II SAB/Kr 82/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka -Duda (spr) Sędziowie AWSA Wojciech Jakimowicz WSA Mariusz Kotulski Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J.S. i H.S. na bezczynność Wojewody [...] postanawia skargę odrzucić W piśmie z daty 20.07.2006r., kierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, J.S. i H.S. zawarli dwie skargi: 1) na bezczynność Wojewody [...] wynikającą z nie rozpatrywania przez wiele miesięcy w ramach postępowania znak:[...] - zażalenia J. i H. S. na nie rozpatrzenie w terminie przez Starostę T. sprawy dotyczącej zwrócenia wyżej wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej zabudowana działkę ewidencyjną nr "1" w B., która to sprawa ma znak Starostwa Powiatowego w Z. – [...]; 2) na bezczynność Starosty T. w rozpatrzeniu sprawy dotyczącej zwrócenia J. i H. S. wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę ewidencyjną nr "1" w "1", która to sprawa ma znak Starostwa Powiatowego w Z: [...]. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie - zarejestrowanej do sygn. akt II SAB/Kr 82/06, ma za przedmiot wyłącznie rozpoznanie skargi J. S. i H. S. na bezczynność Wojewody [...], o której mowa w punkcie 1) pisma skarżących z daty 20.07.2006r., którzy wnosili o wyznaczenie przez Sąd terminu rozpoznania przez ten organ ich zażalenia na nie rozpatrzenie w terminie przez Starostę T. sprawy dotyczącej zwrócenia wyżej wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej zabudowana działkę ewidencyjną nr "1" w B., która to sprawa ma znak Starostwa Powiatowego w Z. [...] W uzasadnieniu skargi wyjaśniali w tym zakresie, że w związku z systematycznym, wielokrotnym i niezasadnym przedłużania przez organ pierwszej instancji terminu zakończenia postępowania oraz wobec braku działań tego organu, pismem z dnia 09.01.2006r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na nie załatwienie przedmiotowej sprawy w terminie przez Starostwo Powiatowe w Z., zarzucając bezczynność tego organu oraz popełnienie przestępstwa niedopełniania obowiązków urzędniczych z art. 231 kk" To nie spowodowało przyśpieszenia postępowania, gdyż z kolei Wojewoda najpierw pismem z 13.02.2006. przedłużył termin rozpatrzenie zażalenia do dnia 24.03.2006r. oraz kolejnym pismem - z dnia 28.06.2006r., ponownie wyznaczał nowy odległy termin rozpoznania zażalenia - do dnia 31.12.2006. Stan powyższy wykazuje nie tylko lekceważenie przez urzędników terminów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, ale również budzi zastrzeżenia, że zamiast niezwłocznego lub terminowego w myśl tej ustawy rozpatrzenia zażalenia na bezczynność podległego organu - organ drugiej instancji nie tylko reaguje na ewidentne naruszanie terminów , ale sam przedłuża sprawę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie przedstawiając między innymi czynności podejmowana w sprawie w związku z zażaleniem J.S. i H. S. na nie rozpatrzenie w terminie przez Starostę T. sprawy dotyczącej zwrócenia wyżej wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej zabudowana działkę ewidencyjną nr "1" w B., która to sprawa ma znak Starostwa Powiatowego w Z. [...] czynności podejmowane w przedmiotowej sprawie przez organ pierwszej instancji, jak również wskazując, że postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...].07.2006r. znak[...] uznając przedmiotowe zażalenie za uzasadnione wyznaczono Staroście T. dodatkowy dwumiesięczny termin do załatwienia sprawy, liczony od daty otrzymania przez organ pierwszej instancji tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego wyznaczają art. 3-5 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.), które to przepisy określają przesłanki dopuszczalności drogi tego postępowania. Artykuł 3 § l - 3 p.p.s.a stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ l ); kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. (§2 ); sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 ). Ponadto, zgodnie z art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Artykuł art. 5 p.p.s.a. przewiduje także, że sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach: 1) wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej; 2) wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi; 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa, 4) wiz wydawanych przez konsulów. Analiza wyżej wskazanych przepisów wskazuje, że nie podlega kontroli w postępowaniu sądowoadmninistracyjnym bezczynność organu wyższego stopnia w rozpatrzenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 § l k.p.a., bowiem ustawodawca nie przewidział w nich możliwości wniesienia skargi na bezczynność organu wyższego stopnia w rozpoznania takiego zażalenia. W szczególności, bezczynność organu podlega kontroli w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 - co wynika z § 2 tego artykułu pkt 8 . Postanowienie, które winien wydać organ wyższego stopnia w ramach art. 37 § 2 nie spełnia kryteriów, o których mowa w tym w art. 3 § l pkt 2 p.p.s.a., nie jest to bowiem postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, albo też rozstrzygające sprawę co do istoty. Nie jest też ono postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), ani innym aktem lub czynnością organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, tj. dotyczącymi przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Zgodnie z treścią art. 58 § l pkt l p.p.s.a. - sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstawę art. art. 58 § l pkt l p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. W uzupełnieniu do tych wywodów należy dodać, że brak możliwości zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym bezczynności organu wyższego stopnia w rozpatrzeniu zażalenia, o którym mowa w art. 37 § l k.p.a. nie wpływa negatywnie na uprawnienia skarżących dotyczące możliwości poddania kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym bezczynności organów w załatwieniu samej sprawy. Zażalenie, o jakim mowa w art. 37 § l k.p.a., jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 p.p.s.a., który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego - tam, gdzie jest ono przewidziane. Bezczynność organu wyższego stopnia w rozpatrzeniu zażalenia, w terminie miesiąca (art. 35 § 3 k.p.a.) pozwala na uznanie iż wymagany tryb wyczerpany, a to otwiera drogę sądową do złożenia skargi na bezczynność organu w sprawie.