II SAB/Kr 79/07

WyrokWSA w Krakowie2007-10-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Głowacki, Sędzia WSA Krystyna Daniel, Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Rejonowego jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii dokumentów z zakończonego postępowania karnego, w tym orzeczeń, protokołów, stanowisk funkcjonariuszy publicznych i notatek, na wniosek stowarzyszenia?
Ratio decidendi
Prezes Sądu Rejonowego, jako organ wykonujący czynności z zakresu administracji sądowej, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Treść orzeczenia sądu oraz inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy sądowej, dotyczące treści i postaci dokumentów urzędowych lub stanu przyjmowania, załatwiania lub rozstrzygania spraw, stanowią informację publiczną. W przypadku bezczynności organu, sąd administracyjny zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w określonym terminie.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie kserokopii dokumentów z zakończonego postępowania karnego, w tym orzeczeń, protokołów, stanowisk funkcjonariuszy publicznych i notatek. Prezes Sądu Rejonowego nie uwzględnił wniosku, powołując się na art. 156 § 1 kpk. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego, argumentując, że żądane dokumenty stanowią informację publiczną, a pismo Prezesa nie jest decyzją administracyjną. Prezes Sądu Rejonowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, twierdząc, że postępowanie dotyczyło sfery prywatnej i żądane dane nie są informacją publiczną.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezesa Sądu Rejonowego do załatwienia wniosku Stowarzyszenia w terminie 14 dni oraz nakazano ściągnąć od Prezesa Sądu Rejonowego na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę 100 zł tytułem opłaty sądowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Klub " " w na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla w I. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego dla w do załatwienia w terminie do 14 dni wniosku Stowarzyszenia Klub " " w z 2006 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; II. nakazuje ściągnąć od Prezesa Sądu Rejonowego dla w na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem opłaty sądowej wpisowej, od której uiszczenia strona skarżąca była zwolniona. Sygn.akt II SAB/Kr 79/07. Uzasadnienie Postanowieniem z .... lipca 2006 r. Sąd Rejonowy dla .......... ....., w sprawie przeciwko P.B. obwinionemu za wykroczenie z art. 66 § l kw na podstawie art. 5 § l pkt 2 w zw. z art. 59 § 2 kpw odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone i stało się prawomocne. W piśmie z ...... 12. 2006 r. skierowanym do Prezesa Sądu Rejonowego ......Stowarzyszenie Klub "...... " wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci udzielenia Stowarzyszeniu kserokopii dokumentów z powyższego postępowania , a to orzeczeń wydanych w sprawie lub w związku ze sprawą , protokołów z posiedzeń Sądu , stanowisk funkcjonariuszy publicznych podjętych w sprawie , notatek lub dokumentów urzędowych będących w aktach oraz plików znajdujących się na dyskietce załączonej do akt. Zarządzeniem z ... grudnia 2006 r. sędzia Sądu Rejonowego .......wniosku nie uwzględnił , argumentując w uzasadnieniu , że przemawia za tym treść art. 156 § l kpk. Na złożone do Prezesa Sądu Okręgowego w K..... zażalenie na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Stowarzyszeniu nie doręczono odpowiedzi. W skardze na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego .....Stowarzyszenie Klub " ...... " wnosiło o stwierdzenie rzeczonej bezczynności i nakazanie Prezesowi Sądu Rejonowego zgodnego z prawem rozpatrzenia wniosku poprzez przesłanie w terminie 3 dni pełnej informacji o jakiej we wniosku , stwierdzenie , iż stanowią informację publiczną informacje i ich zakres podane we wniosku , a także zasądzenia od Prezesa kosztów postępowania. Zdaniem Stowarzyszenia w przypadku , gdy organ władzy publicznej lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej informacji takiej nie udziela , względnie twierdzi , że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej to ochronę wnioskodawcy stanowi skarga do WSA na jego bezczynność. Przesłane Stowarzyszeniu pismo z......12.2006 r. nie zostało wydane w imieniu Prezesa , jest nie podpisane , a zatem nie stanowi decyzji administracyjnej odmowy udzielenia informacji publicznej. Art. 156 § l kpk dotyczy tylko trwających postępowań , a nadto jest norma kompetencyjną i nie ogranicza stosowania w sprawach nim nie uregulowanych ustawy o dostępie do informacji publicznej , w szczególności nie pozbawia przymiotu informacji publicznej zawartości akt sądowych. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego ...........wnosił o oddalenie skargi twierdząc , że przedmiotowe postępowanie dotyczyło zakresu sfery prywatnej osoby fizycznej , a fakt że jest ona jednocześnie przewodniczącym Stowarzyszenia nie uprawnia do występowania o udzielenie informacji publicznej. Żądane dane nie mogą też stanowić informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sposób działania sądu jako organu władzy, jego strukturę i kompetencje organów określa ustawa z 24 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, póz. 1070 z późn. zm.), zaś w zakresie orzekania ustawy określające poszczególne procedury sądowe. Do spraw udostępniania informacji mają zastosowanie przepisy procedury administracyjnej, a więc kompetencje do podejmowania czynności w tych sprawach będzie mieć nie cały sąd rejonowy lub okręgowy wchodzący w skład sądownictwa powszechnego, lub poszczególne składy orzekające, właściwe do wykonywania wymiaru sprawiedliwości przez rozpoznawanie spraw, lecz taki organ, który wykonuje czynności z zakresu kierowania i administrowania sądem. W myśl art. 22 § l ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, to prezes sądu kieruje sądem, reprezentuje go na zewnątrz i jednocześnie pełni czynności z zakresu administracji sądowej. Ten więc organ właściwy jest do załatwienia spraw objętych ustawą o dostępie do informacji publicznej przez udzielanie informacji i wydawanie decyzji. W sprawach skarg na bezczynność, uwzględniając skargę, zgodnie z art. 149 ustawy p.o.p.s.a., sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. l ust. l i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, póz. 1198 z późn. zm.). W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie tych kompetencji. Informację publiczną stanowi więc treść dokumentów urzędowych czy wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. W tym znaczeniu informacje publiczne mogą się odnosić do osób prywatnych. Zaakcentować należy, że choć prawo do informacji jest zasadą, to wyjątki od niej powinny być ściśle interpretowane. Nie tylko sama ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera ograniczenia w jej stosowaniu, ale również nie uchybia w tym względzie przepisom innych ustaw odmiennie regulujących te kwestie. Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Z kolei stanowisko organu, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji, przybiera, jak wskazano powyżej, procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.). Słusznie zauważa strona skarżąca ,że kiedy organ władzy publicznej , lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej informacji takiej nie udziela , lub twierdzi, że wnioskowana informacja nie jest informacją o charakterze publicznym to wnioskodawcy służy skarga do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Taka sytuacja ma miejsce w realiach mniejszej sprawy ; Prezes Sądu Rejonowego nie udzielił wszak odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej , a zarządzenie z .....12. 2006 r. dotyczyło jak wynika z jego treści jedynie odmowy wglądu do akt sądowych. Tymczasem wnioskujące Stowarzyszenie wnosiło o udostępnienie informacji o sprawie sądowej, a nie o udostępnienie akt sprawy sądowej. Jakkolwiek przepis art. 156 Kpk nie może być stosowany rozszerzające, to jednak trudno przyjąć, by udostępnienie informacji o sprawie sądowej było tożsame z udostępnieniem akt sprawy sądowej. Czym innym bowiem jest żądanie oryginału dokumentu wraz z załącznikami, a czym innym przekazanie żądającemu jedynie informacji o jego treści choćby w postaci jego kserokopii. Treść orzeczenia sądu nie tylko stanowi, zgodnie z art. l ust. l ustawy o dostępie do informacji publicznej, informację o sprawach publicznych, ale stosownie do art. 6 ust. l pkt 4 lit. a, będąc rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentów urzędowych, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych. Dodatkowo również inne znajdujące się w aktach sprawy sądowej dokumenty, bez wątpienia mieszczą się w pojęciu "stanu przyjmowania, załatwiania lub rozstrzygania spraw", o którym mowa w art. 6 ust. l pkt 3 lit. e. Tak więc co do zasady żądanie dostępu do informacji publicznej sformułowane przez Stowarzyszenie było uzasadnione , co rzecz jasna nie oznacza , że w całości musi zostać uwzględnione już choćby z racji redakcyjnych wadliwości uniemożliwiających interpretację wniosku w jego pkt. 3 - im , czy bezprzedmiotowości jak w pkt. 2 - gim. Zgodnie z art. 13 ust. l ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Reasumując - skoro świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej organ pozostawał w zwłoce, to Sąd zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego w K......... do załatwienia wniosku Stowarzyszenia Klub " ...... " w oparciu o art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) i art. l ust. l, art. 4 ust. l pkt l, art. 6 ust. l pkt 4 lit. a, art. 6 ust. l pkt 3 lit. e ustawy o dostępie do informacji publicznej, orzekając jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 223 § 2 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło