II SAB/Kr 66/24

Kraków, dnia 13 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Piotr Fronc asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. F. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta Zakopane w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie przestrzegania wymagań ochrony środowiska – postanawia – 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu A. F. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Przedmiotem skargi A. F. (dalej: skarżący) jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta Zakopane w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W skardze z 19 lutego 2024 r. skarżący zaznaczył, że skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie WOŚ.604.36.2023. Jak wskazał, złożył ponaglenie z 5 stycznia 2024 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Zażądał stwierdzenia bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, przyznania sumy pieniężnej od w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący podał, że sprawa dotyczy bezczynności w zakresie wszczęcia postępowania i wydania na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska decyzji w rozumieniu art. 104-109 kpa, w ustawowym terminie art. 35 kpa, ponieważ dochodzi do zatruwania środowiska przez nielegalne użytkowanie "mostu" na potoku M. w Z. . Przedmiotowy obiekt został wykonany nielegalnie (brak pozwolenia na budowę) oraz w taki sposób jest użytkowany (na dzień 19.02.2024 r.). Most został wybudowany z niedopuszczalnych elementów bez atestów, w tym azbestowych i pokrytych xylamitem, co jest przestępstwem i generuje zanieczyszczenie środowiska. Nie położono warstwy flizeliny, przez co oleje i smary z drogi spływają do P. zanieczyszczając go. Stanowi to zagrożenie dla środowiska. Do dnia dzisiejszego nie została wydana decyzja, a więc dochodzi do naruszania praworządności. Nie został wykonany prawidłowy system drenażu drogowego i infrastruktury odprowadzającej wody deszczowe. Ponadto w skutek wadliwego wybudowania mostu z przyczółkami P. podmywa brzegi i drogę. W ten sposób dochodzi do skażenia środowiska. Zachodzi realne zagrożenie osunięcia się mostu do P. . Zatrute zostało ujęcie wody pitnej dla mieszkańców Z. . Brak jest opinii środowiskowej na budowę mostu bez zgody właściciela gruntu. Teren jest chroniony ze względów przyrodniczych - występujące ryby głowacze białopłetwe oraz siedliska pstrąga potokowego. Skarżący ocenił, że na inwestora należy nałożyć karę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że Pierwszy wniosek skarżącego skierowany (w części) do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Zakopane dot. mostu wpłynął do urzędu w dniu 22.08.2023 r. Pismem z dnia 28.08.2023 r. znak: WOŚ.604.24.2023 udzielono odpowiedzi informując, że po zapoznaniu się z treścią wniosku w analizowanej sprawie stwierdza się brak przesłanek do zastosowania przepisów ochrony środowiska; ponadto organ nie dysponuje danymi odnośnie funkcji, stanu prawnego ani czasookresu powstania tego obiektu budowlanego. Kolejna korespondencja złożona przez wnioskodawcę, to pisma z dnia: 18.10.2023 r., 19.11.2023 r., 20.12.2023 r., które wpłynęły jako jeden plik dokumentów na dziennik podawczy w dniu 22.12.2023 r. a w dniu 27.12.2023 r. otrzymano dodatkowo "Skargę" z dnia 23.12.2023 r. Pismem z dnia 4 stycznia 2024 r. na w/w dokumenty udzielono łącznej, pisemnej odpowiedzi wyjaśniając do jakich organów w konkretnych zagadnieniach winien kierować zgłoszenia. Wnioskodawca wraz z w/w pismami załączył kopie prowadzonej korespondencji z organami Nadzoru Budowlanego (wnioski oraz zwrotna odpowiedź), z których wynikało że organy te prowadzą już w tożsamej sprawie - zgodne ze swoimi właściwościami rzeczowymi, czynności administracyjne. Ponadto uwzględniając (w ocenie organu całkowicie niezasadne, ale jednak celowo adresowane do niego żądania) korespondencji tej nie przekazano na podstawie art. 65 KPA do PINB, a udzielono skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia 04.01.2024 r. znak: WOS.604.36.2023 w zakresie dotyczącym braku kompetencji WOŚ do podejmowania czynności w sprawach regulowanych przez normy i przepisy prawa budowlanego dot. prowadzenia badań, analiz składu materiałów budowlanych i ich wykorzystania. Organ zaznaczył, że w międzyczasie, w dniu 05.01.2024 r. do urzędu wpłynęło ponaglenie dot. "zignorowania wniosku z dnia 18.10.2023 r." Należy zwrócić uwagę, że wniosek ten wpłynął do urzędu w dniu 22.12.2023 r. a odpowiedź ujęto w piśmie z 04.01.202 r., które zostało skutecznie dostarczone adresatowi w dniu 08.01.2024 r. Organ wskazał, że przekazał akta sprawy wraz z ponagleniem do SKO w dniu 18.01.2024 r. odnosząc się merytorycznie do przedmiotu sprawy. Jak dodał organ, w dniu 22.01.2024 r. skarżący złożył na dzienniku podawczym urzędu kolejną "skargę" na pracę Wydziału dot. niedopełnienia obowiązków służbowych w analizowanej sprawie. Pismem z dnia 31.01.2024 r. udzielono odpowiedzi informując o podtrzymaniu w całości wcześniejszego stanowiska wyrażonego w dniu 04.01.2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu otrzymanego ponaglenia postanowieniem z dnia 29.01.2024 r. znak SKO-SW-4101-7/24 stwierdziło, że organ bez rażącego naruszenia prawa dopuścił się bezczynności w w/w sprawie i przewlekłego prowadzenia postępowania, wyznaczając 7-dniowy termin załatwienia sprawy. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium stwierdziło, że Burmistrz nie będąc kompetentny do załatwienia sprawy, winien był zastosować art. 65 KPA. Stosując się do wskazanych uchybień przez SKO, w dniu 8 lutego 2024 r. organ przekazał sprawę w trybie art. 65 k.p.a. zgodnie z właściwościami do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) informując o tym Wnioskodawcę oraz dodatkowo powiadomił na piśmie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie PGW Wody Polskie w celu podjęcia czynności służbowych i zbadania możliwych naruszeń prawa własności oraz obowiązków uzyskania zgód wodnoprawnych. W dniu 06.02.2024 r. skarżący złożył na dzienniku podawczym tut. urzędu kolejny wniosek w przedmiotowej sprawie, na co udzielono pisemnej odpowiedzi pismem z dnia 13.02.2024 r. ponownie informując o przekazaniu sprawy do PINB oraz PGW Wody Polskie. Organ skonstatował, że z uwagi na udzielane z zachowaniem terminów odpowiedzi na napływającą w dużej ilości korespondencję skarżącego, merytoryczne odnoszenie się do wskazanych we wnioskach zagadnień i problematyki, zastosowanie się do wskazanych przez SKO uchybień, skarga winna zostać oddalona, jako bezzasadna. Za pismem z 15 marca 2024 r. organ przedłożył postanowienie SKO w Nowym Sączu znak SKO-SW-4101-20/24, które w rozpoznaniu ponaglenia skarżącego z 15 lutego 2024 r. stwierdziło, że organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie. Kolegium wskazało, że organ zawiadomieniem z dnia 8 lutego 2024 r., znak: WOŚ .604.36.2023 na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Zakopanem wniosek skarżącego z dnia 18.10.2023 r. wraz z załącznikami do załatwienia zgodnie z kompetencją, a zawiadomienie to zostało doręczone skarżącemu. Wobec tego nie stwierdzono bezczynności organu ani przewlekłego prowadzenia postępowania. W piśmie z 15 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł o nieuwzględnienie stanowiska organu. Wskazał, że dochodzi do dyskryminacji. Podtrzymał uprzednio wyrażone w skardze stanowisko. Zaznaczył, że organ powinien zwrócić się do PINB celem ustalenia czy most posiada pozwolenie na użytkowanie. Do pisma załączył odpis pisma PINB o przekazaniu organowi II instancji zażalenia na postanowienie PINB z 16 lutego 2024 r. o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na budowie mostu bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. (II OPS 5/19) przesądzono, że "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.". Jakkolwiek odnośna uchwała traktuje bezpośrednio o postępowaniu jurysdykcyjnym i o decyzji administracyjnej, przyjąć należy, że zaprezentowany w niej pogląd dotyczy także postępowań zmierzających do wydania innych niż decyzja aktów, czy też do podjęcia określonych czynności. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił bowiem, że pogląd "(...) sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest, w ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności". Poparciem tego stanowiska jest również uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21, w której NSA wskazał, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd rozpatrujący sprawę w niniejszym składzie podziela powyższą wykładnię. Jednym ze sposobów zakończenia czynności przez organ administracji publicznej w przewidziany prawem sposób jest przekazanie podania do organu właściwego w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Jak bowiem wskakuje się w orzecznictwie, pod pojęciem "załatwienia sprawy" należy rozumieć nie tylko wydanie aktu władczego kończącego postępowanie, ale również podjęcie działania stosownie do treści art. 65 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 maja 2020 r., II SAB/Wr 63/19). W niniejszej sprawie kluczowy jest fakt, że organ dopełnił czynności, o których mowa w art. 65 § 1 k.p.a. w dniu 8 lutego 2024 r., zaś skarga została złożona 19 lutego 2024 r. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przekazanie przez organ wniosku strony według właściwości innemu organowi wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, choćby nawet przekazanie to było wadliwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2013 r., II OSK 348/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 września 2022 r., III SAB/Po 14/22). Ponieważ skarga została wniesiona po załatwieniu sprawy, Sąd uznał tę skargę za niedopuszczalną. Z tego też względu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej P.p.s.a.) Sąd orzekł jak sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł orzeczono w na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.. Zgodnie z tym przepisem sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.