentacja, jakoby dopuszczalność korzystania z podpisu elektronicznego w zakresie składanych zażaleń mogła wynikać również z art. 78 Kodeksu cywilnego. Kodeks cywilny zawiera regulację składania oświadczeń woli, a więc takich czynności prawnych, które zmierzają do wywołania (nawiązania, zmiany, rozwiązania) skutków prawnych prawa materialnego. Nie jest zaś oświadczeniem woli wniesienie w tej sprawie zażalenia. Zażalenie jest bowiem czynnością procesową, która może wywołać skutki procesowe, a nie skutki w zakresie prawa materialnego. W tej sprawie w związku ze złożonym zażaleniem nie może nastąpić wywołanie jakiegokolwiek skutku w zakresie prawa materialnego. Nie można również zapominać i tego, że sprawy rozpoznawane przed sądami administracyjnymi dotyczą sfery prawa publicznego (prawa administracyjnego), Kodeks cywilny reguluje zaś materię prawa prywatnego. Ta uwaga dotyczy również sprawy dotyczące bezczynności organu. Wyroki sądowe są odrębnym źródłem tworzenia stosunków prawnych, do których to wyroków nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego. Również okoliczność, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczają stosowanie drogi elektronicznej do doręczania pism, nie stanowi przesłanki uzasadniającej żądanie strony składającej zażalenie. Zasady doręczania pism przez sąd administracyjnego reguluję odrębnie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ w sprawie nie zachowano wymogu formalnego zażalenia na postanowienie sądu administracyjnego (brak własnoręcznego podpisu) i wobec ustalenia, że wada ta istnieje i nie została przez składającego zażalenie wyeliminowana – nastąpiło odrzucenie zażalenia. W związku z powyższym należało, stosownie do treści art. 194 § 3 P.p.s.a. i w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 i art. 46 § 1 pkt 4 w związku z art. 176 i art. 178 P.p.s.a. i art. 193 P.p.s.a., orzec jak w sentencji i zażalenie odrzucić.