II SAB/Kr 61/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie skargi na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Melioracji Rolnictwa w T. p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego Z. B. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącego Z. B. radcę prawnego , którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. W dniu 11 lipca 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, w sprawie skargi na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Melioracji Rolnictwa w T.. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga w miesiącu stałego dochodu. Skarżący jest właścicielem domu o pow. 90 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 0,58 ha. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż nie ma żadnych dochodów. Jedynie pogłębiające się straty i zadłużenie. Jedynym źródłem utrzymania jest praca w gospodarstwie oraz zaciąganie pożyczek w bankach i u osób prywatnych. Skarżący nie pobiera żadnych świadczeń. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Swoje miesięczne wydatki ocenia jako średnie. Do wniosku dołączył on kserokopie następujących dokumentów: decyzję o umorzeniu zaległości podatkowej z listopada 2010 r., zawiadomienie o wszczęciu egzekucji ze stycznia 2009 r., zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z marca 2009 r., postanowienie komornika z czerwca 2011 r. o umorzeniu w całości postepowania egzekucyjnego wobec skarżącego, wezwanie do zapłaty kwoty 1.636,01 zł z maja 2010 r., wezwanie do zapłaty kwoty 31.120,74 zł z lipca 2010 r. Nadto skarżący wyjaśnił także, iż 2010 r. na skutek powodzi poniósł straty i do tej pory otrzymał jedynie 1.500 zł odszkodowania z tego tytułu. Z tych względów Urząd Gminy umorzył zaległość podatkową w stosunku do skarżącego (decyzja z dnia 30 listopada 2010 r.) Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącego, utrzymywanie się jedynie z pracy na gospodarstwie, którego dochody znacznie spadły na skutek klęski żywiołowej, która je dotknęła, liczne zobowiązania finansowe nie spłacane z uwagi na brak środków, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem, uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244§ 1, art. 245 § 1 , 2 , art. 246 § 1 pkt 1w zw. a art., 258 § 2pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).