II SAB/Kr 81/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie WSA Magda Froncisz WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty M. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej I. stwierdza, że Starosta M. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku J. M. z dnia 31 grudnia 2023 r. o udzielenie informacji publicznej, II. stwierdza, że bezczynność Starosty M. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje Starostę M. do wydania aktu lub dokonania czynności na skutek wniosku J. M. z dnia 31 grudnia 2023 r. o udzielenie informacji publicznej – w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi, IV. zasądza od Starosty M. na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 24.09.2023 r. J. M. (skarżący) zwrócił się do Starosty M. o weryfikację projektu zatwierdzonego przez Starostę w zakresie organizacji ruchu na drodze 1224K, wskazując na konkretne nieprawidłowości. Wniósł o poinformowanie go o wynikach weryfikacji. W związku z powyższym organ zwrócił się dwukrotnie w dniach 26.09.2023 r. oraz 19.10.2023 r. do Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych (ZDP) o zajęcie stanowiska w ww. zakresie. 30.10.2023 r. ZDP poinformował, że uwagi zostały przesłane do projektanta. Wnioskiem z dnia 31.12.2023 r. skarżący zwrócił się do Starosty M. o udzielenie informacji na temat działań podjętych, zrealizowanych i zaplanowanych w zakresie organizacji ruchu na drodze 1224K od 25 września 2023 r. oraz o przesłanie elektronicznej wersji dokumentów (lub ich treści) wytworzonych, wysłanych oraz otrzymanych w związku z tymi działaniami. W związku brakiem reakcji organu, wnioskodawca wniósł do WSA w Krakowie skargę na bezczynność tego organu w niezałatwieniu jego wniosku z dnia 31.12.2023 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie Starosty do dokonania czynności w zakresie udostepnienie informacji zgodnie z wnioskiem oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postepowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: art. 61 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, art 10 ust. 1 w powiązaniu z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p", "ustawa"’) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczną ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi podano, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., 15 stycznia 2024 r. W terminie wynikającym z przepisów, jak i do dnia sporządzenia skargi Starosta nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji oraz dokumentacji, o którą wnioskował. Starosta powiatu jest organem z mocy prawa zobowiązanym do zarządzania organizacją ruchu na drogach powiatowych i gminnych. W ramach tych obowiązków starosta powinien podejmować działania zmierzające do zapewnienia zgodności z prawem organizacji ruchu tych drogach. Bezsporne jest również to, że z mocy przepisów starosta powiatu jest zobowiązany do gromadzenia tego typu informacji, a co za tym idzie do ich udostępniania w systemie BIP lub na wniosek w sposób i w formie wskazanej przez wnioskodawcę. Biorąc pod uwagę, że we wniosku wskazano sposób przekazania informacji (poczta elektroniczna) i do dnia sporządzenia skargi nie została ona udostępniona, jak również organ zobowiązany nie poinformował o zastosowaniu innych przepisów u.d.i.p., to bezczynność Starosty M. jest bezsporna. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organizacja ruchu stanowi informację publiczną, a nawet jest akademickim przykładem takiej informacji, istotnej dla większości obywateli poruszających się po drogach. Również informacja o działaniach w tym zakresie, jak i dokumenty związane z tymi działaniami podlegają udostępnieniu. Wobec powyższego niniejsza skarga jest w pełni uzasadniona. Organ w odpowiedzi na skargę poinformował, że trwa weryfikacja i sprawdzanie zasadności uwag zawartych w e-mailu od skarżącego z 24.09.2023 r. Po zakończeniu korekty przez projektanta ostateczna wersja projektu zostanie przedłożona do Inwestora – Powiatu [...] oraz będzie w dalszym ciągu procedowana, o czym wnioskodawca zostanie poinformowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym za zasadzie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej: "p.p.s.a.") zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i pkt 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Bezczynność organu na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.) polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialnotechnicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy ma miejsce wtedy, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje stosownych czynności tj. nie udostępnia informacji w sposób przewidziany w ustawie m.in. w sposób wskazany w art. 10 ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy o dostępie. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie, do udzielenia informacji publicznej oraz czy podejmuje stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. Nadto żądana informacja musi stanowić informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Obowiązek informacyjny podmiotu zobowiązanego jest konsekwencją faktu dysponowania daną informacją. Zgodnie zaś z art. 13 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W przedmiotowej sprawie bezsprzecznie Starosta M. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji (art. 4 u.d.i.p), jak również wnioskowana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy. Jak już wyjaśniono powyżej, wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 ustawy. W przedmiotowej sprawie organ nie zareagował na wniosek strony z 31 grudnia 2023 r. w ustawowym czternastodniowym terminie zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, co stanowi o stanie bezczynności. Już samo bowiem przekroczenie tego terminu powoduje stan milczenia czyli bezczynności organu. Stąd orzeczenie w pkt I wyroku, że organ ten dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 31 grudnia 2023 r. W tej sytuacji, skoro organ jest zobowiązany do jej udzielenia oraz informacja ta stanowi informację publiczną, co wykazano na wstępie, Sąd zobowiązał w pkt III wyroku Starostę M. do wydania aktu lub dokonania czynności na skutek przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt organowi. Analiza sprawy doprowadziła Sąd do przekonania, że bezczynność Starosty M. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II wyroku. Rażące naruszenie prawa jest bowiem zarezerwowane dla przypadków najbardziej drastycznych, długotrwałego braku reakcji na wniosek strony i lekceważenia porządku prawnego. Taka sytuacja nie miała miejsca w badanej sprawie, bowiem organ zareagował od razu na interwencję strony z 24.09.2023 r. wskazującej na nieprawidłowości projektu, zwrócił się do odpowiedniej jednostki – ZDP o zajęcie stanowiska dwukrotnie, a kwestia weryfikacji projektu przez projektanta nie została jeszcze zakończona. Nie dochował jednak procedury z u.d.i.p., nie poinformował strony w tym terminie 14 dni o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W tym stanie sprawy, Sąd orzekł w pkt I i II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 100 zł złożył się uiszczony wpis od skargi.