II SAB/Kr 73/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Paweł Darmoń SWSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi T. B. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wydania zaświadczenia I. zobowiązuje Prezydenta Miasta K. do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku T. B. z dnia 31.07.2018r. - w terminie 14 dni; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta K. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala skargę w części dotyczącej przyznania sumy pieniężnej; V. zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz skarżącego T. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; W. B. wniósł 5 marca 2019r. skargę na bezczynność Prezydenta Miasta K, polegającą na nierozpoznaniu wniosku z dnia 31 lipca 2018r. o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji: rozbudowa o wiatrołap budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. [...] – ul. [...] w K., żądając zobowiązania organu do wydania zaświadczenia, stwierdzenia iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie sumy pieniężnej i kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wniosek T. B. był przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta K, który postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2018 r. znak: [...], odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. Następnie, po rozpatrzeniu zażalenia T. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 19 listopada 2018 r. znak: [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę Prezydentowi Miasta K do ponownego rozpatrzenia. Wbrew powołanemu postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz z naruszeniem przepisów kompetencyjnych, Prezydent Miasta K zawiadomieniem z dnia 22 stycznia 2019 r. przekazał wniosek na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki. Wg skarżącego właściwość Prezydenta Miasta K do wdania rzeczonego zaświadczenia wynika z art. 48 ust. 3 pkt 1 P.b. Zauważył także, że właściwość tego organu samorządu terytorialnego do rozpatrzenia wniosku T. B. została w jednoznaczny sposób wskazania w powołanym wyżej postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., którym Prezydent Miasta K jest związany. Uzasadniając pozostałe żądania skarżący podkreślił iż bezczynność skarżonego organu spowodowała wymierne straty dla skarżącego w postaci wydania przez PINB nakazu rozbiórki wiatrołapu wobec niedostarczenia zaświadczenia o legalności. PINB prowadząc postępowanie legalizacyjne w sprawie robót budowlanych związanych z rozbudową o wiatrołap budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w K. postanowieniem z dnia 7 lutego 2014 r. znak: [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na inwestorów (m.in. na T. B.) obowiązek przedłożenia zaświadczenia wydanego przez Prezydenta Miasta K o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazano także na utrudnienia względem skarżącego wywołane nakazem rozbiórki, który skarżący nie jest w stanie wykonać ze względu na brak środków. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie potwierdzając, iż w dniu 1 sierpnia 2018 r. do Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek T. B. o wydanie spornego zaświadczenia. Wniosek przekazano do Wydziału Architektury i Urbanistyki, a następnie, w piśmie z dnia 13 sierpnia 2018 r., poinformowano wnioskodawcę, że Prezydent Miasta K ocenia zgodność inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po wpływie wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę oraz złożeniu kompletnego projektu budowlanego. W związku z tym, jako organ kompetentny do rozpatrzenia wniosku T. B. wskazano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Dalej Prezydent Miasta K opisał, przywołane wyżej okoliczności, dotyczące wydania postanowienia z dnia 16 sierpnia 2018 r. oraz jego uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Nadmienił również, że T. B. złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2018 r. znak: [...] wskazało, że Prezydent Miasta K nie dopuścił się bezczynności. Prezydent Miasta K, przywoławszy treść m.in. art. 48 i 49 ust. 1 P.b., stwierdził, że z wymienionych przepisów wynika, iż zgodność projektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a tym samym z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, bada organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzenia postępowania poprzedzającego zatwierdzenie projektu budowlanego. Prezydent Miasta K zauważył ponadto, że decyzja o warunkach zabudowy z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...] została wydana na potrzeby postępowania legalizacyjnego. Zaznaczył, że nie prowadził w przedmiotowej sprawie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem nie posiadał żadnych materiałów mogących być podstawą oceny zgodności inwestycji z ustaleniami planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy. Dodał, że do wniosku T. B. o wydanie zaświadczenia dołączono nieczytelną kopię postanowienie PINB z dnia 7 lutego 2014 r. znak: [...] Dlatego organem kompetentnym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie zgodności budowy z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki, zwłaszcza iż skarżony organ nie dysponuje stosownymi dokumentami, aby wydać zaświadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżący wyczerpał wymogi formalne w zakresie trybu zaskarżenia do sądu administracyjnego, gdyż złożył stosowne ponaglenie do organu wyższego stopnia, co potwierdził również organ w odpowiedzi na skargę. Sporna bezczynność przejawiająca się w niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o wydanie zaświadczenia, w ocenie Sądu, wystąpiła w toku postępowania przed skarżonym organem, co w sposób oczywisty wynika z postanowienia NSA z 11 czerwca 2019r. sygn.. I OW 20/19 rozstrzygającego spór o właściwość między Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki a Prezydentem Miasta K, wskazującym Prezydenta Miasta K jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku. Z akt sprawy jednoznacznie jak wskazał NSA wynika, że T. B. złożył do Prezydenta Miasta K wniosek o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wbrew twierdzeniu Prezydenta Miasta K, dołączona do wniosku T. B. kopia postanowienia PINB z dnia 7 lutego 2014 r. znak: [...] umożliwiała odczytanie nie tylko nazwy organu, ale także podstawy prawnej (m.in. art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz treści obowiązku nałożonego na inwestorów, który obejmował m.in. przedłożenie zaświadczenia Prezydenta Miasta K o zgodności budowy (rozbudowy o wiatrołap o wymiarach 1,55 m x 1,58 m budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K.) z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z art. 48 ust. 3 pkt 1 P.b. jednoznacznie zaś wynika, jaki organ administracji posiada kompetencję do wydania zaświadczenia, które inwestor zobowiązany jest przedstawić w toku postępowania mającego na celu legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części. Jest to wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a w sprawie wszczętej wnioskiem T. B. – Prezydent Miasta K. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 19 listopada 2018 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a., uchyliło w całości postanowienie Prezydenta Miasta K z dnia 16 sierpnia 2018 r. znak: [...] o odmowie wydania zaświadczenia i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W sytuacji kiedy organ administracji publicznej wyda rozstrzygnięcie merytoryczne, które na skutek wniesienia przez stronę środka odwoławczego zostanie uchylone przez organ wyższego stopnia i sprawa zostanie przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, organ ten nie może przerwać toczącego się postępowania i sprawę w toku przekazać w trybie art. 65 § 1 K.p.a. innemu organowi, który jego zdaniem jest właściwy do załatwienia sprawy. W opisanej sytuacji organ pierwszej instancji jest związany rozstrzygnięciem organu wyższego stopnia, wydanym na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Rozstrzygnięcie takie jest ostateczne i może być wzruszone tylko przez sąd administracyjny, bądź przez właściwy organ administracji w trybie nadzwyczajnym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 lipca 2008 r. sygn. akt II OW 25/08, z dnia 19 lipca 2013 r. sygn. akt I OW 75/13, z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt II OW 28/18). Zatem w kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący jasno przedstawił żądanie wniosku, lecz pomimo tego skarżony organ nie dokonywał stosownych i wymaganych czynności zgodnie z przepisami regulującymi tego typu postępowanie, celem rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia, w efekcie pozostając w bezczynności w tym zakresie, co prowadzi do uwzględnienia skargi i orzeczenia jak pkt I i II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. Sąd obowiązany jest orzec, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględniając wskazane przez skarżony organ okoliczności w szczególności nie posiadanie materiałów mogących być podstawą oceny zgodności inwestycji z ustaleniami planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy, które doprowadziło do powstania sporu kompetencyjnego i do czasu rozstrzygnięcia go przez NSA dalsze przedłużenie postępowania, Sąd uznał, iż takie rażące naruszenie prawa w badanej sprawie nie nastąpiło. Naruszenie takie występuje bowiem wtedy, gdy bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy i bez wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe (szczególne) cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe (typowe) naruszenie. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, co w kontrolowanej sprawie nie nastąpiło. Zatem stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając to na względzie Sąd orzekł jak w pkt III wyroku. Sąd w całości oddalił wniosek o zasądzenie sumy 18.000 zł żądanej przez skarżącego, gdyż skarżący nie wykazał, aby zaistniała bezczynność doprowadziła na obecnym etapie postępowania do istotnych strat finansowych po stronie skarżącego, w postaci kosztów rozbiórki, zwłaszcza iż sam skarżący wskazuje, iż nie została ona przeprowadzona. Sąd nie stwierdził zatem potrzeby zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jego sprawy. O ile przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej chodzi generalnie o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.), to jednak w badanej sprawie wskazywana przez skarżącego dolegliwość w postaci stresu i frustracji wynikła częściowo z okoliczności postępowania legalizacyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z rozbudową o wiatrołap budynku mieszkalnego, a zatem naruszenia przez skarżącego przepisów prawa budowlanego i dopiero próby następczej legalizacji przeprowadzonych robót. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt V wyroku).