II SAB/Kr 71/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) WSA Dorota Pędziwilk - Moskal – del Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi U.M. i S.M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] postanawia skargę odrzucić U. i S. /małż./ M. w skardze na bezczynność organu zarzucili, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], nie wydało w ustawowym terminie decyzji w sprawie przyznania im zasiłku okresowego w kwocie 500 zł. W uzasadnieniu skargi, małżonkowie M. podali, że znajdują się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej. Faktycznie nie mają żadnych źródeł środków utrzymania. S.M. został zwolniony z pracy w dn. [...] 2003 r. i od tego czasu nie może znaleźć zatrudnienia, mimo usilnych starań. U.M. również nie pracuje. Skarżący mają dwoje małych dzieci w wieku od 2 miesięcy do dwóch lat. Poszukiwania pracy nie dały rezultatu i znajdują się oni bez środków utrzymania koniecznego dla siebie i ich dzieci. Żyją z przyznawanych im zasiłków, które nie wystarczają ani na pokrycie kosztów mieszkania ani minimalnych kosztów utrzymania. Dlatego też składając odwołanie od decyzji o przyznaniu im zasiłku celowego w kwocie 100 zł, która jest niewystarczająca dla nich wnieśli o przyznanie im zasiłki okresowego. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpoznaje tego wniosku mimo, iż znana jest w Urzędach ich ciężka sytuacja materialna i ich problemy życiowe. Zasiłek okresowy w kwocie co najmniej 500 zł miesięcznie przez okres 6 miesięcy pozwoliłby im na skromną egzystencję; mieliby na środki żywności i dopłatę do czynszu. Jednakże Kolegium przeciąga sprawę odwołania i nie załatwia sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzją Burmistrza Miasta G. sygn. akt. [...], z dnia [...].08.2004 r. przyznano U.M. zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 100 zł. miesięcznie. Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] opisując ciężką sytuację materialne - bytową rodziny i podnosząc, że przyznana jej kwota zasiłku na zakup żywności jest niewspółmiernie niska w stosunku do potrzeb jej rodziny. Dlatego też wniosła zarazem o przyznanie jej zasiłku okresowego w kwocie 500 zł miesięcznie oraz o pomoc w zatrudnieniu jej męża w Firmie [...]. Ponieważ odwołanie nie zostało wniesione w trybie art. 129 par 1 k.p.a. czyli za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, Kolegium wystąpiło do kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o ustosunkowanie się do odwołania i nadania sprawie dalszego biegu o czym odwołująca się została powiadomiona. W dniu 29. 09. 2004 r. wpłynęły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego akta przedmiotowej sprawy i wówczas Kolegium dopiero mogło rozpatrzyć odwołanie od organu pierwszej instancji. W dniu 11.10.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją znak [...], orzekło w przedmiocie odwołania od zaskarżonej decyzji. Natomiast w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego, zamieszczonego w odwołaniu poinformowano skarżącą, że sprawa ta powinna być przedmiotem odrębnego postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji i zakończonego wydaniem przez organ I instancji decyzji, i że wniosek zawarty w odwołaniu o przyznanie zasiłku okresowego został przekazany organowi właściwemu do jego rozpatrzenia tj. Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w G. Rozpoznając skargę Sąd zważył, co następuje : Zasadniczym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie jest kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w związku z niepodjęciem decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego. Przepis art. 52 par 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zaś przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie /art. 52 par 2 p. p. s. a./ Postępowanie odwoławcza nie może zastępować postępowania zastrzeżonego dla organu pierwszej instancji. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne stosownie do zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a., co oznacza, że sprawa podlega rozpoznaniu zgodnie z przepisami o właściwości miejscowej i rzeczonej przez organ pierwszej instancji, od decyzji którego przysługuje stronie odwołanie do organu drugiej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem odwoławczym. Nie mogło zatem z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej (instancyjnej) rozpoznać nowego wniosku zgłoszonego przez stronę, który podlega rozpoznaniu merytorycznemu przez właściwy organ w ramach jego kompetencji (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej) Wydanie w tym przedmiocie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy z pominięciem toku instancji skutkowało by nieważnością takiej decyzji. (art. 156 par 1 kpa) Dlatego też organy administracji publicznej są zobowiązane z mocy przepisu art. 19 kpa. przestrzegać z urzędu swojej właściwości. W przypadku zaś stwierdzenia swojej niewłaściwości są zobowiązane przekazać sprawę niezwłocznie do organu właściwego, (art. 65 par 1 k.p.a.) . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w myśl przytoczonych powyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, prawidłowo przekazało sprawę postanowieniem z dnia [...].10.2004 r., sygn.. akt [...], na podstawie art. 65 k.p.a. w zw. z art. 17. ust. 1 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 2004 r. Nr 64 poz. 5937 i art. 2 art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia właściwemu organowi pierwszej instancji, t.j. Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w G. Organ ten jest obowiązany rozpatrzyć sprawę i wydać decyzję. Skoro więc nie został zachowany tok instancyjny postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie przez skarżących i z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej (instancyjnej) domagają się wydania przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej w sprawie w której właściwość jest zastrzeżona dla organu pierwszej instancji, to skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 58 par 1 pkt 6 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.