II SAB/Kr 61/11
WyrokWSA w Krakowie2011-09-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli nie wydaje decyzji odmownej w sytuacji, gdy strona nie spełnia warunków do dokonania żądanej czynności, ale jednocześnie nie podejmuje żadnych innych działań kończących postępowanie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli w prawnie ustalonym terminie nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub nie zakończy postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podejmie stosownej czynności. Nawet jeśli organ prowadzi korespondencję ze stroną, ale nie zakończy postępowania, jest to bezczynność. W sytuacji, gdy organ stwierdzi, że nie może dokonać żądanej czynności z powodu niespełnienia przez stronę warunków formalnych, powinien wydać decyzję odmowną, a nie jedynie prowadzić korespondencję.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył skargę na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., zarzucając mu nie dokonanie czynności wyrejestrowania padłej sztuki bydła i nie wydanie kolczyków nowonarodzonemu cielęciu. Skarżący wskazał, że organ pozostaje w bezczynności w związku z nierozpoznaniem jego wniosku zgłoszonego na podstawie ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, mimo że ustawa przewiduje 7-dniowy termin do dokonania żądanych czynności. Organ argumentował, że skarżący nie spełnia warunków do dokonania tych czynności, ponieważ nie posiada własnego numeru identyfikacyjnego producenta rolnego, a numer jego zmarłej matki nie może być przez niego przejęty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. do wydania w terminie jednego miesiąca aktu administracyjnego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego Z. B. z dnia 1 lutego 2011 r. lub podjęcia w tym terminie innej czynności kończącej postępowanie. Sąd stwierdził również, że bezczynność nie została wywołana rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi Z. B. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. I. zobowiązuje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. do wydania w terminie jednego miesiąca aktu administracyjnego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego Z. B. z dnia 1 lutego 2011 r. lub podjęcia w tym terminie innej czynności kończącej postępowanie; II. stwierdza, że bezczynność nie została wywołana rażącym naruszeniem prawa.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2011 r., poprzedzonym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. polegającą na nie dokonaniu czynności, a to nie wyrejestrowaniu padłej [...] i nie wydaniu kolczyków nowonarodzonemu cielęciu.
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do dokonania wskazanych czynności oraz o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, o zasądzenie kosztów postępowania oraz o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu skargi Z. B. wskazał, że organ pozostaje w bezczynności w związku z nierozpoznaniem jego wniosku zgłoszonego jako użytkownika zwierząt o dokonanie czynności określonych w ustawie z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Skarżący wskazał, że ustawa przewiduje 7 dniowy termin do dokonania żądanych czynności.
Skarżący podniósł, iż wskutek niedokonania czynności przez organ, ponosi on straty finansowe.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o jej oddalenie.
Organ wyjaśnił, że w dniu 1 lutego 2011 r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. złożono na nazwisko Z. B. wniosek o wydanie kolczyków dla nowonarodzonego [...] oraz o wyrejestrowanie padłej [...] z podaniem numeru identyfikacyjnego bydła, tj. [...] oraz numerem siedziby stada [...]. Zgodnie z informacjami zawartymi w bazie Rejestracji Zwierząt stwierdzono, że numer siedziby stada przypisany jest do Z. B. (matki skarżącego), która zmarła.
Podniesiono, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformował pisemnie wnioskodawcę, że wszelkich zgłoszeń w ramach przemieszczeń zwierząt należy dokonywać na drukach systemowych dostępnych w Biurze i na stronie internetowej. Jednocześnie w piśmie zawarto pouczenie, że aby dokonać rejestracji zwierząt w systemie IRZ należy najpierw uzyskać numer identyfikacyjny posiadacza zwierzęcia gospodarskiego, zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, a następnie zwrócić się o nadanie numeru siedziby stada. W załączeniu przesłano druki dokumentów wraz z instrukcją wypełniania.
Wskazano, że w dniu 28 lutego 2011 r. Z. B. złożył w biurze powiatowym skargę na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. w przedmiocie realizacji złożonego wniosku o wydanie kolczyków i wyrejestrowanie sztuki [...].
W dniu 21 marca 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego przesłał Z. B. odpowiedź na wystosowaną skargę uznając ją za bezzasadną. W piśmie tym ponownie zawarto informację, że zgodnie z ustawą o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, aby zgłosić jakiekolwiek przemieszczenie sztuki [...] należy najpierw uzyskać numer producenta,
W reakcji na powyższe pisma, w dniu 1 kwietnia 2011 r. Z. B. złożył wezwanie do usunięcia naruszeń prawa, które zostało przesłane do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego. W odpowiedzi dyrektor ponownie uznał podniesione zarzuty za nieuzasadnione.
Dalej organ wyjaśnił, że brak rejestracji jako producent rolny wpływa na brak możliwości wypełniania obowiązków wynikających z ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zgodnie z tą regulacją posiadacz zwierząt jest zobowiązany do dokonywania szeregu czynności we współpracy z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dokonanie tych czynności jest z kolei uzależnione od zarejestrowania przez posiadacza tych zwierząt stada, w której się one znajdują. Obowiązek zarejestrowania siedziby stada wynika wprost z art. 9 i 19 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Art. 3 pkt 2 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wskazuje, że numer siedziby stada powiązany z numerem nadawanym na podstawie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów , tj. z tzw. numerem identyfikacyjnym producenta.
Wskazano, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych orasz ewidencji wniosków o przyznanie płatności numer producenta jest "niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego". Tym samym Z. B. nie może przejąć numeru producenta swojej zmarłej matki i wykorzystywać go w dalszym ciągu jako własny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."
W skardze złożono wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, a organ nie zgłosił wniosku o przeprowadzenie rozprawy, zatem wydanie wyroku w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie 1 sędziego było możliwe ( art. 119 i 120 P.p.s.a.).
Co do zasady organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy Kodeksu stanowią inaczej (art. 104 k.p.a.). Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Jednakże w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy następuje na podstawie innych przepisów należy zbadać czy organ zobowiązany był do wydania decyzji i w jakim terminie.
Należy bowiem podnieść, że bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.
Zatem bezczynność administracji ma miejsce zaraz po upływie ustawowych terminów przewidzianych dla załatwienia sprawy administracyjnej, niezależnie od tego, jakie były jej powody i w jakim stopniu organ wykazywał się aktywnością podczas prowadzonego postępowania, którego jednak nie zakończył. Nie ma więc znaczenia z punktu widzenia badania zasadności niniejszej skargi, czy organ prowadził ożywioną korespondencji ze stroną lub innymi organami administracyjnymi. Decyduje fakt niezakończenia postępowania wszczętego wnioskiem strony.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że organ powinien był załatwić wniosek skarżącego w jeden z możliwych sposobów: albo poprzez dokonanie czynności materialnej czyli wykreślenie z rejestru zwierząt padłej [...] i wydanie kolczyków nowonarodzonemu [...] albo wydając decyzję odmowną w tym zakresie.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U z 2008 r. Nr 204, poz. 1281 z późn. zm.) posiadacz zwierzęcia gospodarskiego, podmiot prowadzący miejsce gromadzenia zwierząt, podmiot prowadzący rzeźnię oraz podmiot prowadzący zakład przetwórczy lub spalarnię są obowiązani zgłosić kierownikowi biura powiatowego Agencji, zwanemu dalej "kierownikiem biura", siedzibę stada, miejsce gromadzenia zwierząt, rzeźnię oraz zakład przetwórczy lub spalarnię w celu nadania numeru siedziby stada, numeru miejsca gromadzenia zwierząt, numeru rzeźni, numeru zakładu przetwórczego lub spalarni, nie później niż w dniu:
1) wprowadzenia pierwszego zwierzęcia gospodarskiego do siedziby stada lub miejsca gromadzenia zwierząt;
2) uboju pierwszego zwierzęcia gospodarskiego;
3) unieszkodliwienia zwłok zwierzęcia gospodarskiego w zakładzie przetwórczym lub spalarni.
Natomiast stosownie do art. 9 ust. 4 ww. ustawy kierownik biura wydaje posiadaczowi zwierzęcia gospodarskiego oraz podmiotowi prowadzącemu rzeźnię, zakład przetwórczy lub spalarnię zaświadczenie o nadanym numerze w terminie 7 dni od dnia otrzymania zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1. W ust. 5 tego artykułu stwierdza się, że kierownik biura odmawia, w drodze decyzji, nadania numeru siedziby stada albo numeru rzeźni, albo numeru zakładu przetwórczego lub spalarni, jeżeli nie został nadany numer, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 (numer nadawany na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2004 Nr 10, poz.76 z późn. zm.).
Rację zatem ma organ wskazując, że nadanie numeru identyfikacji producenta rolnego jest konieczny dla zarejestrowania stada, a wynika to wprost z powołanego wyżej przepisu. Racją jest również, że numer producenta rolnego jest numerem niepowtarzalnym, nadawanym indywidualnie i nie przechodzącym na spadkobierców (art. 12 ust. 1 powołanej ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności).
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prowadzi rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych (tj. bydła, owiec, kóz i świń) w systemie informatycznym. System IRZ jest wykorzystywany w szczególności do ustalenia miejsc pobytu i przemieszczeń zwierząt. Na system IRZ, obejmujący bydło, owce, kozy oraz świnie składają się między innymi rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stada tych zwierząt, znaki identyfikacyjne: kolczyki (bydło, owce, kozy i świnie) lub tatuaż (owce i świnie). Do podstawowych obowiązków posiadaczy zwierząt należą: zgłoszenie się do agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w celu uzyskania numeru producenta, rejestracja siedziby stada, prawidłowe oznakowanie zwierząt i zgłoszenie ich do rejestru, zgłaszanie zdarzeń dotyczących zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzenie księgi rejestracji w każdej siedzibie stada, odrębnej dla poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzenie spisu [...] w stadzie co najmniej raz na 12 miesięcy.
W celu dokonania rejestracji zwierząt w systemie IRZ należy najpierw uzyskać numer identyfikacyjny posiadacza zwierzęcia gospodarskiego, zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, a następnie zwrócić się o nadanie numeru siedziby stada. Zgłoszenia zwierząt do rejestru oraz zdarzeń ich dotyczących posiadacz zwierząt dokonuje poprzez wypełnienie druków systemowych dostępnych w biurach powiatowych i Oddziałach Regionalnych i są to: rejestracja zwierzęcia (urodzenie, przywóz z państw spoza UE, kupno z państw UE), przemieszczenie zwierzęcia (kupno, sprzedaż, wywóz, sprzedaż do państw UE), padnięcie, ubój Posiadacz bydła, owcy i kozy zobowiązany jest zgłosić w biurze powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa każdą zmianę miejsca pobytu zwierzęcia w ciągu 7 dni od daty zaistnienia w/w zdarzenia.
W przedmiotowej sprawie stado, co prawda jest już zarejestrowane, ale na zmarłą matkę skarżącego, która uzyskała numer identyfikacyjny producenta rolnego. Jak wynika z przytoczonych na wstępie przepisów (art. 9 ustawy o systemie identyfikacji zwierząt) organ odmawia w drodze decyzji nadania numeru stada, jeśli nie uzyskano uprzednio numeru identyfikacyjnego producenta rolnego. Natomiast numer stada zawiera również numer producenta rolnego. Skoro zatem numer producenta rolnego jest numerem indywidualnym i nie podlegającym dziedziczeniu, to spadkobierca powinien uzyskać swój własny numer identyfikacyjny i zarejestrować stado, które odziedziczył. Wtedy będzie mógł zgłaszać do rejestru IRZ zdarzenia podlegające rejestracji.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie organ pozostaje w bezczynności. Skoro bowiem stwierdził, że zdarzenie zgłoszone przez skarżącego nie może zostać wpisane do rejestru IRZ z powodu braku rejestracji producenta rolnego, to powinien był wydać decyzję odmowną. Zamiast tego prowadził korespondencję ze skarżącym, czego nie sposób uznać za załatwienie sprawy.
Sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do wydania w terminie miesiąca decyzji w sprawie lub dokonania czynności wpisu do rejestru lub podjęcia innej czynności faktycznej wymaganej przepisami celem zakończenia postępowania. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie bowiem zobowiązany do ustalenia stanu faktycznego sprawy już po przekazaniu akt przez sąd administracyjny, w związku z tym Sąd nie może przesądzić w sposób definitywny konkretnego sposobu załatwienia wniosku skarżącego, ponieważ może np. ulec zmianie stan faktyczny sprawy lub też sam skarżący może swój wniosek zmodyfikować.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd nie uznał, aby w tej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa przez organ administracyjny.
Sąd nie orzekał o zasądzeniu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, ponieważ skarżący został od tych kosztów zwolniony.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło