II SAB/Kr 80/23
WyrokWSA w Krakowie2023-06-14
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Jacek Bursa, Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek strony, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, ponieważ nie rozpatrzył wniosku strony w ustawowym terminie, a jego twierdzenie o nadużyciu prawa do informacji publicznej było niezasadne. Bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wynikała z błędnego rozumienia przepisów, a nie z lekceważenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wydatków gminy, działań związanych z samowolą budowlaną i służebnością drogową. Organ odpowiedział, że wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej i odmówił udostępnienia informacji. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Wójta Gminy Wielka Wieś do wydania aktu lub udostępnienia informacji w terminie 14 dni od zwrotu akt; stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Jacek Bursa SWSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Wójta Gminy Wielka Wieś w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Wielka Wieś do wydania aktu lub udostępnienia informacji, w sprawie z wniosku A. W. z dnia 8 marca 2023 r o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że Wójt Gminy Wielka Wieś dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy Wielka Wieś na rzecz skarżącego A. W. kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący pismem z dnia 29 marca 2023 r. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy W. w sprawie wniosku o udostępnienia informacji publicznej zawartego w piśmie z dnia 8 marca 2023 roku. Organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pismem z dnia 22 marca 2023 roku, znak: SW.1431.2023, odpowiedział skarżącemu, że ww. wniosek o informację publiczną stanowi nadużycia prawa do informacji publicznej, wobec czego nie udostępnił wnioskowanej informacji.
Strona skarżąca wniosła o dopuszczenie na podstawia art. 106 § 3 dowodu z odpisu dokumentu urzędowego - postanowienia PINB dla powiatu krakowskiego ziemskiego - w Krakowie z dnia 18 października 2022 roku, znak: PINB-I-5160,170.19.44 - na okoliczność tego, że skarżący posiadał wiedzę o dokonaniu przez Gminę W. samowoli budowlanej, wobec czego chciał skontrolować wydatki jednostki samorządu terytorialnego poniesione w celu legalizacji samowoli budowlanej oraz dokonać weryfikacji czy Gmina W. podjęła jakiekolwiek środki w celu odzyskania utraconego posiadania części nieruchomości stanowiącej własność gminy lub czy gmina podjęła jakiekolwiek czynności w celu dochodzenia odszkodowania za bezumowne zajęcie nieruchomości gminnej,
2. stwierdzenie, iż Wójt Gminy W. dopuścił się bezczynności odmawiając
udostępnienia informacji publicznej skarżącemu;
3. zobowiązanie Wójta Gminy W. do udzielenia informacji publicznej
niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu miesiąca od daty zwrotu akt z Sądu;
4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pismem z dnia 8 marca 2023, skarżący A. W. zwrócił się do Wójta Gminy W. o udostępnienie informacji publicznej poprzez:
1."Odpowiedź na pytanie: Czy Gmina W. wezwała właścicieli nieruchomości składającej się z działki o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości B., gmina W. do wydania zajętego samowolnie fragmentu nieruchomości składającej się z działki o numerze ewidencyjnym [...] - ul. [...], B. , gmina W. ? Jeżeli tak wnoszę o doręczenie mi zanonimizowanej kserokopii pisma w tej sprawie.
2.Odpowiedź na pytanie: Czy Gmina W. wezwała właścicieli nieruchomości
składającej się z działki o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości B., gmina W. do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z zajętego samowolnie fragmentu nieruchomości składającej się z działki o numerze ewidencyjnym [...] - ul. [...], [...] gmina W. ? Jeżeli tak wnoszę o doręczenie zanonimizowanej kserokopii pisma w tej sprawie oraz odpowiedź jaką kwotę tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie uzyskała Gmina W. ?
3.Odpowiedź na pytanie: jaki był koszt poniesiony przez Gminę W. na budowę drogi asfaltowej na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] B. , gmina W. , w sprawie której toczy się obecnie postępowanie przed Powiatowym
Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego - w Krakowie
(znak postępowania: [...])? Wnoszę jednocześnie o doręczenie mi
zanonimizowanej kserokopii umowy o roboty budowlane bądź innej umowy w oparciu
o którą wykonano powyższe roboty budowlane oraz zanonimizowanych faktur bądź
rachunków na wykorzystane materiały budowlane.
4.Odpowiedź na pytanie: jaki był koszt poniesiony przez Gminę W. na budowę
oświetlenia elektrycznego drogi asfaltowej na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...], gmina W. , w sprawie budowy której toczy się obecnie
postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla powiatu
krakowskiego ziemskiego - w Krakowie (znak postępowania: [...])?
Wnoszę jednocześnie o doręczenie mi zanonimizowanej kserokopii umowy o roboty
budowlane bądź innej umowy w oparciu o którą wykonano powyższe roboty budowlane
oraz zanonimizowanych faktur bądź rachunków na wykorzystane materiały budowlane.
5.Odpowiedź na pytanie: jaki był koszt poniesiony przez Gminę W. w związku
ze złożeniem przez Gminę W. wniosku o ustanowienie służebności drogi
koniecznej na nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna o numerze [...] położonej w miejscowości B., gm. W. - sprawa obecnie toczy się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie, sygn. akt [...], w szczególności: jakie gmina poniosła koszty sądowe, koszty kancelaryjne, koszty obsługi prawnej. Wnoszę jednocześnie o doręczenie mi zanonimizowanej kserokopii: umowy o pomocy prawnej, w ramach której Gmina W. jest w opisanym powyżej postępowaniu sądowym reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika oraz umowy w ramach której Gmina W. zleciła geodecie uprawnionemu wykonanie projektu służebności.
6.Odpowiedź na pytanie jakie koszty poniosła Gmina W. w związku z toczącym się postępowaniem legalizacyjnym przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego - w Krakowie (znak postępowania: [...]) w sprawie na budowę drogi asfaltowej na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...], gmina W. oraz czy Gmina W. zleciła uprawnionemu projektantowi wykonanie 4 egzemplarzy projektu budowlanego, zgodnie z treścią ostatecznego pozwolenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego - w Krakowie z dnia 18 października 2022 roku, znak: PINB-I-5160.170.19.44. Wnoszę jednocześnie o doręczenie mi zanonimizowanej umowy na wykonanie powyższego projektu budowlanego."
Zdaniem skarżącego, wszystkie powyższe informacje stanowią informację publiczną, a celem działania skarżącego było zweryfikowanie, jak wydatkowane są środki finansowe jednostki samorządu terytorialnego, o której skarżący wie, że wykonała częściowo na terenie nieruchomości prywatnej - należącej do Pani K. K. samowolę budowlaną oraz, że utraciła posiadanie części własnej działki, na której osoby prywatne wykonały dojazd do domu i schody na teren swojej nieruchomości. Wedle wiedzy skarżącego gmina bez wymaganej prawem decyzji pozwolenia na budowę i bez posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zrealizowała budowę drogi asfaltowej na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...].
W odpowiedzi na wniosek skarżącego, organ w piśmie z dnia 22 marca 2023 roku, znak: SW.1431.2023, stwierdził, że wniosek o informację publiczną stanowił nadużycie prawa do informacji publicznej, wobec czego nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji.
Skarżący nie zgodził się z formą oraz sposobem rozpatrzenia jego wniosku. Zgodnie z normą prawną zawartą w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 t.j. z dnia 2022.04.27) - udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Natomiast w sytuacji, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej.
Organ wskazał, że na wniosek skarżącego z dnia 8 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej odpowiedział w piśmie z dnia 22 marca 2023 r., w którym uznał, że wniosek ten stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej i odmówił skarżącemu żądnych informacji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. – dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.
Sąd, w myśl przepisu art. 134 § 1 ppsa nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje podstawę i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Skarga na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ppsa ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem akt lub czynność organu, lecz ich ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.
W kontrolowanej sprawie skarżący domagał się udzielenia informacji na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 t.j. z dnia 2022.04.27), która reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę oraz tryb udostępniania informacji publicznej.
Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania (w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.ip.), albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.ip.
W pierwszej kolejności niezbędnym jest zatem ustalenie, czy organ, do którego skierowany został wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest zobowiązany do poddania się rygorom u.d.i.p.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że Wójt Gminy W. jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p, czyli jest podmiotem zobowiązanym, na gruncie u.d.i.p. do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.
Kolejną kwestią wymagającą ustalenia jest stwierdzenie, czy żądana od organu informacja mieści się w ustalonym ustawowo katalogu informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie.
W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Przykładowy katalog informacji publicznych udzielanych na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej zawiera art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (a), projektowaniu aktów normatywnych (b), programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (c). W pkt 2 lit f – majątku którym dysponują, w pkt 3 lit d wskazano natomiast na informacje o zasadach funkcjonowania władzy publicznej i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, w pkt 4 b stanowiskach w sprawach publicznych, w pkt 4 c treści innych wystąpień, w pkt 5 c majątku jednostek samorządu terytorialnego.
W rozpatrywanej sprawie organ nie udostępnił informacji. Zamiast tego skierował do skarżącego zwykłe pismo - odpowiedz z 22 marca 2023 r. (k – 32- 34 akt sądowych), w którym stwierdził, że wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej i z tego powodu nie jest możliwe udostępnienie żądanych informacji. Zdaniem organu jest to wniosek o udostępnienie informacji złożony przez podmiot których interesów dotyczy i nie odnosi się do "sprawy publicznej", nie ma na celu troski o dobro publiczne a jedynie interes prywatny, czy też potrzebę zaspokajania własnych potrzeb. Jednocześnie powołując się na orzecznictwo sądowoadministarcyjne organ ogólnie stwierdził, że prawo dostępu do informacji publicznej nie może stanowić instrumentu do poszukiwania dowodów w sprawie indywidulanej.
Takie załatwienie wniosku skarżącego, przez organ, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie jest prawidłowe.
Jako istotne wskazać należy na stanowisko zawarte w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2023 r., sygn. III OSK 2615/21 - "1. Kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji nie jest kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej. Przeczyłoby to istocie prawa dostępu do informacji publicznej, które zarówno w piśmiennictwie prawniczym, jak i orzecznictwie sądowym kwalifikowane jest jako konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe. Innymi słowy publiczne prawo podmiotowe to sytuacja prawna, w której oparty na normie prawnej interes określonej osoby (będący na tej podstawie interesem prawnym) jest zaopatrzony i tym samym wzmocniony przez wynikające również z normy prawnej prawa publicznego roszczenie o określone zachowanie wspólnoty publicznoprawnej reprezentowanej przez odpowiednie organy. Publiczne prawo podmiotowe zasadza się zatem na interesie prawnym. Każdy podmiot publicznego prawa podmiotowego jest tym samym podmiotem interesu prawnego. Skoro zatem nie ma wątpliwości, że wnioskodawca jest podmiotem publicznego prawa dostępu do informacji publicznej (bo mieści się w zakresie pojęcia "obywatel" - art. 61 ust. 2 Konstytucji i pojęcia "każdy" - art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), to znaczy, że ma interes prawny wzmocniony roszczeniem o uzyskanie informacji publicznej. Każdy indywidulany interes subiektywny rozumiany jako "relacja pomiędzy jakimś stanem obiektywnym, aktualnym lub przyszłym, a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, które on przynosi lub może przynieść jakiejś jednostce ulega obiektywizacji, gdy znajduje oparcie w normie prawnej. Interes prawny ma charakter obiektywny właśnie z tego względu, że jest prawny. Interes prawny istnieje bowiem wówczas, "gdy zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, a konieczność jego obiektywnego charakteru oznacza, że o istnieniu interesu prawnego nie decyduje przekonanie zainteresowanego, ale ocena ustawodawcy. Nieprawidłowe jest przez to stanowisko, z którego wynika, że jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidulanego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy z tego właśnie powodu sprawy publicznej. Wniosek "każdego" o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem z istoty swojej skierowany jest na realizację tego prawa, a więc i będącego jego istotnym elementem interesu prawnego, który - jako właśnie interes prawny - jest obiektywnym interesem indywidulanym. 2. O ile kryterium "sprawy własnej" jako kryterium służące kwestionowaniu publicznego charakteru wnioskowanej informacji nie znajduje racjonalnych i prawnych podstaw, to konieczne jest dostrzeganie sytuacji zbiegu w określonych sprawach takich jej obszarów, które mają aspekt niepubliczny (prywatny, własny), bo z tego powodu informacje dotyczące tych obszarów nie mają charakteru informacji publicznej. Zatem dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej jako informacji o działalności organów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1, czy art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, również w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej", ani cel, dla jakiego wnioskodawca żąda udostepnienia informacji publicznej. Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa, a wówczas prowadzić do odmowy jego ochrony" (publ. w CBOSA).
W świetle powyższego podjęte przez organ w niniejszej sprawie działania w zakresie uznania wniosku z 8 marca 2023 r., w przedmiocie dotyczącym informacji bezpośrednio związanych z działalnością gminy w zakresie dysponowania środkami publicznymi, za niebędące informacją publiczną były bezpodstawne, a ogólne argumenty którymi posługiwał się organ w piśmie z dnia 22 marca 2023 r były w okolicznościach sprawy niezasadne.
Przyjęte przez organ kryteria oceny charakteru wnioskowanej informacji jako sprawy własnej wyłączającej ją jako informację publiczną są błędne. Ponadto według organu wniosek skarżącego o udostępnienie informacji stanowi nadużycie prawa.
Podkreślić w tym miejscu należy, że o nadużyciu prawa do informacji publicznej można mówić dopiero wtedy, gdy nie kwestionuje się samego prawa, lecz sposób czynienia z niego użytku. Oznacza to, że żądane przez wnioskodawcę informacje muszą mieć charakter informacji publicznych.
W piśmie organu z dnia 22 marca 2023 r. dotyczącym wniosku strony z 8 marca 2023 r. zabrakło rozważań czy wnioskowane przez skarżącego informacje mieszczą się w zakresie przedmiotowym u.d.i.p.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Jest ono – zarówno przez doktrynę, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych – rozumiane bardzo szeroko, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego. W świetle tych regulacji przyjąć należy, że informacją publiczną są wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: majątku, którym dysponują; sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, majątku publicznym, w tym o: majątku jednostek samorządu terytorialnego. Informacją publiczną będzie w szczególności informacja o sposobie gospodarowania majątkiem gminnym, wykonywaniu praw właścicielskich i dbałości o ich zachowanie, informacja o bezumownym korzystaniu z zajętego majątku gminnego przez osoby trzecie i przeciwdziałaniu temu, informacja o kosztach poniesionych na budowę drogi i jej oświetlenia, koszcie wystąpienia związanego z wnioskiem o ustanowienie służebności drogi koniecznej, a także zawarcie umowy na wykonanie projektu budowlanego.
Nadto, w świetle art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązek udostępniania informacji publicznych dotyczy wyłącznie takich informacji, które są w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Dla realizacji obowiązku udostępnienia informacji publicznej istotne jest zatem to, czy podmiot będący adresatem wniosku dysponuje danymi informacjami. Brak posiadania żądanych informacji wypełnia przesłankę negatywną do rozpatrzenia żądania (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 127/15). Organ powinien odpowiedzieć pisemnie na wniosek, wskazując ewentualne powody nieudzielenia żądanych informacji. Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu danych objętych wnioskiem uwalnia podmiot zobowiązany od zarzutu bezczynności w sprawie, albowiem z oczywistych względów nie można oczekiwać udostępnienia danych, którymi podmiot ten nie dysponuje.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy przekonanie skarżącego A. W. o pozostawaniu organu w bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku z 8 marca 2023 r. znajduje uzasadnione podstawy. Termin wynikający z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie został zachowany. Wbrew twierdzeniom organu wniosek skarżącego nie stanowi ani rażącego ani oczywistego nadużycia prawa. Tezy orzecznictwa sądowoadministracyjnego w kwestii "nadużycia prawa do informacji publicznej" przytoczone przez organ dotyczą innych, zupełnie wyjątkowych stanów faktycznych, których nie można przypisać wnioskodawcy. Skarżący wyraźnie i konsekwentnie wskazuje, że złożony wniosek o informację publiczną dotyczy gospodarowania przez Gminę W. środkami publicznymi, działań dla dobra wspólnego, w szczególności przywrócenia posiadania nieruchomości będącej własnością gminy, postępowania legalizacyjnego dotyczącego wybudowanej drogi, czy postępowania dotyczącego ustanowienia służebności drogowej.
Z tych względów Sąd, w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 ppsa, stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, co skutkowało koniecznością zobowiązania organu do rozpatrzenia tego wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jednocześnie w ocenie Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a) ppsa). Nie wynikała bowiem z lekceważącego stosunku do złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a błędnie rozumianego i przypisanego wnioskodawcy "nadużycia prawa". Kwalifikowana forma bezczynności jest zarezerwowana do sytuacji oczywistych, niebudzących wątpliwości i niedających się usprawiedliwiać w żaden sposób.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło