II SAB/Kr 8/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-02-19
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku skarżącej, której jedynym dochodem jest niska emerytura, a wydatki na utrzymanie i leczenie znacząco ją obciążają, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżąca J.P. wniosła skargę na bezczynność Starosty i jednocześnie złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni jest wdową, utrzymuje się z niskiej emerytury, ponosi wysokie koszty utrzymania mieszkania i leczenia, a jej dorosłe dzieci znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Posiada działki rolne, które nie przynoszą dochodu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić J.P. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Starosty p o s t a n a w i a I) zwolnić J.P. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla J.P; adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Starosty J.P. złożyła wniosek na urzędowym formularzu "PPF" o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że jest wdową na własnym utrzymaniu. Ma dwoje dorosłych dzieci posiadających własne rodziny. Ich sytuacja materialna jest trudna, utrzymują się bowiem jedynie z niskich rent. Córka pozostaje w ciągłym leczeniu psychiatrycznym, syn zaś jest po kilku operacjach i również pozostaje w stałym leczeniu.
W skład majątku skarżącej wchodzą dwie działki o powierzchni 10186 m², bez dojazdu, przeznaczone w planie pod tereny zielone (park). Nie posiada ona żadnych zasobów pieniężnych, jak również cennych ruchomości. Jedynym źródłem dochodu J.P. jest emerytura w wysokości [...] zł. Skarżąca mieszka w mieszkaniu będącym własnością wnuczki i ponosi wszystkie koszty utrzymania mieszkania. Miesięczne wydatki skarżącej z tego tytułu wynoszą 511,17 zł (czynsz 301,17 zł, energia elektryczna ok. 70 zł i gaz średnio ok. 140 zł). Skarżąca liczy 81 lat i cierpi na szereg schorzeń (nadciśnienie, zagrożenie zawałem i inne dolegliwości). Jej wydatki na lekarstwa wynoszą około 250 zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) instytucja przyznania prawa pomocy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Za taką decyzją przemawiał fakt, że jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura w wysokości [...] zł. Biorąc pod uwagę, że miesięczne wydatki skarżącej związane z utrzymaniem (511,17 zł) i koniecznym leczeniem (250 zł) wynoszą łącznie 761,17 zł – z uzyskiwanych dochodów pozostaje skarżącej jedynie kwota [...] zł. Nie posiada ona przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby być spieniężone, a nieruchomość, której jest właścicielką nie przynosi dochodów. Nie może także liczyć na pomoc rodziny, gdyż ta również pozostaje w trudnej sytuacji majątkowej. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych zainicjowanego postępowania sądowego, jak również wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło