II SAB/Kr 73/08

PostanowienieWSA w Krakowie2008-10-24

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne i posiadający niewielki majątek, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie skargi na bezczynność organu?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że jego dochody z gospodarstwa rolnego są niewielkie i wystarczają jedynie na bieżącą egzystencję, nie pozwalając na oszczędności. Posiadany majątek nieruchomy stanowi jedyne źródło dochodu i miejsce zamieszkania, co uniemożliwia jego spieniężenie na pokrycie kosztów sądowych. W związku z tym, skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. Skarżący oświadczył, że jego miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego jest niewielki, a majątek składa się ze starego domu, nieruchomości rolnej, lasu i zabudowań inwentarskich. Podniósł, że żyje poniżej minimum socjalnego, został oszukany przez kupca, a postępowanie egzekucyjne zakończyło się bezskutecznie. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i problemy prawne.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.J. , na urzędowym formularzu "PPF" o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N.. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód uzyskiwany z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi .....zł. W skład majątku skarżącego wchodzi bardzo stary dom o powierzchni 49 m², nieruchomość rolna o areale .......ha, las wielkości .....ha oraz stare zabudowania inwentarskie. Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając swój wniosek J.J. podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Z posiadanego gospodarstwa rolnego uzyskuje minimalny dochód w wysokości ...... zł miesięcznie. Grunty rolne położone są na terenach górskich i są niskiej klasy użytkowania. Skarżący nie uzyskuje innych dochodów. Żyje poniżej minimum socjalnego. Wnioskodawca podniósł ponadto, że został oszukany przez nieuczciwego kupca na kwotę .......zł z tytułu sprzedaży zwierząt inwentarskich. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika zakończyło się bezskutecznie, a skarżący zmuszony był zapożyczyć się na opłaty. Skarżący ponosi koszty ubezpieczenia społecznego rolników w kwocie ...... zł kwartalnie, a ponadto koszty opłat za energię, gaz i utrzymanie domu. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący dołączył następujące dokumenty: kopię nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne w kwocie 48 zł tytułem podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za 2008 rok, kopię wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 20 czerwca 2006 r. sygn. akt V C.6/06 którym zasądzono na rzecz skarżącego kwotę .......zł, kopię wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI K 82/06 potwierdzającego fakt, że skarżący jest ofiarą oszustwa na kwotę .......zł, a także kopie dwóch postanowień Komornika Sądowego z dnia ........2008 r. o umorzeniu postępowań egzekucyjnych. Zdaniem orzekającego wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) instytucja przyznania prawa pomocy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Za taką decyzją przemawiał fakt, że dochody uzyskiwane przez skarżącego z prowadzonego gospodarstwa rolnego są niewielkie i wystarczają jedynie na bieżącą egzystencję. Nie ma zatem możliwości, aby skarżący poczynił z nich jakiekolwiek oszczędności. J.J. posiada, co prawda majątek nieruchomy w postaci starego domu, nieruchomości rolnej wielkości ......ha, lasu wielkości 0,13 ha oraz starych zabudowań inwentarskich. Należy jednak zauważyć, że posiadane gospodarstwo rolne stanowi jedyne źródło dochodu skarżącego, a w domu skarżący zamieszkuje. Trudno zatem oczekiwać, aby w celu pokrycia kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru spieniężył on posiadany majątek. W obecnej sytuacji finansowej skarżący nie jest zatem w stanie pokryć kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania J.J. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata z urzędu Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło