II SAB/Kr 69/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2008r. sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Wojewody postanawia: umorzyć postępowanie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa i art. 4 pkt 9b1, art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U.04.261.2603) zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone na wniosek J. P. sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości składającej się z części działek: nr [...], [...], [...] obręb [...] jedn. ewid. P. m. K. odpowiadających wywłaszczonym: działce nr [...] i części działki nr [...]. W dniu [...] marca 2007 r. J. P. złożyła na powyższe postanowienie zażalenie do Wojewody. Pismami z dnia [...] kwietnia 2007 r. i [...] maja 2007 r. Wojewoda poinformował skarżącą, że nie jest możliwe zakończenie postępowania wywołanego opisanym powyższej zażaleniem w terminie ustawowym ze względu na "złożony charakter sprawy i konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego". Jednocześnie poinformował, że zażalenie zostanie rozpatrzone odpowiednio w terminie do dnia 1 czerwca 2007 r., a następnie w terminie do 25 czerwca 2007 r. Wobec nierozpoznania zażalenia w terminie skarżąca wniosła do Ministra Budownictwa (data wpływu pisma do organu - 30 kwietnia 2007 r.) zażalenie w trybie art. 37 kpa. W dniu [...] czerwca 2007 r. J. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewody w załatwieniu zażalenia z dnia [...] marca 2007 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie, względnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu argumentował, że skarżąca nie wyczerpała przysługującego środka zaskarżenia w postaci zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, gdyż nie została spełniona przesłanka określona w art. 52 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem organu, skarżącej przysługiwało prawo do wniesienia skargi dopiero po zakończeniu postępowania wszczętego wniesionym na podstawie art. 37 kpa zażaleniem. Natomiast do dnia formułowania odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa nie rozpatrzył zażalenia. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2007 r. Wojewoda wydał postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W dacie wniesienia skargi Wojewoda pozostawał w bezczynności. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym maksymalny termin w postępowaniu odwoławczym wynosi miesiąc (art. 35 § 3 kpa). Jeżeli organ nie załatwi sprawy w tym terminie obowiązany jest zawiadomić strony postępowania administracyjnego, z podaniem przyczyn zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Organ wyznaczając dodatkowy termin załatwienia sprawy winien kierować się zasadami określonymi w art. 12 i 35 § 1 kpa. W przedmiotowej sprawie Wojewoda pismami z dnia [...] kwietnia 2007 r. i [...] maja 2007 r. zawiadomił skarżącą o przyczynach zwłoki wyznaczając jednocześnie na podstawie art. 36 § 1 kpa, terminy w których zażalenie zostanie rozpatrzone. Dokonanie tej czynności samo przez się nie może stanowić usprawiedliwienia dla bierności organu, zasadnicze znaczenie ma bowiem przyczyna zwłoki, którą organ obowiązany był wskazać (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2002 r., sygn. I SAB 131/02). We wskazanych wyżej pismach organ poinformował, że załatwienie sprawy w ustawowym terminie nie jest możliwe "ze względu na złożony charakter sprawy i konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego". Analiza przedstawionych akt administracyjnych nie wskazuje, aby organ przed wydaniem postanowienia z dnia [...] czerwca 2007 r. podjął jakiekolwiek dodatkowe czynności mające na celu rozstrzygnięcie sprawy. Co prawda pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. wystąpił do Wydziału Prawnego i Nadzoru Urzędu Wojewódzkiego o wydanie opinii dotyczącej zarzutu zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2007 r. o zawieszeniu postępowania, jednakże nie można uznać, aby była to okoliczność usprawiedliwiająca zwłokę w załatwieniu sprawy. Organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia jest bowiem Wojewoda, bez znaczenia jest zatem podział obowiązków miedzy poszczególne Wydziały Urzędu Wojewódzkiego i wynikająca z tego konieczność uzyskiwania wzajemnych opinii i konsultacji (tym bardziej, że pismo o którym mowa nosi datę [...] kwietnia 2007 r., a zażalenie zostało wniesione dnia [...] marca 2007 r.). Nie można zatem uznać podanych przez organ przyczyn jako niezależnych od organu. Skargę na bezczynność można wnieść po wyczerpaniu trybu określonego w art. 37 kpa i skarżąca spełniła powyższy wymóg, składając zażalenie na niezałatwienie zażalenia w terminie do Ministra Budownictwa. Okoliczność, że zażalenie to nie zostało przez organ wyższego stopnia rozpoznane przed wniesieniem skargi pozostaje bez znaczenia, albowiem zażalenie takie należy uznać za skuteczne w postępowaniu sądowym w przedmiocie bezczynności po upływie okresu umożliwiającego organowi wyższego stopnia dokonanie czynności tj. po upływie określonego w art. 35 § 3 kpa jednego miesiąca. Takie stanowisko - powszechnie aprobowane w doktrynie i orzecznictwie – eliminuje możliwość zablokowania stronie wniesienia skargi na bezczynność poprzez przedłużającą się procedurę rozpatrzenia zażalenia. Zażalenie skarżącej wpłynęło do Ministerstwa Budownictwa w dniu [...] kwietnia 2007 r., natomiast skarga na bezczynność została przez nią wniesiona w dniu [...] czerwca 2008 r., zatem już po upływie terminu przewidzianego w art. 35 § 3 kpa dla rozpatrzenia zażalenia. Zgodnie jednak z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270 – dalej ppsa) Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Ta regulacja oznacza, że Sąd, badając skargę na bezczynność, zobowiązany jest uwzględnić stan sprawy istniejący w dacie wyrokowania. Jeśli w tej dacie stan bezczynności organu już nie istnieje, uwzględnienie skargi nie jest już możliwe. Skarga bowiem utraciła swój przedmiot, a z taką sytuacją wiąże się konieczność umorzenia postępowania sądowego. Stosownie do treści art. 161 §1 pkt 3 ppsa Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż określone w pkt 1 (cofnięcie skargi) i 2 (śmierć skarżącego w określonych przypadkach) stało się bezprzedmiotowe. Dotyczy to właśnie sytuacji, gdy brak jest podstaw faktycznych lub prawnych do prowadzenia postępowania sądowego, czyli gdy w toku postępowania przestanie istnieć przedmiot tego postępowania. Dlatego też wydanie postanowienia przez Wojewodę uzasadnia konieczność umorzenia postępowania, albowiem skutek jaki miała wywołać skarga na bezczynność organu został osiągnięty przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa postępowanie należało umorzyć.