II SAB/Kr 63/16

WyrokWSA w Krakowie2016-05-19

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Iwona Niżnik-Dobosz, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego wykonująca zadania publiczne, takie jak dystrybucja energii cieplnej, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego wykonująca zadania publiczne, takie jak dystrybucja energii cieplnej, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej nie wymaga uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa ani wyczerpania innych środków zaskarżenia na drodze administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Przedsiębiorstwa [...] S.A. w B. w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej decyzji administracyjnych i dokumentów związanych z budową linii sieci cieplnej. Spółka wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz że skarżący nie wezwał jej do usunięcia naruszenia prawa. Sąd uznał, że spółka jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej i że skarga jest dopuszczalna.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Przedsiębiorstwo [...] Spółka Akcyjna w B. do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni w sprawie z wniosku A. G. z dnia 4 grudnia 2015 r., stwierdził, że bezczynność Przedsiębiorstwa [...] Spółka Akcyjna w B. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Przedsiębiorstwa [...] Spółka Akcyjna w B. na rzecz skarżącego A. G. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Iwona Niżnik-Dobosz WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Przedsiębiorstwa [...] Spółka Akcyjna w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Przedsiębiorstwo [...] Spółka Akcyjna w B. do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni w sprawie z wniosku A. G. z daty 4 grudnia 2015 r. II. stwierdza, że bezczynność Przedsiębiorstwa [...] Spółka Akcyjna w B. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Przedsiębiorstwa [...] Spółka Akcyjna w B. na rzecz skarżącego A. G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Przedsiębiorstwa [...] S.A., polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 4 grudnia 2015 r., w terminie wskazanym w art. 13 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy. Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności Spółki oraz zobowiązania jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na wstępie A. G. podkreślał, że w przypadku skarg na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona skarżąca nie jest związana jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych skarga na bezczynność jest skutecznie wniesiona aż do ustania stanu bezczynności, czyli do chwili załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności. Dalej skarżący wskazywał na obowiązek stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej przez spółkę prawa handlowego zajmującą się dystrybucją energii cieplnej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest jego zdaniem brzmienie art. 4 ust 1 pkt 5 tejże ustawy, który stanowi, że zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmiotu niebędące organami władzy publicznej i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiągania celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii cieplnej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo [...] ze względu na znaczenie energii dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". Żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii [...] dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Omawiając kwestię dopuszczalności skargi A. G. wywodził, że bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnymi środkami zaskarżenia w drodze administracyjnej. Skarżący wskazywał następnie, że wezwaniem z dnia 4 grudnia 2015 r. wystąpił do P. [...] S.A. m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii sieci [...]. Odpowiedzi nie otrzymał, w związku z czym w dniu 14 stycznia 2016 r. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej przesłania decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy i eksploatacji urządzeń ciepłowniczych stanowiących własność P. [...] S.A., w tym protokoły z odbioru budowy linii przesyłowych oraz plany z mapkami. Do dnia wniesienia skargi również nie otrzymał odpowiedzi. W obu wnioskach w sposób wyraźny została wskazana forma i sposób oczekiwanego rozpatrzenia wniosku, tj. przesłania kserokopii. Odmawiając dostępu do informacji publicznej, P. [...] S.A. naruszyła przepisy o udostępnianiu informacji publicznych. Odmowa ta jest sprzeczna z regulacją art. 4 ust 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, iż zobowiązanymi to udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Nie budzi natomiast wątpliwości fakt, iż żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii [...] dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Do dnia sporządzenia skargi skarżący nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo [...] S.A. w B. wnosiło o jej odrzucenie skargi w całości, ewentualnie o oddalenie skargi. Spółka wskazywała na zaniechania proceduralne skarżącego oraz przedwczesność wniesienia skargi, ponieważ A. G. nie wezwał jej na piśmie do usunięcia naruszenia prawa. Teza skarżącego jakoby możliwość zaskarżenia czynności lub braku czynności danego organu nie wymagała uprzedniego spełnienia wymagań określonych w art. 52 § 4 w zw. z art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadziłaby do sytuacji, że skarżącego nie wiązałby termin zakreślający możliwość skutecznego złożenia skargi, który został przewidziany w art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem skargę wnosi się bądź w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, bądź w razie braku odpowiedzi, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Przy tego rodzaju interpretacji, powołane w zdaniu poprzedzającym unormowanie pozbawione byłoby jakiegokolwiek znaczenia, stąd też wobec braku wezwania do usunięcia naruszenia prawa w pierwszej kolejności wnosi się o odrzucenie skargi w całości. Nadto skarżący błędnie przyjął, że Spółka jest podmiotem obowiązanym do udzielenia wnioskowanych przez niego informacji publicznych na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W opinii Spółki o wykonywaniu przez nią zadań publicznych i o ewentualnym obowiązku informacyjnym w tym przedmiocie można byłoby mówić - jeśli już - to jedynie w zakresie określonym w art. 9b ustawy Prawo energetyczne, wedle którego przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem i dystrybucją ciepła są odpowiedzialne za ruch sieciowy i zapewnienie utrzymania należących do nich sieci oraz współdziałanie z innymi przedsiębiorstwami energetycznymi i odbiorcami korzystającymi z sieci. Tymczasem zakres wnioskowanych dokumentów jest całkowicie odmienny. Skarżący żąda ujawnienia informacji mających związek z jego ewentualnym roszczeniem cywilnoprawnym, tj. z żądaniem ustanowienia służebności. Skarżący nie powiązał kwestii wykonywania zadań publicznych z faktem, iż dany podmiot, nawet jeśli wykonuje takowe zadania, jest zobowiązany (na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej) do udzielania jedynie informacji posiadających status publicznych. W opinii Spółki tego rodzaju przymiotu nie posiadają dane, o które wnioskował pierwotnie skarżący w znajdującym się w aktach sprawy wezwaniu z 4 grudnia 2015 r., gdzie jest mowa o udostępnieniu wszelkich decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy opisanych w wezwaniu urządzeń przesyłowych. Skarżący zwracając się m. in. o udostępnienie stosownych dokumentów, a niedookreśloność wniosku w tym zakresie prowadzi do sytuacji niemożności rozstrzygnięcia o ich publicznym lub innym charakterze. Nie jest bowiem tak, jak błędnie sądzi skarżący, że nawet jeśli mamy do czynienia z podmiotem świadczącym usługi posiadające znaczenie dla ogółu społeczeństwa, wówczas kategorycznie wszelkie posiadane przez niego dane i informacje są publiczne. Zakładając, że spółka posadowiła i eksploatowała urządzenia przesyłowe na nieruchomości skarżącego, stosunki pomiędzy tymi podmiotami w tym zakresie mają charakter prywatny, powinny one być zatem rozstrzygane na drodze cywilnej. Zdaniem Spółki celem wezwania z 4 grudnia 2015 r. było ze strony skarżącego nade wszystko doprowadzenie do ustanowienia służebności przesyłu, a także wypłaty wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z opisanej w wezwaniu nieruchomości. W toku dalszego procedowania w tym przedmiocie wszelka niezbędna dokumentacja zostałaby niewątpliwie przedstawiona skarżącemu - np. celem wyjaśnienia stanowiska Spółki w przedmiocie wskazanych powyżej kwestii. W sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie, wyłączone jest stosowanie trybu z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednol. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W sprawie niniejszej z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednol. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm. - zwana dalej w skrócie u.d.i.p.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 – 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wnika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. W pierwszej kolejności odnieść się należy do podniesionych przez stronę przeciwną do skarżącego kwestii formalnych, związanych z ewentualną koniecznością wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Zauważyć należy, że obowiązujące przepisy nie przewidują terminu do złożenia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W takim przypadku nie istnieje też powinność uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia bezczynności, ani wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Regulacja zawarta w u.d.i.p. nie zawiera odrębnych postanowień nawiązujących do przesłanek art. 52 p.p.s.a. Nie wprowadza ona środka zaskarżenia bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a., zaś sam sposób udostępniania informacji publicznej kształtuje jako dalece odformalizowany, kładąc nacisk na szybkość i sprawność postępowania. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Analiza przepisów p.p.s.a. oraz u.d.i.p. musi prowadzić do wniosku, że w wypadku skargi na bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej brak jest jakichkolwiek środków, które wyczerpać winien skarżący. Przepisy p.p.s.a., przewidujące obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nie znajdują zastosowania, ponieważ taka skarga nie jest wnoszona na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a (art. 52 § 3 p.p.s.a.) ani też na inne akty (art. 52 § 4 p.p.s.a.). Artykuł 52 § 3 p.p.s.a. nawiązuje do regulacji pozostających poza przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Z jego treści wynika wprost, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest "środkiem zaskarżenia" , o jakim mowa w § 1 i § 2, lecz środkiem samoistnym, odrębnym i znamiennym tylko dla sytuacji ściśle określonych, mającym służyć realizacji zasady przedsądowej autokontroli administracji, ale tylko w przypadku działania, a nie zaniechania, tj. bezczynności organu (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, Lex Omega nr 236545, Lex Omega nr 1492501; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 14 października 208 r., sygn. akt II SAB/Bk 29/08, Lex Omega nr 505258;). Z kolei przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w ograniczonym zakresie, jedynie w sytuacjach, o których mowa w art. 16 - art. 17 u.d.i.p. oraz art. 23g ust. 11 i 12 u.d.i.p., co skutkuje brakiem podstaw żądania wyczerpania trybu z art. 37 k.p.a., czyli wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. W konsekwencji trzeba przyjąć, że wniesienie skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzone jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 522/14 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Ol 20/16, Lex Omega nr 2049773). W świetle powyższego, w niniejszej sprawienie nie zachodziły przesłanki do odrzucania skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skarga została należycie opłacona, zaś brak także przesłanek do wydania takiego orzeczenia z innych przyczyn wskazanych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Skarga w niniejszej sprawie jest skargą na bezczynność w realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z treścią art. 149 §1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego ( art. 149 § 1b p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość w sprawach tego rodzaju, jak będąca przedmiotem niniejszej skargi istotnym jest to, że wyrok nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 198/11, Lex Omega nr 990211). W tego rodzaju wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność albo przewlekłość sąd nie może w szczególności określać w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której organ pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać organowi wydania konkretnej decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Także sama kontrola czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej w konkretnej sprawie obejmuje jedynie ich kierunek wyznaczony przez przedmiot postępowania. W wypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Specyficzna sytuacja, uniemożliwiająca wydanie wyroku co do istoty sprawy, ma miejsce wówczas, gdy w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność albo przewlekłość zostanie stwierdzony fakt wydania przez organ administracji publicznej decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo podjęcia stosownej czynności, choćby z przekroczeniem terminów ustawowych. Ten przypadek pozostaje jednak poza szerszymi rozważaniami albowiem w sprawie niniejszej taka sytuacja nie zachodzi. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się trafnie ( m.in. T. Woś (w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1067/08, Lex Omega nr 491969 – nadal aktualne), że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa. Bezczynnością skutkuje także dokonanie czynności w sposób niepełny – np. udostępnienie informacji publicznej niekompletnej. W art. 4 ust. 1 u.d.i.p. został określony podstawowy, otwarty katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, zaś z jego treści wstępnej wynika w ogólnym ujęciu, że zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W szczególności, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienie informacji publicznej są też podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W przypadku osób prawnych wykonujących zadania publiczne nie jest koniecznym by taki podmiot dysponował majątkiem publicznym, albo by Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, lub samorządu gospodarczego albo zawodowego miały pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Część pierwsza przepisu , w której mowa o wykonywaniu zadań publicznych odnosi się bowiem do wszystkich osób (fizycznych i prawnych) oraz jednostek organizacyjnych. Zważyć należy dalej, że dystrybucja energii cieplnej i inne z tym związane zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo, ze względu na znaczenie energetyki cieplnej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, są "zadaniami publicznymi", a sprawy z tym związane sprawami publicznymi. Do analogicznych wniosków prowadzą przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (tekst jednol. Dz.U. z 2012 r. , poz. 1059 ze zm.), która w myśl art. 1 ust. 1 określa zasady kształtowania polityki energetycznej państwa, zasady i warunki zaopatrzenia i użytkowania paliw i energii, w tym ciepła, oraz działalności przedsiębiorstw energetycznych, a także określa organy właściwe w sprawach gospodarki paliwami i energią. Celem ustawy, stosownie do art. 1 ust. 2, jest tworzenie warunków do zrównoważonego rozwoju kraju, zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, oszczędnego i racjonalnego użytkowania paliw i energii, rozwoju konkurencji, przeciwdziałania negatywnym skutkom naturalnych monopoli, uwzględniania wymogów ochrony środowiska, zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych oraz równoważenia interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii. Przepisy Prawa energetycznego nie zawierają regulacji szczególnych dotyczących udostępniania informacji publicznej, ani też nie zwalniają od stosowania przepisów u.d.i.p. Budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń ustawodawca uznaje za cel publiczny (art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tekst jednol. Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.). W tym aspekcie drugorzędne znaczenie mają kwestie podmiotowe i możliwe struktury majątkowe, zaś wykonywanie zadań publicznych nie jest ograniczone do przejawów władczych działań Państwa. Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś obejmuje ono między innymi dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej określa ustawodawca w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepis art. 6 u.d.i.p. wprowadza przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 4 ppkt a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Uwzględniając normy konstytucyjne oraz fakt, że powyższy katalog ma charakter otwarty należy stwierdzić, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 2043/05, Lex Omega nr 196314). Również w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 545/07, Lex Omega nr 516697 oraz z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 652/07, Lex Omega nr 460751, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 595/07, Lex Omega nr 459987). Analogiczny charakter ma dokumentacja znajdująca się w posiadaniu podmiotów nie będących organami władzy publicznej, które jednak wykonują zadania publiczne. Stosownie zaś do art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Bez znaczenia dla powinności wykonania powyższego obowiązku pozostaje możliwość uzyskania takowych informacji z innych źródeł, albowiem prawo do informacji publicznej służy między innymi zapewnieniu transparentności poczynań w tejże sferze oraz ma umożliwiać kontrolę społeczną. Zważyć należy dalej, że art. 7 - 12 u.d.i.p. normują sposób oraz formę udostępniania informacji publicznej . Termin udostępnienia informacji publicznej na wniosek został określony w art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p. który stanowi w ust. 1, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku ( art. 13 ust. 2). Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Artykuł 15 u.d.i.p. normuje zasady pobierania opłaty za realizację wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Także zatem fakt uznania, że wniosek dotyczy informacji wymagającej przetworzenia nie pozwala na brak aktywności ze strony podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. W myśl trafnych poglądów doktryny " Takie czynności organu jak m.in. selekcja dokumentów, uchwał, a także ich analiza pod względem treści to zwykłe czynności (procesy) związane z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej. Nie posiadają one cech przetwarzania informacji, ponieważ w wyniku ich stosowania nie powstaje żadna nowa - pod względem jakościowym - informacja. Podobnie samo sięganie do materiałów archiwalnych nie przesądza jeszcze o tym, że mamy do czynienia z przetwarzaniem informacji (...) Wyłączenie pewnych danych ze względu na ochronę informacji niejawnych, ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych, prywatność osoby fizycznej czy też tajemnicę przedsiębiorcy z treści udostępnianej informacji publicznej nie powoduje nadania tej informacji charakteru informacji przetworzonej " (tak Niżnik-Mucha A. artykuł CASUS 2008/2/15 Problematyka zakresu przedmiotowego konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. Tezy 6 i 7 ). W świetle powyższych rozważań, zawarte we wniosku skarżącego z dnia 4 grudnia 2015 r., znak: 3707/14/LP żądanie: "zwracam się o udostępnienie wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń przesyłowych ukonstytuowanych na działce mocodawcy, w tym protokoły z odbioru budowlanych linii przesyłowych oraz plany z mapkami" jest żądaniem udostępnienia informacji publicznej. Część wstępna pisma sygnalizuje zaś, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy linii wodociągowej podziemnej lokalnej z zasuwami, o łącznej deklarowanej długości 9 mb i o powierzchni pasa technologicznego zajętego przedmiotowymi urządzeniami 27m2 na działce nr 627/2 w Zakopanem. Pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. skarżący swoje żądanie ponowił. Na tle treści wniosku z dnia 4 grudnia 2015 r. Przedsiębiorstwo [...] S.A. w B. było zatem zobligowane do jego rozpoznania. Przedstawiona treść pism skarżącego zawiera wszelkie dane niezbędne do właściwego rozpoznania wniosku o udostępnieniem informacji publicznej, czego Spółka jednakże bezpodstawnie zaniechała do daty wydania wyroku. W świetle wskazanych wyżej okoliczności należy stwierdzić, że w dacie wniesienia skargi bezczynność Przedsiębiorstwa [...] S.A. B. w rozpoznaniu wniosku skarżącego wynosiła trzy miesiące, zaś w dacie orzekania ponad pięć miesięcy, a więc nie była znaczna. Jednak w sprawie niniejszej bierna postawa spółki może być uznana za częściowo usprawiedliwioną sporem o wykładnię obowiązujących przepisów, zarówno w kwestii formalnych przeszkód w rozpoznaniu skargi, jak i w zakresie obowiązku udostępnienia informacji publicznej przez spółkę. Z urzędu Sądowi wiadomo bowiem, że nie toczyła się żadna inna sprawa ze skargi na nieudostępnienie informacji publicznej przez Przedsiębiorstwo [...] S.A. B. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty ( tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894 ). Takich cech, tj. oczywistości w naruszeniu prawa, nie sposób przyjąć w kontrolowanym stanie faktycznym z uwagi na brak znamion celowych zaniedbań ze strony organu, spór prawny dotyczący stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także stosunkowo krótki czas bezczynności. W opisanej sytuacji nie zachodzą również przesłanki do wymierzenia organowi grzywny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I.-II. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 149 § 1 pkt 1a i § 1a p.p.s.a., zobowiązując Przedsiębiorstwo [...]" S.A. w B. do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego zawartego w pkt III. sentencji wyroku stanowi art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło