II SAB/Kr 67/16

WyrokWSA w Krakowie2016-05-19

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Aldona Gąsecka - Duda, Iwona Niżnik - Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sytuacji, gdy strona złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, a organ zakwalifikował go jako skargę i rozpatrzył w trybie skargowym, nie wydając postanowienia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności, ponieważ nie wydał w prawnie ustalonym terminie aktu lub postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, mimo że wniosek strony spełniał wymogi formalne do wszczęcia postępowania administracyjnego. Organ błędnie zakwalifikował wniosek jako skargę i rozpatrzył go w trybie skargowym, co nie jest właściwą formą załatwienia wniosku o wszczęcie postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zakwalifikował wniosek jako skargę i rozpatrzył go w trybie skargowym, informując o braku podstaw do wszczęcia postępowania. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, argumentując, że organ powinien był wszcząć postępowanie administracyjne lub wydać postanowienie o odmowie jego wszczęcia. Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności, ale bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 września 2015 r., uzupełnionego w dniu 22 września 2015 r, w dniu 28 września 2015 r., w dniu 9 października 2015 r. oraz w dniu 19 października 2015 r. I. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dopuścił się bezczynności, a bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego P. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w K. wniósł skarżący – P.P Skarżący wskazał, iż bezczynność polega na braku nadania prawidłowego biegu wnioskowi skarżącego z dnia 21 września 2015 r., uzupełnionego dnia 22 września 2015 r., 9 października 2015 r. oraz ustnie dnia 19 października 2015 r. dot. wszczęcia postępowania administracyjnego. Skarżący wniósł o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. do wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Dnia 21 września 2015 r. skarżący skierował do organu wniosek o podjęcie działań przewidzianych w przepisach ustawy Prawo Budowlane, w związku z rozpoczęciem budowy na działce [...] w miejscowości C. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dnia 22 września 2015 r. skarżący dokonał uzupełnienia w/w wniosku, informując, iż wykonane na działce [...] roboty objęte są pozwoleniem na budowę, które nie jest ostateczne, z uwagi na toczące się postępowanie odwoławcze przed Wojewodą [...]. Dnia 28 września 2015 r. skarżący wniósł o informowanie go o wszystkich działaniach podjętych w przedmiotowej sprawie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpieniem z dnia 7 października 2015 r. zatytułowanym "Zawiadomienie" (sygn. akt znak: [...] i znak: [...] ), na podstawie art. 238 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, uznał wniosek skarżącego z dnia 21 września 2015 r. za skargę, uznając jednocześnie skierowanie w/w skargi do organów nadzoru budowlanego za bezzasadne. Dnia 09 października 2015 r. skarżący skierował kolejny wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym jednoznacznie wskazał, iż jego wniosek z dnia 21 września 2015 r. jest wnioskiem formalnym, a nie skargą. We wniosku tym skarżący przedstawił dowody świadczące o rozpoczęciu budowy -podjęciu prac przygotowawczych na działce [...] , tj. kopie stron w/w projektu budowlanego i szkic przedstawiający zakres wykonanych robót. Sygn. akt II SAB/Kr 67/16 Dnia 19 października 2015 r. podczas spotkania w siedzibie PINB z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego mgr inż. arch. G.W.-K. przy udziale inspektora zajmującego się sprawą, skarżący ponownie wyjaśnił, iż jego wniosek z dnia 21 września 2015 r. jest wnioskiem formalnym o wszczęcie postępowania w sprawie rozpoczęcia budowy na działce nr [...] w miejscowości C . Podczas spotkania skarżący został poinformowany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz przez inspektora zajmującego się sprawa, iż w przedmiotowej sprawie zostanie wszczęte postępowanie administracyjne, co potwierdza sporządzony tego dnia protokół. Organ wystąpieniem z dnia 2 listopada 2015 r. zatytułowanym "Zawiadomienie" (sygn. akt znak: [...] i znak: [...] ), na podstawie art. 239 kpa poinformował skarżącego, iż brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, w związku z powyższym organ nie zastosował przepisów prawa, m.in. ustawy Prawo Budowlane - tj. nie wstrzymał stosownym postanowieniem prowadzenia robót na działce [...] . Wprost przeciwnie, jak wynika ze skierowanych do skarżącego wystąpień oraz przebiegu sprawy, organ pozostawał w bezczynności, w związku z czym inwestor wykonywał kolejne prace. Skarżący wskazał, że Organ l instancji pomimo poinformowania skarżącego dnia 19 października 2015 r., iż w sprawie z wniosku z dnia 21 września 2015 r. zostanie wszczęte postępowanie administracyjne, nie wydał zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego mającego na celu wyjaśnienie przedmiotowej sprawy. Zawiadomienie to winno być wydane tego samego dnia tj. 19 października 2015 r. Skarżący podkreślił, iż nie wydano także postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z uwagi na powyższe dnia 6 listopada 2015 r. skarżący skierował do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. skargę na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w której wniósł o zobowiązanie organu do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 237 § 3 w związku z art. 238 § Ik.p.a. zawiadomieniem znak: [...] z dnia 15 stycznia 2016 r. uznał, iż skarga jest bezzasadna. Dnia 29 stycznia 2016 r. na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., skarżący skierował do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na działanie 2 Sygn. akt II SAB/Kr67/16 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w związku z niezałatwieniem sprawy dotyczącej wniosku skarżącego z dnia 21 września 2015 r. (uzupełnionego dnia 22 września 2015 r., 28 września 2015 r., 9 października 2015 r. oraz ustnie 19 października 2015 r.) . W zażaleniu Skarżący wniósł m.in. o zobowiązanie organu do wszczęcia postępowania i podjęcia działań przewidzianych przepisami prawa, mających na celu wyjaśnienie sprawy i wydanie decyzji lub postanowienia w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponownie na podstawie art. 237 § 3 i art. 238 § 1, zawiadomieniem znak: [...] z dnia 25 lutego 2016 r. uznał zażalenie skarżącego za skargę za niezasadne, podtrzymując swoje stanowisko z dnia 15 stycznia 2016 r. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w treści skargi organ podniósł, że prowadził postępowanie wyjaśniające w związku ze złożoną przez skarżącego skargą, a także postępowanie z uwagi na wystąpienie [...] Urzędu Wojewódzkiego w K . Na skutek złożonej w dniu 21 września 2015 r. skargi, w której skarżący * zwrócił się o interwencję dotyczącą prowadzenia robót budowlanych na działce nr [...] w C. , organ podjął działania kontrolne i na podstawie art. 238 k.p.a. zawiadomił skarżącego o sposobie załatwienia skargi. Organ w toku przeprowadzonej w dniu 2 października 2015 r. kontroli ustalił, iż na wskazanej działce nie są prowadzone roboty budowane polegające na budowie zjazdu, drogi lub dojścia, dlatego stwierdził brak podstaw do ingerencji organu i uznał skargę za zasadną. W związku z kolejnymi skargami podtrzymano na podstawie art. 239 k.p.a. stanowisko w sprawie stwierdzając, że nie wykonywano na działce nr [...] w C. robót budowlanych. Czynności kontrolne wynikały także ze złożonego równolegle w dniu 30 września 2015 r. wystąpienia [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. , w którym, w związku z prowadzonym postępowaniem odwoławczym od decyzji Starosty K. z dnia 18 marca 2015 r. znak. [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego na budowę budynku jednorodzinnego na dz. ewid. nr [..] ,[...] ,[...] w Sygn. akt II SAB/Kr 67/16 C. - zwrócono się z prośbą o informację czy rozpoczęto roboty budowlane objęte w/w pozwoleniem na budowę. Organ podkreślił, iż ustalenia dokonane podczas wyżej powołanej kontroli z dnia 2 października 2015 r. nie potwierdziły wykonywania robót budowlanych związanych z zamierzoną inwestycją. Stwierdzono jedynie istnienie małej pryzmy kruszywa i zebranie humusu wzdłuż działki nr [...] . Ponadto stwierdzono, że działka nie jest ogrodzona, jest niezabudowana, rosną na niej drzewka ozdobne, nie wykonano tyczenia geodezyjnego. W dniu 5 października 2015 r. wyjaśnienia złożył osobiście inwestor, który oświadczył, że nie rozpoczął robót budowlanych objętych procedowanym pozwoleniem na budowę. Usunięcie warstwy humusu zostało wykonane nie przez inwestora, ale przez jego ojca, który uprawia sąsiednie pole orne. W dniu 29 października 2015 r. M.I. poinformował telefonicznie, że zebrany humus został z powrotem ułożony w miejscu, w którym wcześniej się znajdował, na potwierdzenie czego przedstawił zdjęcia. W dniu 30 października 2015 r. organ przeprowadził kolejną kontrolę, w toku której potwierdził informację przedstawioną przez M.I. . Pismem z dnia 2 listopada 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dla powiatu [...] poinformował [...] Urząd Wojewódzki, że nie zostały rozpoczęte roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę znak. znak. [...] zdnia 18.03.2015 r. Organ podkreślił, że pisma skarżącego z dnia 21 września 2015, 22 września 2015, 28 września 2015, 9 października 2015 zakwalifikowane jako skarga zostały rozpatrzone w oparciu o przepisy działu VIII k.p.a., zatem organ nie pozostaje w bezczynności w tej sprawie. Pisma te nie zawierały wyraźnego wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego, tylko prośbę o interwencję i podjęcie działań kontrolnych, co organ uczynił. W ocenie organu, nie można stwierdzić, że postępowanie skargowe prowadzone było w sposób przewlekły, gdyż organ w oparciu o § 9 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. z dnia 22 stycznia 2002 przeprowadził postępowanie wyjaśniające i następnie zawiadomił o sposobie załatwienia skargi. Wszystkie podjęte czynności były konieczne do oceny zasadności złożonej skargi, bowiem skarżący nie przedstawił stanu faktycznego sprawy w sposób pełny i niewymagający podjęcia działań ze strony organu. Sygn. akt II SAB/Kr 67/16 Organ wskazał ponadto, że postępowania administracyjne przed nadzorem budowlanym (za wyjątkiem postępowań w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie) wszczynane i prowadzone są zasadniczo z urzędu. Wystąpienie strony nie wszczyna postępowania, lecz stanowi jedynie impuls do wszczęcia postępowania z urzędu, jeżeli wystąpiły okoliczności faktyczne, z których wynika konieczność doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem organu, wystąpienia skarżącego zostały prawidłowo zakwalifikowane jako skargi, bowiem skarżący zwracał się w nich o interwencję, która została podjęta. Jednakże dokonane w toku postępowania kontrolnego ustalenia nie stanowiły podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego. Sprawa została załatwiona w trybie skargowym poprzez zawiadomienie na podstawie art. 238 k.p.a. co powoduje, że skarga na bezczynność winna ulec oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. z uwagi na jej niezasadność, bowiem nic zachodzą przesłanki do uznania takiego stanu rzeczy za bezczynność organu. Ponadto wskazał, iż Wojewoda w dniu 12 listopada 2015 r. wydał decyzję znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. z dnia 18 marca 2015 r. znak. [...] którą udzielono pozwolenia na budowę i zatwierdzono projekt budowlany na budowę budynku mieszkalnego wraz z instalacjami na działkach nr [...] ,[...] ,[...] w C. . Inwestor w chwili obecnej realizuje zatem roboty budowlane w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Organ nadzoru budowlanego zgodnie z posiadanymi kompetencjami oceni zgodność wykonanych robót z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę na etapie oddawania obiektu do użytkowania. Z ostrożności organ wskazał, w sytuacji gdyby Sąd uznał, iż istniały podstawy do załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej, ewentualna bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Organ stwierdził, że stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnej oraz ustawy Prawo budowlane wymagało dokonania ich wykładni, nie zaś mechanicznego zastosowania konkretnej jasnej regulacji do określonej sytuacji. Nie stanowi zaś o rażącym naruszeniu prawa błędna wykładnia, czy niewłaściwe zastosowanie takich wymagających interpretacji przepisów. Organ zareagował na podanie skarżącego, w trybie który przewiduje kodeks postępowania administracyjnego. Organowi nie można zarzucić braku działania w Sygn. akt II SAB/Kr 67/16 rozpoznaniu sprawy, gdyż podjął szereg czynności zmierzających do jej załatwienia, w tym przeprowadził dwie kontrole, co również potwierdza brak podstaw do stwierdzenia, że zaistniała bezczynność po stronie organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014.1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016.718) zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu obejmuje również orzekanie w sprawach spraw na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 § 2 art. 3 p.p.s.a. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie, jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. . Co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie ( art. 52§ 2 p.p.s.a.). Przedsądowym środkiem zaskarżenia bezczynności organu w sprawach, co do których prowadzi się postępowanie administracyjne jest zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 kodeks postępowania administracyjnego (2016.23) zwany dalej k.p.a. Niewyczerpanie przed wniesienie skargi tego środka prawnego prowadzi zaś do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej, bez merytorycznego jej rozpoznania. Sygn. akt II SAB/Kr 67/16 Skarżący w dniu 29 stycznia 2016 r. wniósł zażalenie na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Należy wskazać, że w p.p.s.a. przyjmuje się, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych wart. 3§2pkt4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. § 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 1b Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. § 2 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku -nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07). Sygn. akt II SAB/Kr67/16 Artykuł 35 k.p.a. stanowi: § 1. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. § 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. § 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. § 4. Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3. § 5. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Cytowana regulacja zawiera w art. 35 § 1 k.p.a. ogólną dyrektywą, w myśl * której sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. W dalszej części tj. w § 2 i § 3 wprowadzono zróżnicowanie terminów załatwiania spraw w pierwszej instancji, przy czym o ile zaistnieją ku przesłanki, reguła niezwłocznego załatwiania spraw z § 2 będzie miała pierwszeństwo przed terminami wskazanymi w art. 35 § 3 k.p.a. W doktrynie podnosi się słusznie, że sformułowanie zawarte w art. 35 §1 k.p.a. oznacza, że organ administracji publicznej powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, jeżeli w toku postępowania administracyjnego okaże się, że sprawa może być załatwiona przed upływem ustawowych terminów do jej załatwienia ( komentarze do art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III. oraz G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom l. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2007, wyd. II). Wobec powyższego koniecznym było zbadanie czy bezczynność w przypadku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miała miejsce. We wniosku z dnia 21 września 2015 r., uzupełnionym w dniu 22 września 2015r, 28 września 2015 r. 9 października 2015 r. oraz w dniu 19 października 2015r. skarżący domagał się podjęcia działań przewidzianych w przepisach ustawy Prawo budowlane, w związku z tym, że 19 września 2015 r. właściciel działki nr [...] położonej w m. C. gm. J. –P. przystąpił do wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę z naruszeniem art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W odpowiedzi na wniosek organ zawiadomieniem z dnia 7 października 2015r. poinformował, iż po wnikliwej analizie treści pisma skierowanego do tut. Inspektoratu, zakwalifikował je jako skargę, dlatego tryb zastosowany w wyniku rozpoznania w/w/ skargi zawarł się w obrębie przepisów działu VIII k.p.a. W dniu 19 października 2015 r. sporządzono protokół przyjęcia stron, w którym - co istotne z uwagi na zasadę zaufania obywatela do administracji - w ustalono, iż po spotkaniu na wniosek skarżącego zostanie wszczęte postępowanie w sprawie budowy na działce nr [...] w miejscowości C. . Zawiadomieniem z dnia 2 listopada 2015 r. PINB wskazał, iż brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. Analizując zgromadzony w materiał dowodowy Sąd uznał, że bezczynność w postępowaniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miała miejsce. Szczególnie wobec faktu, późniejszego jednoznacznego wyraźnego doprecyzowania przez skarżącego wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie wskazanej przez niego. Otrzymawszy w trybie skargowym odpowiedź z dnia 7 października 2015 r. na podanie z dnia 21 września 2015 r. skarżący w piśmie z dnia 9 października 2015 r. sprecyzował, iż prosił o podjęcie działań w przedmiocie rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę bez wymaganego ostatecznego pozwolenia na budowę. Zaznaczył, iż jego wniosek był wnioskiem formalnym a nie skargą. W ocenie Sądu, zważywszy na treść protokół przyjęcia strony skarżącej z dnia 19 października 2015 r. w którym w ustalono, iż po spotkaniu na wniosek skarżącego zostanie wszczęte postępowanie w sprawie budowy na działce nr [...] w C. ; a także treść pisma skarżącego z dnia 21 września 2015 r. i ww. kolejnych w sprawie - brak było dostatecznych podstaw do uznania, że nie stanowi ono wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego. Sygn. akt II SAB/Kr67/16 Przedmiotowe podanie z dnia 21 września 2015 r. zawiera wszelkie cechy wniosku strony o wszczęcie postępowania w sprawie robót budowlanych. Skarżący podaje, iż w związku z tym, że 19 września 2015 r. właściciele działki nr [...] położonej w m. C. gm. J. –P. przystąpił do wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę z naruszeniem art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Treść tego pisma nie nosi cech skargi z działu VIII k.p.a., lecz nawiązuje do przesłanek z art. 28 k.p.a oraz art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz. U. 2016.290). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela poglądów doktryny i orzecznictwa powołanych przez organ, w myśl których postępowania administracyjne w sprawach należących do właściwości organów nadzoru budowlanego, wszczynane są wyłącznie z urzędu, a nie również na wniosek strony. Zgodnie z art. 28 k.p.a, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sąd w całości podziela w tym zakresie rozważania WSA w Krakowie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 lipca 2012 r., II SAB/Kr 104/12: "Artykuł 61 § 1 k.p.a. określając podstawy wszczęcia postępowania administracyjnego posługuje się oznaczającym alternatywę zwykłą słowem - " lub " -dla obu w nim przewidzianych przypadków inicjujących rozpatrzenie sprawy, a to naprowadza, że pojawiają się sprawy, które mogą zostać wszczęte zarówno z urzędu, jak i na wniosek w przypadku, gdy inicjatywa strony posiadającej interes prawny wyprzedzi działania, które organ winien podejmować z urzędu. Tej ogólnej regulacji odpowiadają normy prawa materialnego, wśród których można wyodrębnić wszystkie wskazane wyżej sytuacje. Sprawy dotyczące tzw. samowoli budowlanej przy braku należą do spraw, które mogą zostać wszczęte zarówno z urzędu, jak i na wniosek. Wszczęcie postępowania na wniosek strony może zatem nastąpić wówczas, gdy: 1) zawarte we wniosku żądanie dotyczy sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji; 2) wniosek został złożony przez osobę będącą stroną w rozumieniu art. 28; 3) wniosek odpowiada wymaganym warunkom formalnym i procesowym; 4) organ, do którego wniesiono podanie, jest właściwy w sprawie. Spełnienie powyższych przesłanek jest przedmiotem oceny przez organ administracji publicznej, Sygn. akt II SAB/Kr67/16 do którego wniesiono żądanie. Konsekwencje prawne niespełnienia jednej lub kilku z powyższych przesłanek wszczęcia postępowania na żądanie strony są zróżnicowane, nie mniej jednak orzeka się o nich przez wydanie aktu administracyjnego (decyzja postanowienie)" Odmowa wszczęcia postępowania wymaga wydania postanowienia, o którym mowa w art. 61 a k.p.a. zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W ocenie Sądu stanowisko organu, który zakwalifikował wniosek skarżącego w trybie działu VIII, oraz założenie, że postępowanie administracyjne w sprawach należących do właściwości organów nadzoru budowlanego może zostać wszczętej jedynie z urzędu, skutkuje ograniczeniem prawa do sądu. Prowadzi ono bowiem do sytuacji, w której organ nadzoru budowlanego już przy wpływie podania może, zamknąć drogę do wszczęcia postępowania stronie mającej w tym interes prawny. Sąd zgadza się z poglądami orzecznictwa, że tryb skargowe - wnioskowy (art. 221 i nast. k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że podejmowane w trybie art. 237 § 3 k.p.a. zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie przybiera żadnej z prawnych form działania organu administracji publicznej, podlegających kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych skarga dotycząca uproszczonego postępowania uregulowanego w dziale VIII k.p.a. podlega odrzuceniu. W takiej sytuacji nie jest zatem możliwa kontrola sądowoadministracyjna bezczynności organów nadzoru budowlanego. Skarga w niniejszej sprawie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki zasługuje na uwzględnienie albowiem w terminach określonych w art. 35 k.p.a. organ ten nie wydał w sprawie decyzji ani innego aktu - np. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W konsekwencji więc zachodziły podstawy do zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności o czym Sąd orzekł w pkt l wyroku. Sygn. akt II SAB/Kr67/16 Zgodnie z art. 149 § 1a w zw. z § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Sąd, oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, doszedł do przekonania, iż bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Skarżący złożył wniosek dnia 21 września 2015 r. a zawiadomieniem z dnia 7 października 2015 r. PINB wskazał, iż brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji zareagował na podanie skarżącego, a zatem nie pozostał bierny, zaś następnie udzielał mu wyjaśnień w trybie skargowym. Późniejsze zaniechania są zaś efektem określonej interpretacji obowiązujących przepisów. Za rażące naruszenie w/w przepisów można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., l SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło