II SAB/Kr 88/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu w sprawie ze skargi J.J. i M.G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. p o s t a n a w i a wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić W dniu 30 maja 2012 roku do tut. sądu wpłynął wniosek J.J. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu. We wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z emerytury wynosi 1.300 zł. Strona nie dysponuje żadnym majątkiem, gdyż w dniu 1 stycznia 2010 roku przekazała go umową darowizny z dożywociem w zamian za opiekę i wożenie na wózku inwalidzkim, itp. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych, gdyż te zostały wydane na budowę obiektu w Z. Jej miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: 150 zł leki, 220 zł gaz, 150 zł prąd, 100 zł woda, 100 zł kanalizacja, 30 zł wywóz śmieci, 100 zł podatek od nieruchomości, 100 zł komornik. Łącznie wydatki wynoszą 950 zł, co oznacza, że wnioskodawczyni pozostaje miesięcznie kwota 350 zł na życie. Skarżąca została wykreślona z listy biegłych. Strona podała, że ponosi starty roczne utrzymania lokalu w wysokości około 40 tys. zł. Dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych J.J. , dlatego została ona wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez: przedstawienie dokumentów potwierdzających wysokość pobieranej emerytury, zeznań podatkowych za 2011 rok, wyjaśnienia, czy skarżąca zamieszkuje sama, czy prowadzi gospodarstwo domowe sama, czy też z innymi osobami, a jeśli tak należało wyjaśnić jaki jest stopień pokrewieństwa tych osób, wykazanie ich dochodów, oszczędności i majątku, wyjaśnienia czy skarżąca, bądź osoby z nią ewentualnie gospodarujące posiadają gospodarstwo rolne, a jeśli tak, jaki jest jego areał, rodzaj produkcji na gruntach oraz dochodowość nieruchomości rolnej, potwierdzenie wydatków na utrzymanie i leczenie, potwierdzenie zajęć komorniczych, wykazanie listy nieruchomości będących własnością skarżącej i ewentualnych osób z nią gospodarujących, wyjaśnienie do kogo należy lokal mieszkalny w W. przy ul. [....] oraz w Z. [....] , w jaki sposób użytkowany jest obiekt w Z. , czy przynosi dochody np. z najmu i czyją jest własnością, wyjaśnienie co skarżąca miała na myśli pisząc o stratach rocznych z tytułu utrzymania lokalu, wyjaśnienie czy skarżąca bądź osoby z nią gospodarujące posiadają samochody, cenne ruchomości, itp., a także przedstawienie wyciągu z rachunku bankowego, lokat terminowych z ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca podała, iż jej emerytura, po potrąceniach komornika, podatku dochodowego i funduszu zdrowotnego wynosi 32.704 zł – 2.796 zł – 2.534 zł – 720 zł (komornik) = 26.654 / 12 m-cy = 2.221 zł. Z tych środków skarżąca opłaca światło 250 zł, wodę i kanalizację 150 zł, gaz 600 zł z ogrzewaniem, telefon 100 zł, bieżące naprawy 100 zł, podatek od nieruchomości 100 zł, leki 150 zł, sanitariaty? 150 zł, wyżywienie 621 zł. W zeznaniu podatkowym za 2011 rok suma kosztów 24.615,81 zł to wydatek poniesiony na naprawę 12 szt. balkonów, naprawę rynien dachu, sanitariatów i sprzątanie. Skarżąca mieszka i utrzymuje się sama. Oszczędności wydała na budowę budynku w Z. Nie posiada innego majątku. Lokal przy ul. [....] jest zajęty przez komornika. Współwłaścicielem nieruchomości w ¼ części jest [....] . Skarżąca nie posiada gospodarstwa rolnego. Obiekt w Z. stoi pusty, nie jest wynajmowany od 26 września 2004 roku. Skarżąca utrzymuje lokale, w których nadal prowadzi działalność gospodarczą. Płaci stałe opłaty za prąd, gaz, wodę, kanalizację. Samochód został sprzedany w styczniu 2012 roku za kwotę 900 zł. Wnioskodawczyni spłaca kredyt zaciągnięty w kwocie 10 tys. zł w Banku [....] . Nie posiada ona rachunku bankowego, lokat, oszczędności. Wydatki na remonty strona pokrywa z prywatnych pożyczek pod przyszły wynajem lokali w Z. Strona podała, iż firma i Biegły J. na polecenie "mafii" zostały wykreślone z list. Do pisma skarżąca załączyła kopie następujących dokumentów: dwóch zawiadomień Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 czerwca 2012 roku o sposobie załatwienia skargi, wniosku z dnia 13 listopada 2002 roku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 2 lutego 1999 roku, pism ZUS z dnia 25 stycznia 2007 roku, z dnia 31 października 2011 roku i19 czerwca 2009 roku, decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 16 września 2004 roku, postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] z dnia 22 marca 2012 roku, skargi z dnia 22 lutego 2011 roku, pisma [....] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 15 czerwca 2012 roku, pism skarżącej z dnia 31 marca 2011 roku, z dnia 26 kwietnia 2012 roku, wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 25 marca 2004 roku sygn. akt II Ka 152/03, wezwania Sądu Rejonowego w Z. z dnia 21 stycznia 2005 roku, pięciu pism Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [....] z dnia 15 stycznia 2009 roku o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej, skargi J.J. z dnia 17 lutego 2005 roku, zwolnienia lekarskiego z dnia 30 września 2011 roku, odpisu zeznania PIT-36 o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2011 oraz pełnomocnictwa udzielonego skarżącej przez córkę M.E. . Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§ 2 p.p.s.a.) Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżąca ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od konieczności uiszczania kosztów sądowych oraz ustanowienie na jej rzecz pełnomocnika z urzędu, winna była przekonać sąd, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie. Zdaniem orzekającego skarżąca nie wykazała, iż w stosunku do jej osoby zachodzą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. Złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy nie pozwolił na dokonanie wolnej od wątpliwości oceny jej sytuacji materialnej, zaś wezwanie do uzupełnienia danych zostało przez skarżącą wykonane w bardzo ograniczonym zakresie. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do skarżącej o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny jej sytuacji majątkowej, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku. Skarżąca, mimo wyraźnego wezwania, nie przedłożyła dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów, ani ponoszonych wydatków. We wniosku skarżąca oświadczyła, że jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.300 zł, jednakże pomimo wyraźnego wezwania nie udokumentowała wysokości pobieranego świadczenia. W formularzu "PPF" oświadczyła, że została wykreślona z listy biegłych oraz firmy [....] . W piśmie z dnia 22 czerwca 2012 roku J. J. podała natomiast, że utrzymuje lokale, w których prowadzi dalej działalność gospodarczą. Brak jest natomiast informacji, jakie dochody / straty przynosi prowadzona działalność. Skarżąca podała wysokość ponoszonych wydatków, lecz nie przesłała żadnego rachunku, czy faktury na potwierdzenie tych danych. Orzekający pragnie zauważyć także rozbieżności w podawanych przez stronę informacjach o wysokości wydatków (np. energia elektryczna 150 zł i 250 zł, gaz 220 zł i 600 zł, woda i kanalizacja 200 zł i 150 zł). W takiej sytuacji bez potwierdzenia wysokości wydatków i okresów rozliczeniowych, których one dotyczą orzekający nie jest w stanie stwierdzić na jakim poziomie kształtują się miesięczne obciążenia wnioskodawczyni. Uchylanie się skarżącej od przedłożenia dokumentów, o które była wzywana spowodowało, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości partycypowania J.J. w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała, że faktycznie znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na marginesie należy wyjaśnić, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawczyni nie są znane, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).