II SAB/Kr 59/25
WyrokWSA w Krakowie2025-04-09
Skład orzekający: Magda Froncisz, Małgorzata Łoboz, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej dokumentów z zakończonego postępowania dyscyplinarnego oraz czy odmowa udostępnienia tych informacji stanowi bezczynność organu?Ratio decidendi
Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego jako organ władzy publicznej jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej dokumentów z zakończonego postępowania dyscyplinarnego. Odmowa udostępnienia tych informacji bez wydania formalnej decyzji o odmowie stanowi bezczynność organu, choć w niniejszej sprawie bezczynność ta nie miała znamion rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
M. W. złożył 12 stycznia 2025 r. wniosek do Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego o udostępnienie dokumentów dotyczących zakończonego postępowania dyscyplinarnego profesora D. N. oraz dokumentów Rady Dyscypliny. Organ udostępnił jedynie orzeczenie dyscyplinarne, a pozostałe dokumenty uznał za niebędące informacją publiczną i odmówił ich udostępnienia. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
I. Zobowiązał Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie wniosku z dnia 12 stycznia 2025 r. w terminie 14 dni od doręczenia wyroku. II. Stwierdził bezczynność Rektora, która nie miała znamion rażącego naruszenia prawa. III. Zasądził od Rektora na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. IV. Oddalił skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej I. zobowiązuje Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie z wniosku strony skarżącej z dnia 12 stycznia 2025 r. w zakresie jego punktów od 1 do 4 i od 6 do 13, terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego dopuścił się bezczynności w sprawie, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. w pozostałym zakresie skargę oddala
M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci skanów dokumentów dotyczących zakończonego postępowania dyscyplinarnego oraz dokumentów dotyczących działalności Rady Dyscypliny. Organowi zarzucił naruszenie:
1/ art. 19 ust 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, (...), poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający uzyskanie informacji,
2/ art 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, w zakresie w jakim z Konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu udostępnienia informacji objętych wnioskiem oraz władcze i nieuzasadnione ograniczenie prawa do informacji, a w konsekwencji władcze i nieuzasadnione ograniczenie debaty publicznej o działaniach organu,
3/ art 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, nieuzasadnione ograniczenie debaty publicznej oraz uniemożliwienie poddania działań organu społecznej kontroli,
4/ art 149 Ppsa w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje, stwierdzenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ,
5/ art 10 ust. 1 w zw. z art 13 ust 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez jego niezastosowanie, polegający na nieudostępnieniu wnioskowanej informacji.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 12 stycznia 2025 r. zwrócił się poprzez pocztę elektroniczną z prośbą do organu, Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie o udostępnienie kilku dokumentów z zakończonego 25 lipca 2023 r. postępowania dyscyplinarnego profesora uczelnianego dr hab. D. N., któremu Rzecznik Dyscyplinarny UJ zarzucił naruszenie prawa autorskich w jego monografii habilitacyjnej. Skarżący zwrócił się również o uchwały Rady Dyscypliny Socjologia UJ związanych z popełnieniem plagiatu ww. monografii habilitacyjnej oraz doktoracie M. G. jak również poprosił o podanie wyników głosowania Rady Dyscypliny dotyczące wznowienia obydwu powyższych prac awansowych. Pismem z 27 stycznia 2025 r. organ udostępnił orzeczenie dyscyplinarne prof. D. N. , a jeśli chodzi o pozostałe żądane dokumenty poinformował, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznych w rozumieniu ww. ustawy, stąd nie sposób ich udostępnić na tej podstawie". W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym zażądał usunięcia karygodnego naruszenia prawa i polecenie udostępnienia żądanych nieanonimizowanych dokumentów lub wydanie formalnej odmowy i podanie podstaw prawnych odmowy udostępnienia. W odpowiedzi w dniu 10 lutego 2025 roku organ poinformował, że podtrzymuje stanowisko, że powyższe dokumenty nie są informacją publiczną.
W dalszej części skargi wskazano, że brzmienie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje, że realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art: 1 ust, 1 w zw. z art. 3 ust. 2, tj. zawierająca aktualną wiedzę o sprawach publicznych, po drugie, adresatem żądania udzielenia informacji na zasadach ustawy, musi być podmiot obowiązany do jej udzielenia, tzn. określony w art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy, a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie. Skoro stosowne organy szkolnictwa wyższego wykonują zadania władzy publicznej i wydają w związku z tym akty administracyjne (decyzje), to nie ulega wątpliwości, że ich działalność podlega ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Skarżący stwierdził, że samo postępowanie dyscyplinarne na uczelni i związane z nim rozprawy dyscyplinarne są z mocy prawa jawne i dostępne dla wszystkich pracowników uczelni.
W konkluzji skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 12 stycznia 2025 r. bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych, wymierzenie organom kary grzywny w wysokości 10-krotnej wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ustalonego za 2023 r.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że wnioskiem datowanym na dzień 12 stycznia 2025 r. skarżący zwrócił się o udostępnienie mu następujących informacji publicznych:
1/ postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego o wszczęciu postępowania wyjaśniającego wobec dr hab. D. N. ;
2/ wniosku zawiadamiającego, złożonego przez prof. P. L.;
3/ opinii biegłej dr hab. J. O. – [...] dotyczącej naruszenia prawa autorskich dra M. G. w monografii habilitacyjnej D. N. ;
4/ wniosku dyscyplinarnego o ukaranie prof. D. N. złożonego do Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej Uj;
5/ orzeczenia dyscyplinarnego (wraz z uzasadnieniem) Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej UJ wraz z uzasadnieniem;
6/ protokołów jawnych posiedzeń składu orzekającego w tej sprawie dyscyplinarnej;
7/ skanu rezygnacji prof. D. N. ze stanowiska prodziekana Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ;
8/ skanu rezygnacji prof. D. N. z funkcji wiceprzewodniczącego Rady Dyscypliny Socjologia UJ;
9/ skanu pisma Rzecznika Dyscyplinarnego z 12 maja 2023 r. do władz rektorskich, z wnioskiem o wznowienie (unieważnienie) przewodu habilitacyjnego prof. N.
10/ skanu protokołu Rady Dyscypliny Socjologia UJ, gdzie kwestia tego wniosku była dyskutowana, wraz ze skanem uchwały Rady Dyscypliny w tej sprawie w roku akademickim 2023;
11/ skanu uchwały Rady Dyscypliny Socjologia z 9 stycznia 2025 r. w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego unieważnienia przewodu habilitacyjnego prof. D. N.;
12/ skanu uchwały Rady Dyscypliny Socjologii z 9 stycznia 2025 w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego unieważnienia przewodu doktorskiego M. G..
13/ podanie wyników głosowania Rady Dyscypliny w obydwu powyższych sprawach.
Pismem z dnia 27 stycznia 2025 r. skarżący otrzymał skan orzeczenia dyscyplinarnego z dnia 25 stycznia 2023 r., czyli organ odpowiedział na pytanie 5 wniosku. W pozostałym zakresie organ wskazał w ślad za orzecznictwem sądów administracyjnych, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznych w rozumieniu ww. ustawy, stąd nie sposób ich udostępnić na tej podstawie. Organ stwierdził, że w sprawie nie doszło do bezczynności organu administracji. Jak jednoznacznie wynika z akt prowadzonego postępowania, wszystkie wnioski i pisma kierowane przez skarżącego do Uniwersytetu Jagiellońskiego zostały rozpoznane, a skarżący otrzymywał stosowną informację odnośnie ich rozpoznania. W zakresie pozostałych dokumentów żądanych przez skarżącego we wniosku z dnia 12 stycznia 2025 r. Uniwersytet Jagielloński, po przeanalizowaniu zakresu zapytania stwierdził, że wniosek skarżącego w istocie jest skierowany na uzyskanie wiedzy o sposobie i rezultacie kształtowania i ukształtowania w drodze postępowań i orzeczeń dyscyplinarnych sytuacji prawnych konkretnych dwóch osób: dr hab. D. N., Prof. UJ i dr M. G., a nie o mechanizmach charakteryzujących działalność Uniwersytetu Jagiellońskiego w zakresie wykonywania przezeń zadań władzy publicznej, bądź szerzej zadań publicznych. Z tego powodu organ uznaje, że wniosek nie dotyczy informacji publicznych i stanowisko to obecnie podtrzymuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W świetle art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) kontrola ta obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa, przez zobowiązany do tego organ. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W literaturze i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998 r. sygn. akt IV SAB 124/98 Lex nr 43729).
W rozpoznawanej sprawie skarżący we wniosku z 12 stycznia 2025 r. zwrócił się o udostępnienie mu następujących informacji publicznych:
1/ postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego o wszczęciu postępowania wyjaśniającego wobec dr hab. D. N. ;
2/ wniosku zawiadamiającego, złożonego przez prof. P. L.;
3/ opinii biegłej dr hab. J. O. – T. dotyczącej naruszenia prawa autorskich dra M. G. w monografii habilitacyjnej D. N.
4/ wniosku dyscyplinarnego o ukaranie prof. D. N. o złożonego do Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej Uj;
5/ orzeczenia dyscyplinarnego (wraz z uzasadnieniem) Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej UJ wraz z uzasadnieniem;
6/ protokołów jawnych posiedzeń składu orzekającego w tej sprawie dyscyplinarnej;
7/ skanu rezygnacji prof. D. N. stanowiska prodziekana Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ;
8/ skanu rezygnacji prof. D. N. z funkcji wiceprzewodniczącego Rady Dyscypliny Socjologia UJ;
9/ skanu pisma Rzecznika Dyscyplinarnego z 12 maja 2023 r. do władz rektorskich, z wnioskiem o wznowienie (unieważnienie) przewodu habilitacyjnego prof. N. ;
10/ skanu protokołu Rady Dyscypliny Socjologia UJ, gdzie kwestia tego wniosku była dyskutowana, wraz ze skanem uchwały Rady Dyscypliny w tej sprawie w roku akademickim 2023;
11/ skanu uchwały Rady Dyscypliny Socjologia z 9 stycznia 2025 r. w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego unieważnienia przewodu habilitacyjnego prof. D. N.;
12/ skanu uchwały Rady Dyscypliny Socjologii z 9 stycznia 2025 w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego unieważnienia przewodu doktorskiego M. G..
13/ podanie wyników głosowania Rady Dyscypliny w obydwu powyższych sprawach.
Zgodnie z art. 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,
w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne,
w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Nie ulegało wątpliwości Sądu, że Rektor Uczelni wyższej jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Ta kwestia nie była między stronami sporna. W wyroku z 10 września 2013 r., sygn. akt I OSK 1377/13, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż rektor uczelni wyższej jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 7 Konstytucji RP. Jest bowiem jednoosobowym organem uczelni, a w przypadkach wskazanych w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce załatwia sprawy indywidualne w drodze decyzji administracyjnej.
Do rozstrzygnięcia pozostaje druga kwestia, a mianowicie, czy dane, o które zwracał się skarżący stanowią informację publiczną. Odpowiedź na tak postawione pytanie ma znaczenie dla ustalenia formy, w jakiej organ był zobowiązany udzielić odpowiedzi, a w konsekwencji dla oceny, czy organ pozostawał w bezczynności, czy też nie. Bezczynność bowiem zachodzi również wtedy, gdy organ podjął działania w wyniku złożonego wniosku, jednakże działania te nie przybrały formy wynikającej z ustawy.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 ustawy pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przedmiotowa ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje mogą zostać udostępnione. Ustawa ta znajduje zastosowanie jedynie, gdy spełniony zostanie jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Natomiast pojęcie informacji publicznej określone zostało w art. 1 ust. 1 ustawy, wedle którego informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności wymienionych w art. 6 ustawy. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. Natomiast jest rzeczą oczywistą, że taka forma informacji publicznej może być udostępniona po uwzględnieniu ograniczeń wynikających z treści art. 5 ustawy.
Nie budzi wątpliwości, że podstawowym źródłem i nośnikiem informacji publicznej są dokumenty dotyczące działalności podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 ustawy. Przy czym charakter regulacji zamieszczonej w treści art. 61 Konstytucji zdaje się przemawiać za szerokim rozumieniem pojęcia "dostępu do dokumentów". Przyjąć więc można, że regulacja konstytucyjna ma charakter otwarty i obejmuje swym zakresem każdy dokument, który odnosi się do działalności podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy. W takim ujęciu dokumenty, niezależnie od ich charakteru (sposobu utrwalenia), muszą zostać objęte roszczeniem o udostępnienie. Wystarczającą przesłanką jest ich związek z działalnością zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Wydaje się to uzasadnione ze względu na sprecyzowanie w art. 61 ust. 3 Konstytucji ograniczeń dostępu, których ziszczenie się w określonych sytuacjach powinno powodować skutek nieudostępnienia informacji o
działalności organów i funkcjonariuszy publicznych (zob. M. Jabłoński, Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentu, Wrocław 2013, s. 41).
Przechodząc zatem do realiów badanej sprawy stwierdzić należy, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 5 kwietnia 2013r. , sygn. akt. I OSK 196/13 LEK nr 1336347), że postępowanie dyscyplinarne wobec pracownika naukowego jak i dokumentacja przebiegu tego postępowania ma charakter informacji publicznej albowiem wytworzona została w toku realizacji zadań publicznych przez właściwy organ jakim jest komisja dyscyplinarna. Odpowiedzialność dyscyplinarna jest przewidziana w pragmatykach służbowych regulujących status funkcjonariuszy służb mundurowych, np. Policji, w pragmatykach regulujących status prawny innych pracowników mianowanych, jak np. właśnie nauczycieli oraz ustawach regulujących ustrój i funkcjonowanie poszczególnych samorządów zawodowych, np. adwokackiego. Jest to odpowiedzialność typu karnego, choć najczęściej sprawowana przez podmioty mające charakter organu administracji publicznej, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym (por. art. 1 pkt 2 K.p.a.) za wykroczenia dyscyplinarne. Najczęściej tym mianem pragmatyki określają naruszenie obowiązków pracowniczych, ale równie często zakres tego pojęcia jest rozciągnięty na uchybienie godności lub zasadom etyki wykonywania danego zawodu. Przy czym sankcja dyscyplinarna należy do grupy środków przymusu państwowego, które mają charakter kary. Jest to więc odpowiedzialność typu karnego, ponieważ jest odpowiedzialnością za popełnienie czynu zabronionego pod groźbą kary. Jeżeli tak, to sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez umocowane organy jest formą wykonywania władzy publicznej, a tym samym podlega udostępnianiu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odpowiedzialność dyscyplinarna pracowników naukowych uregulowana została w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z art. 275 ust. 1 nauczyciel akademicki podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za przewinienie dyscyplinarne stanowiące czyn uchybiający obowiązkom nauczyciela akademickiego lub godności zawodu nauczyciela akademickiego. Bez wątpienia uczelnia jest objęta obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej, a postępowanie dyscyplinarne wobec pracownika naukowego, jak i dokumentacja przebiegu tego postępowania ma charakter informacji publicznej, albowiem wytworzona została w toku realizacji zadań publicznych przez właściwy organ, jakim jest komisja dyscyplinarna.
W ocenie Sądu, kwestią wymagającą analizy jest, czy ustawodawca przewidział szczególny tryb udostępnienia żądanej informacji. NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 196/13 odniósł się do obowiązującej wcześniej regulacji szczególnej, tj. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich. Obecnie obwiązuje rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 czerwca 2022 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz. U. z 2022 r., poz. 1236) wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 306 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Podobnie jak we wcześniejszej regulacji, o której wypowiedział się NSA, określone w obecnie obowiązującym rozporządzeniu zasady dostępu do dokumentacji postępowania dyscyplinarnego dotyczą wyłącznie postępowań będących w toku. Rozporządzenie nie normuje natomiast dostępu do akt postępowań zakończonych. Tym samym wskazana regulacja nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie zaś z § 23 rozporządzenia od chwili doręczenia obwinionemu zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy wyłącznie obwiniony lub jego obrońca mogą przeglądać, w obecności osoby wyznaczonej przez przewodniczącego składu orzekającego, akta sprawy oraz sporządzać z nich wypisy, notatki i fotokopie (por. § 23 ust. 4 rozporządzenia). W sposób zbieżny kwestię przeglądania niezakończonego postępowania regulują przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego. Przepisy tej ustawy znajdują zaś, na mocy art. 305 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, odpowiednie zastosowanie do postępowań w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, w zakresie nieuregulowanym w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. I tak art. 156 § 1 k.p.k. wyraźnie wskazuje, że wyłącznie "stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom." Na tle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że wbrew twierdzeniom organu, żądane przez skarżącego informacje w zakresie dokumentów stanowiących część zakończonego postępowania dyscyplinarnego, stanowią informację publiczną i nie podlegają wspomnianym wyżej regulacją, a zatem nie wyłączają skarżącego z kręgu osób, które w obowiązującym stanie prawnym mają dostęp do akt postępowania dyscyplinarnego, które zostało zakończone. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, że przedmiotowy wniosek dotyczy zakończonego postępowania dyscyplinarnego.
Ocena w takim kontekście dotychczasowych działań organu podjętych w celu załatwienia wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w zakresie, o którym była mowa wyżej, uzasadnia zarzut jego bezczynności. Podkreślić w tym miejscu należy, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w zakresie dostępu do informacji publicznej jest wówczas, gdy podmiot zobowiązany nie podejmuje żadnych działań wobec wniosku o udzielenie takiej informacji lub odmawia udzielenia informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej, względnie nie podejmuje innej czynności uzasadnionej przepisami powołanej ustawy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie. Z tych względów należy stwierdzić, że podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, bowiem do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie zadziałał we właściwej prawnej formie, tj. formie przewidzianej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a mianowicie: udzielił żądanych kserokopii dokumentów (czynność materialno-techniczna) bądź uznając, że informacja nie może być udzielona - nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.
Wadliwe przyjęcie przez organ, że żądana informacja wprawdzie jest informacją publiczną, ale nie podlegającą reżimowi ustawy o dostępie do informacji publicznej przesądziło o nierozpoznaniu wniosku o jej udostępnienie. Sąd jeszcze raz podkreśla, że nawet jeśli udostepnienie informacji publicznej jest ograniczone choćby ze względu na prywatność osoby fizycznej, to nie zmienia to jej charakteru i nie zwalnia organu z obowiązku podjęcia stosownego rozstrzygnięcia, czego w niniejszej sprawie zabrakło. W konsekwencji należało ustalić, że organ, wbrew obowiązkowi, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie załatwił wniosku skarżącego w zakresie informacji publicznej. Powyższe skutkować musiało ustaleniem zaistnienia stanu bezczynności po stronie organu.
Wobec powyższego Sąd ustalił, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie załatwienia wniosku skarżącego, jednakże bezczynność ta nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, wykazujących oczywisty brak poszanowania prawa dostępu do informacji publicznej i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Organ bowiem nie zignorował wniosku skarżącego, odniósł się do jego żądania, choć nieprawidłowo. W takim stanie faktycznym Sąd ocenił, iż organ dopuścił się bezczynności jednakże bez rażącego naruszenia prawa, o czym orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. w punkcie 1 wyroku Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny. O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło