II SAB/Kr 70/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-07-15
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Mimo stałego źródła dochodu, nie przedstawiła dowodów na wysokość miesięcznych wydatków ani nie uprawdopodobniła, że poniesienie kosztów sądowych wiązałoby się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na bezczynność organu. Wnioskodawczyni podała, że jej miesięczny dochód z renty wynosi około 1.000 zł, a koszty utrzymania około 350 zł (opłaty) + 250 zł (pożyczki) + 300 zł (lekarstwa). Nie przedstawiła jednak dokumentów potwierdzających wydatki ani nie wykazała, w jaki sposób poniesienie kosztów sądowych wpłynęłoby na jej konieczne utrzymanie. Dołączyła jedynie kserokopię decyzji ZUS z 2000 roku.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na bezczynność Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych
W dniu 11 lipca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na bezczynność Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K.
We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia rentowego wynosi około 1.000 zł.
Według oświadczenia skarżąca nie posiada majątku ruchomego o wartości powyżej 3.000 euro ani nieruchomości.
Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż z uwagi na niskie dochody nie jest wstanie wnieść wpisu w żądanej sumie. Dodatkowo wyjaśniła, iż na miesięczne koszty utrzymania składają się opłaty za gaz, prąd, wywóz śmieci, wodę i opał – 350 zł, spłata pożyczek w kwocie 250 zł, lekarstwa- 300 zł.
W piśmie z dnia 8 lipca 2011 r. uzupełniającym wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sprawie o sygn. akt II SAB/Kr 47/11 w skarżąca oświadczyła, iż mieszka tam gdzie kierowane są do niej pisma z sądu, koszty miesięcznego utrzymania podała we wniosku i od tej pory nie uległy one zmianie, nie ma rachunku bankowego, i nie posiada odcinków pobieranego świadczenia. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma dołączona została kserokopia decyzji ZUS w sprawie wymiaru świadczenia rentowego z 2000 roku. W tym miejscu sąd pragnie zwrócić uwagę, iż oba złożone wniosku, ten z 20 czerwca 2011 r. uzupełniony pismem z dnia 8 lipca 2011 r. i ten złożony w dniu 11 lipca 2011 r. w przedmiotowej sprawie zawierają identyczne dane.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny .
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku ( jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu ).
Zdaniem sądu skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów.
Skarżąc posiada stałe źródło dochodów. Mimo precyzyjnego wezwania nie wykazała w jakikolwiek sposób wydatków jakie ponosi w miesiącu, w związku z utrzymaniem. Nie dostarczyła żadnych dokumentów umożliwiających weryfikacje jej sytuacji finansowej. Do pisma uzupełniającego wniosek z dnia 20 czerwca 2011 r.( sygn. akt II SAB/Kr 47/11) dołączyła jedynie decyzję ZUS określającą wysokość świadczenia z 2000 roku twierdząc, że nie posiada żadnych odcinków pobieranego świadczenia. Zdaniem sądu pismo uzupełniające skarżącej zostało tak skonstruowane, aby nie udzielić rzetelnej odpowiedzi na zadane pytania, gdyż mogłaby ona pociągnąć ujemne konsekwencje w ocenie sytuacji finansowej wnioskodawczyni.
Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Nieudokumentowanie przez skarżąca jej miesięcznych wydatków uniemożliwia rzetelną ocenę jej sytuacji finansowej a co za tym idzie podjecie decyzji o przyznaniu stronie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło