II SAB/Kr 7/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Barbara Pasternak / spr. / NSA Anna Szkodzińska Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skarg Zakładu Produkcyjno- Usługowego "[...]" sp. j. S. B. i P. L. oraz Prokuratora Rejonowego w L. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] I. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do załatwienia podania J. J. datowanego na dzień 02 maja 2008 r., kierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] za pośrednictwem Burmistrza Miasta L. do sygn. [...] w terminie 30 dni II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Zakładu Produkcyjno- Usługowego "[...]" sp. j. S. B. i P. L. kwotę 360 / trzysta sześćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Zakład Usługowo - Produkcyjny "[...]" Sp.j. S. B. i P. L. z siedzibą w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zarzucając naruszenie przepisów art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 kpa poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym i wniosła o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia wydania wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podano, że J. J. oraz Fundacja [...] z siedzibą w K. wnieśli do SKO w [...] za pośrednictwem Burmistrza Miasta odwołanie od decyzji I instancji tegoż organu z dnia 14 kwietnia 2008r, określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Zmiana sposobu użytkowania części magazynu na lakiernię mokrą i montaż ciągu technologicznego do lakierni proszkowej w budynku produkcyjno - biurowym zlokalizowanym na terenie działek nr "1", "2", "3", "4" obr. ew. [...] w L.". Strona skarżąca wskazała, że odwołanie Burmistrz przesłał wraz z aktami sprawy do SKO w [...] pismem z dnia 17 czerwca 2008r. i odwołanie wpłynęło do Kolegium 27 czerwca 2008r. Następnie decyzją z dnia 14 sierpnia 2008r. SKO w [...] umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania złożonego przez Fundację [...] z siedzibą w K., jednak do dnia wniesienia skargi (tj. do dnia 11.12.2009 r.) stronie skarżącej nie przesłano nawet odpisu odwołania wniesionego przez J. J.. Te okoliczności wskazują w ocenie strony skarżącej, że organ odwoławczy nie podjął jeszcze, mimo upływu ponad 18 miesięcy od daty otrzymania odwołania, żadnych czynności zmierzających do jego rozpatrzenia, co stanowi rażące naruszenie art. 35 § 3 kpa. Ponadto strona skarżąca nie została nawet powiadomiona o przyczynach zwłoki, a SKO nie wskazało nowego terminu załatwienia sprawy, naruszając tym samym przepis art. 36 kpa. W skardze wskazano, iż strona skarżąca występowała do Kolegium z wnioskiem o niezwłoczne rozpatrzenie odwołania, jednakże organ II instancji nie podjął żadnych czynności i nie rozpatrzył odwołania. Prokurator Rejonowy w L. wniósł Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie nierozpoznania w ustawowym terminie odwołania od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 14 kwietnia 2008.r. znak: [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "Zmiana sposobu użytkowania części magazynu na lakiernię mokrą i montaż ciągu technologicznego do lakierni proszkowej w budynku produkcyjno - biurowym zlokalizowanym na terenie działek nr "1", "2", "3", "4" obr. ew. [...] w L.". Prokurator wniósł o stwierdzenie bezczynności Kolegium i wyznaczenie organowi dodatkowego terminu do rozpoznania powyższego odwołania. W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że pismem z dnia 26 czerwca 2009r. Burmistrz Miasta przesłał do SKO w [...] odwołanie J. J. od decyzji z dnia 14 kwietnia 2008r., zaś art. 35 § 3. kpa stanowi, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Prokurator podniósł, że zgodnie z poglądem doktryny i orzecznictwa datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ uprawniony do jego rozpoznania, zaś termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu II instancji. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana ani też czy przekroczenie ustawowego terminu odnoszącego się do podjęcia lub dokonania czynności ma charakter zawiniony, czy też niezawiniony. Prokurator wskazał, że zwłoka organów administracji publicznej w załatwieniu sprawy i naruszenie terminów określonych w art. 35 kpa nie może powodować ujemnych skutków dla strony. Skoro w przedmiotowej sprawie SKO w [...] do chwili wniesienia skargi nie wydało rozstrzygnięcia, nie zawiadomiło o przyczynach zwłoki i nie wskazało nowego terminu załatwienia sprawy, skarga na bezczynność jest w ocenie Prokuratora zasadna. W jednobrzmiących odpowiedziach na obydwie skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o ich oddalenie. Wyjaśniło, że 2 maja 2008r. J. J. zwróciła się do Kolegium za pośrednictwem Burmistrza Miasta o "stwierdzenie nieważności" wymienionej na wstępie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Kolegium podkreśliło, że J. J. nie uczestniczyła w postępowaniu jako strona. Wniosek o stwierdzenie nieważności wpłynął do Urzędu Miasta L. 5 maja 2008r., a następnie pismem datowanym na 17 czerwca 2008r. został przesłany do Kolegium (data wpływu 27 czerwca 2008r.). Następnie 14 sierpnia 2008r. Kolegium skierowało do J. J. pismo z wezwaniem o wyjaśnienie, czy wniosek z dnia 2 maja 2008r. należy traktować jako odwołanie, czy też jako żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...]. Kolegium podało, że J. J. pismem z dnia 10 marca 2009r. zwróciła się o wyjaśnienie braku rozpatrzenia wniosku z dnia 2 maja 2008r., a po ponownym wezwaniu z dnia 4 września 2009r. J. J. stwierdziła, że wezwania z dnia 14 sierpnia 2008r. nie otrzymała, w związku z czym nie mogła odnieść się do jego treści. Odpowiadając na zarzuty skargi Kolegium stwierdziło, że istotnie nie znajduje usprawiedliwienia dla zarzutu niespornego uchybienia obowiązkowi zakreślonemu w art. 36 kpa, natomiast nie godzi się z zarzutem zawinionego nierozpoznania pisma J. J. z dnia 2 maja 2008r. (w odpowiedzi na skargę błędnie podano datę 14 kwietnia 2008r, czyli datę decyzji organu l instancji). Kolegium podkreśliło, iż skarżący jednoznacznie formułuje zarzut nierozpoznania odwołania J. J., podczas gdy sama zainteresowana bez żadnych wątpliwości, zarówno w sentencji swojego wniosku z dnia 2 maja 2008r. jak i w jego treści, żąda stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza M. z 14 kwietnia 2008r. z powodu rażącego naruszenia prawa. Kolegium zaznaczyło, że podejmowało czynności dla uzyskania jednoznacznego opowiedzenia się zainteresowanej odnośnie charakteru żądania zawartego w w/w wniosku, lecz czynności te, aż do dnia wniesienia skargi, nie odniosły skutku. Ponadto Kolegium zwróciło się o rozważenie przez Sąd łącznego rozpoznania skarg tj. skargi wniesionej przez "[...]" S.j. ze skargą wniesioną w tej samej sprawie przez Prokuratora Rejonowego w L.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. obejmuje również orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej. Na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a sąd połączył sprawę ze skargi Prokuratora rejonowego w L. ze skargą ZUP "[...]" Sp.j. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, również w przypadku zwłoki załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, czy dany akt lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2008 wyd.2, str. 97). Przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. Art. 37 § 1 kpa przewiduje możliwość wniesienia przez stronę zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie to służy do organu administracji publicznej wyższego stopnia na organem pozostającym w bezczynności. W przypadku jednak gdy w bezczynności pozostaje samorządowe kolegium odwoławcze lub minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt. 4 kpa, to wówczas tryb przewidziany w art. 37 kpa nie ma zastosowania, nad tymi organami bowiem nie ma w postępowaniu administracyjnym organów wyższego stopnia (por. wyrok NSA z 6. 07. 2006 r. l OSK 480/06, LEX nr 188512). Obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego nie dotyczy prokuratora i rzecznika Praw Obywatelskich. Skargi należało uwzględnić, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pozostaje w bezczynności. Jak wynika z przedstawionych sądowi akt administracyjnych, pismem z dnia 2 maja 2008 r. wniesionym do SKO w [...] za pośrednictwem Burmistrza Miasta J. J. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta z dnia 14 kwietnia 2008 r. sygn. akt [...]. Pismo to wpłynęło do SKO w dniu 27 czerwca 2008r. (44 akt SKO). Z uwagi na fakt, że powyższe pismo zostało złożone w terminie do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, SKO wezwało w dniu 14 sierpnia 2008 r. J. J. do wyjaśnienia, czy stanowi ono odwołanie od tej decyzji, czy też wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Pismo SKO zostało ekspediowane do J. J. w dniu 22 sierpnia 2008 r. (k. 45 akt SKO). W aktach administracyjnych brak dowodu doręczenia pisma J. J.. W dniu 4 września 2009 r., w odpowiedzi na pismo J. J. z dnia 10 marca 2009 r. zawierające prośbę o udzielenie przez organ informacji odnośnie jej pisma z dnia 2 maja 2008 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze skierowało do J. J. kolejne pismo, zawierające informację o piśmie SKO z dnia 14 sierpnia 2008 r. i przyczynach braku działań Kolegium (k. 76 akt SKO). W odpowiedzi na powyższe pismo J. J. poinformowała, że nie otrzymała pisma Kolegium z dnia 14 sierpnia 2008 r., dlatego nie mogła ustosunkować się do jego treści. Przebieg opisanych czynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego od dnia wpływu pisma J. J. z dnia 2 maja 2008 r. wskazuje na oczywistą bezczynność tego organu. Już kierując do J. J. pismo z dnia 14 sierpnia 2008 r. SKO przekroczyło terminy określone w art. 37 kpa., ponieważ od daty wpływu podania z dnia 2 maja 2008 r., tj. od dnia 27 czerwca 2008 r. ) do dnia ekspediowania pisma wzywającego o wyjaśnienie treści żądania minęły niemal dwa miesiące. Pomimo braku zwrotnego potwierdzenia odbioru swojego pisma, Kolegium przez okres niemal siedmiu miesięcy nie podjęło żadnych czynności mających na celu załatwienie pisma J. J. z dnia 2 maja 2008 r. w jakikolwiek sposób przewidziany przepisami kpa. Okres od dnia wpływu do organu pisma zawierającego żądanie J. J., do dnia 4 września 2009 r. wyniósł zatem ponad czternaście miesięcy. Sytuacja taka jest niedopuszczalna. Po stwierdzeniu braku prawidłowego doręczenia swojego pisma z dnia 14 sierpnia 2008 r. skierowanego do skarżącej Kolegium winno było niezwłocznie podjąć dalsze niezbędne czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Tymczasem z pisma datowanego na 4 września 2009 r., skierowanego do J. J., oraz z odpowiedzi na skargę wynika, że organ upatruje przyczyny niezałatwienia sprawy w braku odpowiedzi na żądanie wyjaśnienia treści pisma J. J. z 2 maja 2008 r. W sytuacji, kiedy organ nie podjął nawet próby prawidłowego doręczenia pisma wzywającego o wyjaśnienie treści żądania skierowanego w dniu 2 maja 2008 r. uznać należy, że stanowisko zaprezentowane w piśmie z 4 września 2009 r. i odpowiedzi na skargę jest obarczaniem odpowiedzialnością za zwłokę w załatwieniu podania osoby kierującej żądanie do organu administracji publicznej. W tej sytuacji należało uznać, że skargi zasługują na uwzględnienie. Dlatego też na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt. l sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy.