II SAB/Kr 88/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-09-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać oddalony, jeśli strona nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, pomimo wezwań sądu do uzupełnienia braków?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, pomimo wezwań sądu do uzupełnienia braków. Brak współpracy strony z sądem w zakresie przedstawienia wymaganych dokumentów obciąża ją negatywnymi skutkami prawnymi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. J. i M. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.. J. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na trudną sytuację materialną. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów potwierdzających dochody i wydatki, jednak przedstawione informacje i dokumenty okazały się niewystarczające. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a J. J. wniosła sprzeciw, zarzucając stronniczość postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

sygn. akt II SAB/Kr 88/12 Kraków, dnia 21 września 2012r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda po rozpoznaniu w dniu 21 września 2012r. na posiedzeniu niejawnym skargi J. J. i M. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. postanawia: oddalić wniosek skarżącej J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. sygn. akt II SAB/Kr 88/12 Kraków, dnia 21 września 2012r. UZASADNIENIE Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi J. J. i M. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.. J. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1300 zł, nie dysponuje żadnym majątkiem, środkami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Wskazała na łączne wydatki miesięczne w kwocie 950 zł oraz straty roczne z tytułu utrzymania lokalu w wysokości 40 000 zł. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez udzielenie szeregu informacji oraz przedłożenie dokumentów, potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów oraz ponoszonych wydatków. W odpowiedzi wskazała na koszty utrzymania, wynoszące w sumie 1250 zł oraz wydatki na wyżywienie. Przedstawiła również szereg dokumentów, jednak żaden z nich nie zawierał potwierdzenia dochodów, przez nią uzyskiwanych ani ponoszonych wydatków. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2012r., sygn. akt II SAB/Kr 88/12, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy. J. J. wniosła w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia. Nie podniosła w nim żadnych nowych okoliczności ani nie dołączyła do niego jakichkolwiek dokumentów. Zarzuciła wyłącznie, że treść postanowienia świadczy o stronniczości orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej, nie posiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Trzeba podkreślić, że – jak wynika z brzmienia art. 246 § 1 p.p.s.a.- to na osobie fizycznej, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, spoczywa na niej. Sąd, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może -jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości- wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości sądu w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki nie wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy, ponieważ rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W takiej sytuacji uznać trzeba, iż zainteresowana nie wykazała- w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a.- że nie stać jej na poniesienie wydatków, niezbędnych w postępowaniu sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wzywał skarżącą do udokumentowania osiąganych dochodów oraz ponoszonych wydatków. W tym zakresie niemożliwe było poprzestanie wyłącznie na informacjach, przestawionych przez skarżącą. Jak słusznie wskazał referendarz w postanowieniu z dnia 3 sierpnia 2012r., zastrzeżenia budziły znaczne rozbieżności pomiędzy poszczególnymi wydatkami, deklarowanymi przez skarżącą w rożnych momentach postępowania oraz podawaną wysokością otrzymywanej emerytury. Skarżąca została wezwana do przedstawienia dokumentów, z których jednoznacznie wynikałaby wysokość jej dochodów oraz wydatki, ale tego obowiązku nie wykonała. Takie uniemożliwia Sądowi ocenę, czy istotnie- w świetle przedstawionych dokumentów i oświadczeń- jest ona osobą, nie mogącą ponieść kosztów postępowania. Co za tym idzie, okoliczność tę należy uznać za nie wykazaną przez skarżącą, a wniosek w tym zakresie należało oddalić. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło