II SAB/Kr 63/07
PostanowienieWSA w Krakowie2008-10-17
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga Stowarzyszenia, które nie posiada organów zdolnych do działania, podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności procesowej, który nie może zostać uzupełniony przez samo stowarzyszenie?Ratio decidendi
Skarga Stowarzyszenia, które nie posiada organów zdolnych do działania, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., jeśli braki w jego zdolności procesowej nie dają się uzupełnić przez samo stowarzyszenie. W sytuacji, gdy usunięcie braku zdolności procesowej wymaga ustanowienia kuratora przez sąd lub organ nadzorujący, a nie zależy od inicjatywy stowarzyszenia, braki te uznaje się za nieuzupełnialne, co skutkuje odrzuceniem skargi bez wyznaczania terminu do uzupełnienia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego. W trakcie postępowania ujawniono, że Stowarzyszenie nie posiada organów zdolnych do działania, ponieważ kadencja władz upłynęła, a próba zmiany statutu i zwołania walnego zebrania okazała się nieskuteczna. Sąd pierwszej instancji, po uchyleniu przez NSA postanowienia o wyłączeniu sędziego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, rozpoznał kwestię zdolności procesowej Stowarzyszenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt II SAB/Kr 63/07 Kraków, dnia 17 października 2008 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda po rozpoznaniu w dniu 17 października 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] postanawia: odrzucić skargę.
Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi Stowarzyszenia "[...]" na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 października 2007 r. oddalił wniosek strony skarżącej o wyłączenie sędzi NSA I. D. od udziału w sprawie. Rozpoznając zażalenie skarżącego Stowarzyszenia na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił je i przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania postanowieniem z dnia 17 czerwca 2008 roku, sygn. akt l OZ 51/08. Sąd odwoławczy w uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia wskazał na treść art. 28 § 1 i 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.) podając, że działający w imieniu skarżącego P. B. nadesłał kserokopię nowego statutu Stowarzyszenia, z którego wynikało, iż zmienił się sposób jego reprezentacji, zaś przewodniczący [...] ma umocowanie do podejmowania za ten podmiot czynności prawnych. Do kserokopii tych dokumentów P. B. dołączył pismo, w którym wskazał, że na mocy uchwały Walnego Zebrania "[...]" w K. z dnia [...] maja 2006 r. doszło do zmiany statutu Stowarzyszenia, stosownie do którego jest on uprawniony do działania w imieniu skarżącego. Do akt przedmiotowej sprawy zostały dołączone odpisy postanowień Sądu Rejonowego w K. Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w przedmiocie oddalenia między innymi wniosku o rejestrację zmian statutu w zakresie objętym wnioskiem. Z uzasadnienia postanowienia tego Sądu z dnia [...] września 2007 r. o sygn. [...] wynika, że kadencja władz Stowarzyszenia upłynęła w dniu [...] czerwca 2003 r. Sąd rejestrowy wskazał ponadto, iż zgodnie z § 4 ust. 1 statutu, walne zgromadzenie odbywa się tuż przed lub też po upływie kadencji władz, a jak wynika z dołączonych do akt rejestrowych dokumentów, ostatnie wybory władz [...] odbyły się w dniu [...] czerwca 2001 r. W tych okolicznościach, sąd rejestrowy badający wniosek skarżącego Stowarzyszenia o rejestrację zmian wyjaśnił, iż ze względu na upływ kadencji władz w dniu [...] czerwca 2003 r., były przewodniczący [...] nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień [...] maja 2006 r., albowiem [...] nie miał już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej. Walne zgromadzenie wyznaczone na dzień [...] maja 2006 r. zwołane zostało zatem nieprawidłowo, a co za tym idzie nie było ono władne do podejmowania skutecznych uchwał i to w żadnym zakresie. Zdaniem sądu odwoławczego, przewodniczący Stowarzyszenia nie ma umocowania do podejmowania czynności prawnych w jego imieniu, co sąd pierwszej instancji winien był zbadać w pierwszej kolejności. Rozpoznając sprawę powtórnie, sąd wojewódzki powinien mieć przede wszystkim na uwadze postanowienia zawarte w art. 58 p.p.s.a.
Czyniąc ustalenia analogiczne do wyżej wskazanych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 roku, sygn. akt l OZ 51/08, mając na uwadze zawarte w tym orzeczeniu zalecenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. § 2 art. 58 p.p.s.a. stanowi natomiast, że z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony.
Jak stanowi art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W przypadku osób prawnych, art. 31 § 1 p.p.s.a. przewiduje, iż jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Ustawa wyraźnie jednak wskazuje, iż braki w zakresie zdolności sądowej, procesowej albo w składzie organów osoby prawnej mogą mieć charakter dających się uzupełnić, jak w przepisie wyżej przytoczonym, bądź też nie dających się uzupełnić, na co wskazuje treść art. 31 § 3 p.p.s.a. Według poglądów doktryny, brak zdolności sądowej strony daje się uzupełnić wówczas, gdy dokonanie stosownej czynności zmierzające do uzupełnienia braku zależy od aktywności samego podmiotu (M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2007, komentarz do art. 31, teza 2). Tylko w wypadku, gdy strona ma możliwość uzupełnienia zaistniałych braków możliwe jest oznaczenie przez Sąd realnego terminu do wykonania nałożonego obowiązku. Jak stanowi art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku- Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 855), jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, sąd, na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy, ustanawia dla niego kuratora. Wynika stąd, iż usunięcie omawianego braku zdolności procesowej nie jest zależne od inicjatywy Stowarzyszenia "[...]". Zatem skoro stowarzyszenie nie jest w stanie we własnym zakresie powołać organów zdolnych do jego reprezentacji, należało dojść do wniosku, że braki w zdolności sądowej strony skarżącej nie dają się uzupełnić. Dlatego też nie było potrzeby wzywania strony skarżącej do uzupełnienia braku zdolności sądowej w określonym terminie.
Z uwagi na powyższe, skarga podlegała odrzuceniu, co Sąd uczynił, za podstawę przyjmując art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło