II SAB/Kr 59/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędziowie WSA Joanna Człowiekowska WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Starosty Miechowskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Starostę Miechowskiego do wydania aktu lub dokonania czynności na skutek wniosku M. B. z dnia 15 stycznia 2024r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie części wybranej oferty, którą to część pominięto przy udzieleniu w dniu 24 stycznia 2024r. odpowiedzi na wniosek – w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; II. stwierdza, że Starosta Miechowski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku M. B. z dnia 15 stycznia 2024r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie nieudostępnienia części wybranej w konkursie oferty, którą to część pominięto przy udzieleniu w dniu 24 stycznia 2024r. odpowiedzi na wniosek; III. stwierdza, ze bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; IV. zasądza od Starosty Miechowskiego na rzecz strony skarżącego M. B. kwotę 597 zł ( pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Starosty Miechowskiego zarzucając mu naruszenie 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nierozpoznanie wniosku z dnia 15 stycznia 2024r. o udzielenie informacji publicznej w terminie ustawowym zgodnie z żądanym zakresem. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie Starosty do rozpoznania wniosku w pełnym zakresie w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm prawem przepisanych. Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, iż w dniu 15 stycznia 2024 r. w formie mailowej złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tj. przesłanie w formie elektronicznej na adres mailowy na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001r. zestawienia złożonych ofert w konkursie wraz z punktacją poszczególnych ofert przez komisję oraz protokołem komisji konkursowej oraz kartą oceny ofert, złożonych w konkursie ofert na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej w 2024 roku na terenie Powiatu Miechowskiego oraz przesłanie wybranej w konkursie treści oferty bez załączników. Organ w odpowiedzi na wniosek w dniu 24 stycznia 2024 roku udzielił informacji w przeważającym zakresie, jednakże w zakresie wybranej w konkursie oferty organ udostępnił jedynie strony 1 oraz 34 do 38, nie informując o powodach, dlaczego nie udostępnił pozostałej części oferty. Z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że sprawy dostępu do informacji publicznej są załatwiane w krótkim terminie - co do zasady czternastodniowym - w formie czynności materialnotechnicznei bądź w formie decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie zdaniem skarżącego bezspornie organ pozostaje w bezczynności, gdyż nie udostępnił żądanych informacji w pełnym zakresie, nie wydał również decyzji administracyjnej. W treści udostępnionej oferty jest informacja, iż organizacja zastrzega treść oferty jako tajemnicę przedsiębiorstwa i nie wyraża zgody na udostępnienie w całości ani w części. Niezrozumiałe jednak jest, dlaczego organ udostępnił akurat tę część oferty, a pozostałą już nie. Ponadto, nasuwa liczne wątpliwości, czy Stowarzyszenie, które nie jest wpisane do rejestru przedsiębiorców i składa ofertę na realizację zadania publicznego, do której ma zastosowanie ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, na realizację którego zadania przyznawana jest dotacja, ma status przedsiębiorcy i może domagać się objęcia tajemnicą przedsiębiorcy treści jej oferty, złożonej w takim konkursie ofert. Z uwagi na powyższe, skoro organ nie zareagował w sposób prawidłowy na wniosek skarżącego, to oznacza, że pozostaje w bezczynności. Podkreślenia wymaga, iż skarga na bezczynność służy również w sytuacji udzielenia przez organ niepełnej informacji, co w ocenie skarżącego czyni skargę zasadną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ potwierdził, iż w dniu 15 stycznia 2024r. wpłynął do niego wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej o zakresie jak wskazano w skardze, na który odpowiedział udzielając informacji za pismem z dnia 24 stycznia 2024r. Organ potwierdził , iż w zakresie żądania udostępnienia wybranej oferty udostępnił ją jedynie w części , tj. w zakresie strony 1 oraz 34 do 38. W pozostałym zakresie oferta nie została udostępniona z uwagi na zastrzeżenie oferenta i powołanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16.04.1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W ocenie organu oferta w zakresie nieudostępnionym podlegała w oparciu powołaną ustawę i zasadę tajemnicy przedsiębiorstwa i przedsiębiorcy utajniona i nie powinna podlegać udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 dalej określanej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.). Istotnym jest również wskazanie, że Sąd powinien skargę na bezczynność oddalić, jeżeli stwierdzi, że organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast okoliczność wydania aktu lub podjęcia czynności po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ale uwzględnienie skargi może wówczas polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo naruszenie prawa nie było rażące (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 roku, sygn. akt II OSK 2966/17). Sąd mając na względzie katalog możliwych rozstrzygnięć wymienionych w art. 149 p.p.s.a. - winien odnieść się do całości sprawy orzekając zarówno w zakresie bezczynności, jak i dokonując oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa oraz rozważając, czy zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.). Ustalenia w zakresie stanu faktycznego w niniejszej sprawie ograniczają się do dwóch okoliczności: - Skarżący w dniu 15 stycznia 2024 r. w formie mailowej złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tj. przesłanie w formie elektronicznej na adres mailowy na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej zestawienia złożonych ofert w konkursie wraz z punktacją poszczególnych ofert przez komisję oraz protokołem komisji konkursowej oraz kartą oceny ofert, złożonych w konkursie ofert na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej w 2024 roku na terenie Powiatu Miechowskiego oraz przesłanie wybranej w konkursie treści oferty bez załączników. - Organ w odpowiedzi na powyższy wniosek w dniu 24 stycznia 2024 roku udzielił informacji w przeważającym zakresie. Jednakże w zakresie wybranej w konkursie oferty organ udostępnił jedynie strony 1 oraz 34 do 38, nie informując o powodach, dlaczego nie udostępnił pozostałej części oferty. Dopiero udzielając odpowiedź na skargę w niniejszej sprawie organ uzasadnił przyczyny, z powodu których nie udostępnił części stron zwycięskiej oferty. W sprawie bezspornym było, iż zakres żądanej w pełnym zakresie informacji mieści się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej, wynikającym z treści art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie organu jednak podlegała ona częściowemu utajnieniu z uwagi na treść art. 5 ust. 1 i 2 u.d i.p. W sytuacji zatem gdy żądana informacja mieści się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej i organ jest w posiadaniu żądanej informacji, a jednocześnie uznałby, że żądanie danej informacji publicznej ulega z określonych przyczyn utajnieniu ( o czym mowa w odpowiedzi na skargę) – to odmowa udzielenia takiej informacji publicznej winna zostać udzielona w postaci decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, wydanej w oparciu o art. 16 u.d.i.p. W przedmiotowej sprawie organ jednak - w zakresie, w jakim nie udostępnił żądanej informacji publicznej – w żaden sposób w piśmie stanowiącym odpowiedź na wniosek powodu nieudostępnienia części oferty nie wyjaśnił ( uczyniono to dopiero w odpowiedzi na skargę). Organ nie wydał w tym zakresie również żadnej decyzji, która mogłaby być następnie zweryfikowana, gdyby strona się z nią nie zgadzała. W świetle powyższego należało dojść do wniosku, że żądana przez skarżącego informacja miała walor informacji publicznej, a zatem sprawa powinna zostać załatwiona poprzez wydanie aktu ( decyzji) lub podjęcie czynności ( udostępnienie informacji) – również w zakresie części wybranej oferty, którą to część pominięto przy udzieleniu w dniu 24 stycznia 2024r. odpowiedzi na wniosek z dnia 15 stycznia 2024r. Skoro organ uznał, że część informacji nie mogła zostać udzielona z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa winien w tym zakresie wydać decyzję, czego nie uczynił. Ponieważ do dnia wyrokowania sprawa w zakresie objętym skargą nie została załatwiona, organ pozostaje w bezczynności ( art. 149 § 1 p.p.s.a ). Oceniając natomiast charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do wniosku, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 1415/19 "za rażące naruszenie prawa należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Za wyczerpujące powyższe pojęcie przyjdzie uznać stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób jednoznaczny. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia." Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż na wniosek o informację publiczną złożony w dniu 15 stycznia 2024r. organ odpowiedział w sposób prawidłowy prawie w całości. Jedynie w zakresie nieudostępnienia części oferty organ dopuścił się bezczynności, przy czym nieudostępnienie tej części informacji nie było lekceważeniem ustawowych obowiązków ze strony organu, a jedynie przyjęcie niewłaściwej interpretacji przepisów o ewentualnym utajnieniu części informacji. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż bezczynności organu uznać należy w realiach niniejszej sprawy za nie mającą charakteru rażącej, co znalazło odzwierciedlenie w treści wyroku . Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 § 1 i 1 a p.p.s.a orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.