II SAB/Kr 77/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. P. i R. P. na bezczynność "T" S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; III. zasądza od "T" S.A. w K. na rzecz skarżących M. P. i R. P. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 14 lutego 2014 r. M. P. i R. P. wnieśli skargę na bezczynność "T" S.A. w K. polegającą na: 1) nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 3 kwietnia 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 póz. 1198 z późn. zm.) 2) przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności "T" S.A. w K. oraz o zobowiązanie spółki do udzielenia informacji w żądanej formie i zakresie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w aktualnie obowiązujących przepisach prawa brak jest wskazania, że w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona skarżąca związana jest jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Dalej wskazano, że kolejną kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W dalszej części skargi wskazano, że wezwaniem z dnia 3 kwietnia 2013 r. strona skarżąca wystąpiła do "T" S.A. m. in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych. W odpowiedzi skarżący otrzymał pismo z dnia 2 maja 2013 r., w którym "T" S.A. stwierdziła, że nie posiada dokumentacji, którą mogłaby udostępnić, a o którą wnioskują skarżący. Do przedsiębiorstwa wnioskodawcy wystosowali kolejne pismo z dnia 5 czerwca 2013 r., jednak w odpowiedzi datowanej na 15 lipca 2013 r. przedsiębiorca przesyłowy nie odniósł się do wniosku o udzielenie informacji skarżącym. W toku sprawy wystosowano jeszcze pismo z dnia 12 grudnia 2013 roku, zawierające kolejny już wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz prośbę o określenie stanowiska spółki, czy nie posiada w ogóle wnioskowanej dokumentacji czy też posiada dokumentację, której jednakże nie udostępni gdyż w opinii Spółki nie posiada waloru informacji publicznej. W odpowiedzi Spółka w piśmie z dnia 16 stycznia 2014 roku zajęła stanowisko jedynie odnośnie decyzji administracyjnych, nie odnosząc się w żaden sposób do reszty wnioskowanej dokumentacji. Przedsiębiorca przesyłowy zaprzecza posiadaniu jakichkolwiek dokumentów np. inwentaryzacja geodezyjna czy paszport infrastruktury przesyłowej, dotyczących własnych urządzeń, co w opinii skarżących budzi poważne wątpliwości co do oceny wiarygodności oświadczenia Spółki. Skarżący zauważyli, iż stanowisko przedsiębiorcy przesyłowego jest sprzeczne z regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Nie budzi natomiast wątpliwości fakt, iż żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia, przebudowy, eksploatacji i remontów linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Aż do dnia sporządzenia skargi skarżący nie otrzymali jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Na tej podstawie, w świetle dyspozycji art. 13 i art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zdaniem skarżących skarga na bezczynność "T" S.A. z siedzibą w K. jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę "T" S.A. w K. wniosła o oddalenie skargi i obciążenie skarżących kosztami postępowania. Podkreślono, że nie jest w niniejszej sprawie kwestią sporną prawo skarżących do żądania udostępnienia przez Spółkę informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na wezwanie przedsiębiorca przesyłowy pozytywnie rozpatrzył wniosek o ustanowienie służebności przesyłu i bezumowne korzystanie z nieruchomości i w piśmie z dnia 2 maja 2013 roku złożył propozycje polubownego załatwienia sprawy. Przedmiotowe pismo zawierało również informację, że Spółka nie posiada dokumentacji, o którą wnioskuje pełnomocnik skarżących. Pismem z dnia 5 czerwca 2013 roku pełnomocnik skarżących przedstawił własne propozycje wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu oraz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, ponawiając wniosek o udzielenie informacji publicznej. W odpowiedzi /pismo z dnia 11 lipca 2013 roku/ Spółka złożyła nową propozycję w zakresie wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości, która nie została przyjęta. W dniu 12 grudnia 2013 roku pełnomocnik skarżących ponownie skierował wezwanie do "T" SA do udostępnienia wszystkich posiadanych informacji publicznych poprzez przesłanie kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, przebudowy, remontu i eksploatacji urządzeń infrastruktury przesyłowej na działkach będących własnością skarżących, w szczególności wezwał do przedłożenia wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji budowy, przebudowy, remontu i eksploatacji tych urządzeń oraz innych dokumentów techniczno-prawnych, szczegółowo wyspecyfikowanych. W dniu 16 stycznia 2014 roku Spółka poinformowała, że nie posiada decyzji administracyjnych dotyczących przedmiotowych urządzeń. W związku z wpływem skargi Spółka na podstawie własnej inwentaryzacji sieci ustaliła, że na działce nr [...] usytuowana jest słupowa stacja transformatorowa oraz linia niskiego napięcia. Urządzenia zostały wybudowane w 1994 roku. W uzupełnieniu odpowiedzi na wniosek z dnia 12 grudnia 2013 roku, w dniu 12 marca 2014 roku przesłano pełnomocnikowi skarżących kserokopię protokołu odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji z dnia 24 listopada 1994 roku. Kopia pisma z dnia 12 marca 2014 r. została dołączona do akt sprawy wraz z dowodem doręczenia tego pisma pełnomocnikowi strony przeciwnej. W piśmie procesowym z dnia 16 maja 2014 r. skarżący podnieśli, że w kolejnych swych pismach Spółka nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku zajmując stanowisko jedynie odnośnie wnioskowanych decyzji administracyjnych. Dopiero pismem z dnia 11 marca 2014 roku (czyli już po złożeniu skargi na bezczynność organu) Spółka przekazała Skarżącym kserokopie protokołu końcowego twierdząc, że jest to jedyna dokumentacja odnosząca się do linii elektroenergetycznych znajdujących się na nieruchomości skarżących. W ocenie Skarżących poprzez przekazanie tak skromnej dokumentacji oraz brak zajęcia stanowiska odnośnie jakichkolwiek innych wnioskowanych dokumentów niż decyzje administracyjne, powoduje, że Spółka wciąż nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku, tak więc złożona skarga wciąż znajduje uzasadnienie w aktualnej sytuacji faktycznej sprawy. Przekazanie wskazanej powyżej dokumentacji nie wyczerpuje zakresu dokumentacji wnioskowanej przez Skarżącego. Istotną kwestią jest również fakt, iż wnioskowane decyzje administracyjne, bądź inne dokumenty stanowią potwierdzenie, iż posadowione na Nieruchomości urządzenie przesyłowe faktycznie należy do Spółki. Z ostrożności procesowej na wypadek uznania przez Sąd, że przekazana dokumentacja wyczerpuje zakres wnioskowanej przez skarżącego zwrócono uwagę na fakt, że pismo z dnia 11 marca 2014 roku, które było pierwszym pismem spółki zawierającym jakąkolwiek dokumentację zostało przesłane już po wniesieniu skargi na bezczynność Spółki, co w przypadku ewentualnego umorzenia postępowania uzasadniałoby zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego. Spółka pozostawała - i w opinii Skarżących wciąż pozostaje - do chwili przesłania dokumentacji w faktycznej bezczynności przez okres ponad roku, co w żaden sposób nie znajduje usprawiedliwienia w obowiązującym stanie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., póz. 270). W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., l OSK 601/05 LEX nr 236545). Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest bezczynność "T" SA w K. dotycząca nieudostępnienia informacji publicznej, obejmującej dokumentację związaną z wybudowaniem na działkach strony skarżącej infrastruktury energetycznej, zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 3 kwietnia 2013 r. Żądana przez Skarżących dokumentacja, niezwłocznie po wniesieniu skargi datowanej na dzień 10 lutego 2014 r., została udostępniona skarżącej przez "T" SA w dniu 11 marca 2014 r. "T" SA oświadczyła jednocześnie w tym samym piśmie, że nie posiada żadnej innej dokumentacji techniczno - prawnej, stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. Strona skarżąca nie kwestionowała okoliczności, iż dokumenty, które otrzymała od "T" SA w K. odnoszą się do budowy infrastruktury energetycznej na działkach stanowiących własność strony skarżącej. Zarzuty podnoszone przez Skarżącą w piśmie z dnia 16 maja 2014 r. dotyczą kwestii kompletności otrzymanej dokumentacji, jednak skarżący nie wskazują jakich, konkretnie dokumentów nie przedstawiła ich zdaniem "T" SA. Mając więc na uwadze, że udostępnione zostały skarżącym dokumenty dotyczące interesującej ich kwestii, przy jednoczesnym braku jasnych i konkretnych zarzutów wskazujących na niekompletność otrzymanej dokumentacji, Sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności "T" SA w K. nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ udzielił stronie skarżącej żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o udostępnienie informacji pochodzi z dnia 3 kwietnia 2013r., skarga datowana na dzień 10 lutego 2014r. wpłynęła do "T" SA w dniu 14 lutego 2014r. natomiast informacji udzielono pismem z dnia 11 marca 2014 r. Trzeba jednak zauważyć, że udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 zd. 2. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Oceniając powyższy aspekt sprawy sąd uznał, iż bezczynność spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt l wyroku). Ocena ta wynika z faktu, że udostępnienie stronie skarżącej żądanych informacji nastąpiło niezwłocznie po skierowaniu skargi do sądu, i w stosunkowo nieodległym czasie od złożenia wniosku. Zauważyć przy tym należy, że w sprawie chodzi o dokumentację powstałą kilkadziesiąt lat temu, której odszukanie może być czasochłonne. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz strony skarżącej orzeczono w punkcie III wyroku na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p p.s.a., która jest postawą do zwrotu kosztów sądowych właśnie na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.