II SAB/Kr 70/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Barbara Pasternak (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego K. -Powiat [...] w sprawie wydania uwierzytelnionego odpisu dokumentu I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. -Powiat [...] do załatwienia w formie prawem przewidzianej wniosku J. W. z dnia 16 grudnia 2005r., II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. -Powiat [...] na rzecz skarżącej J. W. kwotę 100 zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca J.W. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zarzucając, iż organ ten nie załatwił jej wniosku o wydanie z akt administracyjnych uwierzytelnionej kopii dokumentu znajdującego się w aktach sprawy zakończonej decyzją PINB nr [...] z dnia [...] marca 2004 r., znak [...] przywołanego w uzasadnieniu tej decyzji na str. II i potwierdzającego fakt wykonania przez Z. Spółdzielnię Mieszkaniową robót, które nigdy nie były wykonane. W skardze twierdziła, że o dokument ten zwracała się do organu wielokrotnie - ostatnio pismem z dnia 25 maja 2006 r., jednak bezskutecznie. Skarżąca podała, że dokument ten jest jej niezbędny do wszczęcia postępowania karnego w sprawie dostarczania przez Z. Spółdzielnię Mieszkaniową dokumentów potwierdzających nieprawdę. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, iż skarżąca została poinformowana, że organ nie posiada kompletu akt postępowania i jej wniosek zostanie rozpatrzony niezwłocznie po ich zwrocie z organu nadzoru budowlanego II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracyjnego jest wyczerpanie przez stronę trybu zażaleniowego uregulowanego przez przepis art. 37 kpa. Stwierdzić należy, że skarżąca wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia, gdyż w dniu 24 kwietnia 2006 r. wniosła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zażalenie (datowane 10 kwietnia 2006 r.) na bezczynność organu I instancji w powyższej sprawie. Skargę należy więc uznać za dopuszczalną w wobec treści przepisu art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie ppsa. Ponadto skarga jest dopuszczalna z uwagi na treść przepisu art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy ppsa, który stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4 tego przepisu, tj. między innymi wówczas, gdy organ administracji jest uprawniony do wydania w sprawie administracyjnej postanowienia, na które służy zażalenie. Przepis art. 74 § 2 kpa stanowi, że odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelniania takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Literalna wykładnia tego przepisu mogłaby prowadzić do wniosku, że postanowienie, o którym mowa może być wydane jedynie w przypadku odmowy wydania z akt uwierzytelnionego odpisu stronie postępowania, oraz w przypadkach objętych dyspozycją § 1. Jednak, zdaniem sądu przepis ten powinien być interpretowany rozszerzająco, tj wydanie postanowienia, o którym mowa w § 2 winno nastąpić również w przypadku, gdy odmowa wydania uwierzytelnionych odpisów skierowana jest do osoby wnioskującej, której organ nie uznaje za stronę postępowania. W przeciwnym wypadku nastąpiłoby zamknięcie drogi odwoławczej w toku instancji, oraz uniemożliwienie kontroli przed sądem administracyjnym, w istotnej kwestii, jaką jest uznanie wnioskodawcy za stronę postępowania. Z powyższego wynika więc, że załatwieniem żądania wydania z akt uwierzytelnionego odpisu dokumentu jest wydanie przez organ takiego odpisu, lub podjęcie postanowienia o odmowie jego wydania. W podobnej sprawie wypowiedział się Naczelny sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5.09.2001 r. sygn. akt IISAB/Gd 127/00 stwierdzając że przepis art. 74 § 2 kpa winien mieć zastosowanie również wtedy, gdy organ administracyjny odmawia wydania odpisu z akt administracyjnych dlatego, że nie uznaje wnioskodawcy za stronę postępowania. Sąd orzekający w całości podziela pogląd wyrażony w cyt. wyroku. Uznając skargę za uzasadnioną stwierdzić należy, co następuje : Skarżąca złożyła wniosek o wydanie z akta sprawy opisanej wyżej w dniu 15 grudnia 2005 r. Wobec całkowitego milczenia organu złożyła w dniu 24 kwietnia 2006 r. zażalenie na bezczynność do organu wyższego stopnia, zgodnie z art. 37 kpa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pismem z dnia 25 maja 2006 r. poinformował organ I instancji o wniesieniu przez skarżącą skargi na bezczynność organu. Pismem z dnia 7 czerwca 2006 r. organ I instancji zwrócił się do skarżącej o sprecyzowanie i jednoznaczne określenie, którego dokumentu dotyczy jej wniosek, celem jego rozpatrzenia. Skarżąca w piśmie z dnia 22 czerwca 2006 r. przedstawiła stosowne wyjaśnienie. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uznał za uzasadnione zażalenie skarżącej na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w zakresie rozpatrzenia wniosku J.W. datowanego na 15 grudnia 2006 r. o przekazanie jej uwierzytelnionych kopii określonych dokumentów z akt sprawy [...] i wyznaczył termin załatwienia wniosku na dzień 15 września 2006 r. Jednocześnie WINB zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, oraz podjęcie środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. skarżąca oświadczyła, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podjął czynności w wykonaniu powyższego postanowienia WINB. Przedstawiciel organu oświadczył, że w kwestii wydania skarżącej dokumentów skierowano do J.W. pismo z dnia 9 października 2006 r., którego kopię złożył do akt sprawy. Pismem tym poinformowano skarżącą, iż nie jest stroną postępowania i wobec tego, zgodnie z treścią art. 73 kpa nie przysługuje jej prawo otrzymania uwierzytelnionych kopii dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania [...]. Analiza powyższych faktów i czynności podejmowanych przez skarżącą, oraz organ I instancji doprowadza do jednoznacznego wniosku, że w sprawie zachodzi bezczynność organu, zatem skarga jest uzasadniona. Brak jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek skarżącej z dnia 15 grudnia 2005 r. aż do dnia 7 czerwca 2006 r., kiedy to zwrócono się o sprecyzowanie, którego dokumentu dotyczy wniosek, oraz niezałatwienie sprawy pomimo wydania przez organ II instancji postanowienia wyznaczającego termin jej załatwienia na dzień 15 września 2006 r. jest dowodem na oczywistą bezczynność organu. Jak bowiem stanowi przepis art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, zaś sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Odnosząc to do załatwienia wniosku skarżącej pochodzącego z 15 grudnia 2005 r. stwierdzić należy, że zajęcie przez organ stanowiska w przedmiocie wydania uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy nie wymaga postępowania wyjaśniającego a więc powinno nastąpić niezwłocznie. Nie może być także uzasadnieniem przewlekłości w załatwieniu takiego wniosku okoliczność podniesiona przez organ, a dotycząca pozostawania akt sprawy w organie II instancji. Oczywistym jest, że okoliczność taka nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej załatwienia wniosku o wydanie uwierzytelnionej kopii dokumentu. Załatwienie wniosku o wydanie uwierzytelnionej kopii dokumentu powinno nastąpić nie tylko niezwłocznie, ale także w formie prawem przewidzianej, zgodnie z treścią art. 74 § 2 kpa. Skierowania do skarżącej pisma z dnia 9 października 2006 r. informującego o negatywnym stanowisku organu w kwestii doręczenia jej uwierzytelnionej kopii dokumentu nie można więc uznać za załatwienie wniosku o wydanie tej kopii, zgodnie z przepisami prawa. Powyższe stanowisko, dotyczące obowiązku załatwienia wniosku skarżącej w formie prawem przepisanej nie rozstrzyga oczywiście, czy skarżąca jest, czy nie jest strona toczącego nie postępowania administracyjnego. Przedmiotem rozpoznania sądu jest bowiem wyłącznie skarga na bezczynność organu, tj. na niezałatwienie wniosku skarżącej z dnia 15 grudnia 2005 r. o wydanie uwierzytelnionej kserokopii dokumentu w terminie. Uwzględniając zatem skargę orzeczono w oparciu o przepis art. 149 ustawy ppsa jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy.