II SAB/Kr 64/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie WSA Agnieszka Nawara- Dubiel / spr./ Paweł Darmoń Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi E.M. i innych.... na bezczynność [....] S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność [....] S.A. w K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. w pozostałym zakresie postępowania umarza; III. zasądza od [....] S.A. w K. na rzecz skarżących E.M. , A.M. i R.M. kwotę 357 / trzysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 13 lutego 2014 r. E.M. i inni....wnieśli skargę na bezczynność [....] S.A. w K. polegającą na: 1) nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżących z dnia 16 kwietnia 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.) 2) przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności [....] S.A. z siedzibą w K. w tym zakresie oraz o zobowiązanie spółki do udzielenia informacji w żądanej formie i zakresie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w aktualnie obowiązujących przepisach prawa brak jest wskazania, że w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona skarżąca związana jest jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Kolejną kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W dalszej części skargi wskazano, że wezwaniem z dnia 16 kwietnia 2013 r. strona skarżąca wystąpiła do [....] S.A. m. in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych. W odpowiedzi skarżący otrzymali pismo z dnia 3 czerwca 2013 r., w którym [....] S.A. odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Skarżący ponownie zwrócili się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w piśmie z dnia 17 czerwca 2013 r. W dniu 23 lipca 2013 r. otrzymano pismo, w którym przedsiębiorca przesyłowy podtrzymał stanowisko w odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa. W toku sprawy wystosowano jeszcze do przedsiębiorcy przesyłowego pismo z dnia 31 lipca 2013 r., w którym zwrócono się ponownym wnioskiem o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia, przebudowy i eksploatacji linii elektroenergetycznych, na które otrzymano odpowiedź pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Aż do dnia sporządzenia skargi skarżący nie otrzymali jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Na tej podstawie, w świetle dyspozycji art. 13 i art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej, skarga na bezczynność [....] S.A. z siedzibą w K. jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę [....] S.A. w K. wniosła o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, bowiem spółka uznała zasadność skargi i w dniu 18 lutego 2014 r. udostępniła skarżącym żądaną informację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05 LEX nr 236545). Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest bezczynność [....] S.A. w K. dotycząca nieudostępnienia informacji publicznej, obejmującej dokumentację związaną z wybudowaniem na działkach skarżących infrastruktury energetycznej, zgodnie z wnioskiem skarżących z dnia 16 kwietnia 2013 r. Żądana przez skarżących dokumentacja, niezwłocznie po wniesieniu skargi datowanej na dzień 10 lutego 2014 r., została udostępniona skarżącym przez [....] S.A. w dniu 18 lutego 2014 r. [....] S.A. oświadczyła przy tym w piśmie z dnia 8 kwietnia 2014r. skierowanym do pełnomocnika skarżących (k. 85 akt sądowych), że nie posiada w chwili obecnej innych dokumentów. Strona skarżąca nie kwestionowała okoliczności, iż dokumenty, które otrzymała od [....] S.A. w K. odnoszą się do budowy infrastruktury energetycznej na działkach stanowiących własność strony skarżącej. Zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą w piśmie z dnia 20 marca 2014 r. dotyczą kwestii kompletności otrzymanej dokumentacji. Stwierdzić w związku z tym należy, że wskazywana okoliczność (zapewnienie o kompletności dokumentacji) nie znajduje podstaw z przepisach ustawy z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Ponadto strona skarżąca twierdzi, że [....] S.A. nie dostarczył wszystkich posiadanych dokumentów, objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Udostępnił jedynie informację dotyczącą budowy infrastruktury przesyłowej, nie udostępnił jednak dokumentów związanych z przebudową infrastruktury elektroenergetycznej, mimo, iż powyższe dokumenty mieszczą się w zakresie złożonego wniosku. Zauważyć jednak należy, że strona skarżąca nie wskazuje jakich, jej zdaniem, dokumentów nie przedstawiła [....] SA. Co więcej, nie wskazuje nawet kiedy – w którym roku lub latach – była dokonywana przebudowa infrastruktury i w jakim zakresie. Dodatkowo należy zauważyć, że w pismach z dnia 23 lipca 2013 r. i z dnia 19 sierpnia 2013 r. [....] S.A. w K. poinformowała wnioskodawców, że przedmiotowe urządzenia zostały wybudowane przed rokiem 1945 i spółka nie posiada dokumentów związanych z ich budową, zaś w piśmie z 8 kwietnia 2014 r. sprecyzowała ostatecznie, że przesłano wszystkie posiadane dokumenty związane z przebudową istniejących urządzeń zgodnie z treścią wniosku. Mając więc na uwadze, że udostępnione zostały stronie skarżącej dokumenty dotyczące interesującej ją kwestii, przy jednoczesnym braku jasnych i konkretnych zarzutów wskazujących na niekompletność otrzymanej dokumentacji, sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności [....] S.A. w K. nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ udzielił stronie skarżącej żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Jak wynika z akt sprawy, skarga została złożona w dniu 13 lutego 2014 r., natomiast informacji udzielono pismem z dnia 18 lutego 2014 r. Trzeba jednak zauważyć, że udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 zd. 2. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Oceniając powyższy aspekt sprawy sąd uznał, iż bezczynność spółki miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt I wyroku). Ocena ta wynika z faktu, że wprawdzie udostępnienie stronie skarżącej żądanych informacji nastąpiło niezwłocznie po skierowaniu skargi do sądu, jednakże miało to miejsce 10 miesięcy po złożeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej. Nadto mimo licznych spraw sądowodaministracyjnych dotyczących udostępnienia przez [....] S.A. w K. i utrwalonego orzecznictwa co do zakresu informacji podlegających udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, spółka w pismach z dnia 2 czerwca 2013 r. i 23 lipca 2013 r. odmawiała przesłania skarżącym żądanych przez nich informacji powołując się błędnie na fakt, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz strony skarżącej orzeczono w punkcie III wyroku na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest postawą do zwrotu kosztów sądowych właśnie na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.