II SAB/Kr 8/22

Dnia 1 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Joanna Człowiekowska Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA WSA Jacek Bursa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na bezczynność [...] Hodowli [...] spółki z o.o. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności; II. stwierdza, że [...] Hodowla [...] spółka z o.o. w K. dopuściła się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność [...] Hodowli [...] spółki z o.o. w K. miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. w pozostałej części skargę oddala; V. zasądza od [...] Hodowli [...] spółki z o.o. w K. na rzecz skarżącego A. P. kwotę 100 zł. (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. P. pismem z dnia 27 grudnia 2021r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Firma A w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 24 października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej użytkowania przez pracowników spółki samochodów osobowych będących w posiadaniu spółki tj.: 1) informacji, na podstawie Jakiego stosunku pojazdy Hyundai Tuscon o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...] są użytkowane przez pracowników Firma A oraz odpowiednich umów na podstawie, których są wykorzystywane, oraz 2) wskazanie umów, na podstawie których ww. pojazdy weszły do majątku Firma A bądź umów leasingu. W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż Firma A w dniu 3.11.2021 r. skierowała do skarżącego wiadomość e-mail w treści, której wskazała, że nie jest podmiotem, który jest na podstawie ustawy z dnia 6.09.2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm.) zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a tym samym odmawia wnioskowi. W dniu 3.11.2021 r. skarżący w piśmie do wskazując, że spółki podał, iż jest podmiotem, który zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt. 5 w/w ustawy jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, co w szczególności wynika z podmiotu, który jest jej właścicielem tj. - Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) oraz ustawowe zadania, które za pomocą Firma A z siedzibą w K. realizuje KOWR. Na powyższą wiadomość Firma A nie odpowiedziała. Skarżący wskazał, iż działania Firma A pozostają w sprzeczności z treścią art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne. w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Firma A jest podmiotem, o którym mowa w art, 4 ust. 1 pkt. 5 ww. ustawy, albowiem jak wynika z danych ujawnionych w KRS wyłącznym właścicielem Firma A jest Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR). KOWR został powołany na podstawie ustawy z dnia 10.02.2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 481). Jak wynika z art. 2 ust. 1 ww. ustawy Krajowy Ośrodek (KOWR)jest państwową osobą prawną będącą agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869). KOWR, który jest agencją wykonawczą, zgodnie z treścią art. 9 pkt, 1 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 305 z późn. zm.) należy do kręgu podmiotów, które współtworzą sektor finansów publicznych, a tym samym jest podmiotem, który dysponuje środkami publicznymi w rozumieniu art. 5 ust. 1 ww. ustawy. Jednocześnie KOWR realizuje zadania związane bezpośrednio z polityką Rzeczpospolitej, a przedmiotowo związanej z szeroko rozumianą polityką rolną, które to zostały wymienione w art. 9 ustawy z dnia 10.02.2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 481). Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej w terminie 14 dni, o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania oraz sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł. W odpowiedzi na skargę skarżona spółka wniosła o umorzenie postępowania, stwierdzenie iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalenie żądania zasądzenia sumy pieniężnej. Spółka przyznała, iż 17 stycznia 2022r. to jest po otrzymaniu skargi udzieliła wnioskowanej informacji, a zwłoka wynikała z wpływu pandemii i innych problemów kadrowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Firma A z siedzibą w K. w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 24 października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie użytkowania przez pracowników spółki samochodów osobowych będących w posiadaniu spółki. Firma A jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p., gdyż wyłącznym jej właścicielem jest Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR). KOWR został powołany na podstawie ustawy z dnia 10.02.2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 481). Jak wynika z art. 2 ust. 1 ww. ustawy Krajowy Ośrodek (KOWR) jest z kolei państwową osobą prawną będącą agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. KOWR, który jest agencją wykonawczą, zgodnie z treścią art. 9 pkt. 1 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 305 z późn. zm.) należy do kręgu podmiotów, które współtworzą sektor finansów publicznych, a tym samym jest podmiotem, który dysponuje środkami publicznymi w rozumieniu art. 5 ust. 1 ww. ustawy. Zatem spółka jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p., a sprawy dotyczące jej majątku są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p. Dodatkowo zarówno kwestia czy spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jeśli tylko ją posiada, a także czy informacje, których domagał się skarżący miały charakter informacji publicznej, nie były w niniejszej sprawie kwestionowane. Zatem stosownie zaś do treści art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust.1). Zgodnie natomiast z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust.1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, iż omawiana ustawa wymienia trzy formy załatwienia (zakończenia) sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. A mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien alternatywnie: udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie skarżona spółka do chwili wniesienia skargi nie rozpoznała wniosku o udzielenie informacji publicznej, a zatem nie ulegało wątpliwości, iż pozostawała w bezczynności – jednocześnie jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz załączonych dokumentów, czego skarżący nie kwestionował, po wniesieniu skargi spółka udzieliła odpowiedzi skarżącemu zawierającej żądane dane (k. 51 a.s.). Z powyższego wynika także w ocenie Sądu, iż skarżony organ mógł faktycznie udzielić informacji dotyczącej wniosku w zwykłym terminie, gdyż z akt nie wynika żeby udostępnienie informacji było wyjątkowo czasochłonne. Nadto udzielając pismem z dnia 3.11.2021 r. odpowiedzi skarżącemu, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej nie wykazali w żaden sposób, iż informacje dotyczą spraw prywatnych. Z uwagi na to w ocenie Sądu, spółka zaniechała wypełnienia obowiązku udzielenia informacji i nie zachowała ustawowego terminu do bezzwłocznego udzielenia informacji, wobec czego orzeczono jak w pkt II wyroku – stwierdzając, że dopuściła się bezczynności. Jednakże skoro po wniesieniu skargi, jak wyżej wskazano spółka udzieliła informacji żądanej we wniosku, sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Spółka udzieliła żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Spółce należy, w ocenie Sądu, zarzucić brak woli rozpatrzenia wniosku, z uwagi na ewidentną sprzeczność pomiędzy treścią argumentów w piśmie z dnia 3.11.2021 r., a tymi z odpowiedzi na skargę. Z okoliczności tych wynika, iż spółka pierwotnie ewidentnie unikała udzielenia informacji, próbując zbyć skarżącego, a dopiero po wniesieniu przez niego skargi, próbowała bronić się argumentami związanymi z problemami w terminowym załatwieniu wniosku. Oznacza to rażące naruszenie prawa wynikające ze znacznego naruszenia terminu, w którym ostatecznie żądane informacje trafiły do wnioskodawcy. Zatem w ocenie Sądu w działaniu spółki były znamiona lekceważenia wnioskodawcy Jednak w ocenie Sądu pomimo rażącego naruszenia prawa nie zachodzą podstawy do nałożenia z urzędu grzywny czy zasądzenia wnioskowanej w skardze sumy pieniężnej. Instytucja grzywny jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki w załatwieniu sprawy. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu nie zachodzi konieczność dodatkowego dyscyplinowania spółki. Natomiast suma pieniężna pełniąca głównie funkcję kompensacyjną za dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności. W kontrolowanej sprawie wystarczające było stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i nie ma przesłanek, aby uznać, iż wnioskowana suma pieniężna była należna i uzasadniona. Ze względów jak wyżej, Sąd orzekł jak w pkt IV wyroku, oddalając w tym zakresie skargę. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącego orzeczono w punkcie V wyroku na podstawie 201 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest podstawą do zwrotu kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.