II SAB/Kr 9/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi B. B. działającej w imieniu własnym i jako opiekun prawny M. G. na bezczynność Starosty Powiatu : zobowiązuje Starostę Powiatu do wydania w terminie 1 miesiąca aktu w sprawie znak: [...] dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako część działek nr [...] i nr [...] obr. [...], położonych w Z., odpowiadających dawnej działce nr [...] obr. [...] powstałej z parceli gruntowych l. kat. [...], położonych w Z. na P.. W dniu [...] grudnia 2007 r. B. B. działająca w imieniu własnym i syna M. G., reprezentowani przez pełnomocnika adwokata M. P., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Starosty Powiatu w sprawie nr [...], dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako część działek nr [...] i nr [...] obr. [...] położonych w Z. i odpowiadających dawnej działce nr [...] obr. [...] powstałej z parceli gruntowych l.kat [...], l.kat [...], l.kat [...], l.kat [...] i l.kat [...] położonych w Z. na [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Starosty Powiatu do wydania w ciągu czternastu dni od otrzymania wyroku decyzji rozstrzygającej w sprawie oraz wystąpiła o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podała, że pismem z dnia 21 lipca 1987r. pełnomocnik wnioskodawców (wówczas S. M.) wystąpił do Urzędu Miasta [...] i Gminy z wnioskiem zbiorowym o zwrot wywłaszczonych nieruchomości m.in. stanowiących parcele gr. l.kat [...], l .kat [...], l.kat [...], l.kat [...] i l.kat [...] o pow. 8922 m2 objętych KW [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1988r. U.M. [...] i Gminy [...] (nr [...]) odmówił zwrotu wywłaszczonych nieruchomości położonych na [...] w Z., obejmujących część działki nr [...] obr. [...] i część działki nr [...] obr. [...]. Decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] lipca 1988r. (sygn. [...]) uchylono w/w decyzję U.M. [...] i Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1988r. a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kolejno Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 1996r. (sygn. [...]) odmówił zwrotu części działek nr [...] i nr [...] obr. [...] położonych w Z. i odpowiadających dawnej działce nr [...] obr. [...] powstałej z parceli gruntowych l.kat [...], l.kat [...], l.kat [...], l.kat [...] i l.kat [...] położonych w Z. na [...]. Od powyższej decyzji zostało wniesione odwołanie do Wojewody, który decyzją z dnia [...] września 1996r. ( sygn. [...]) uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003r. Starosta [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie o zwrot nieruchomości części działek ewid. nr [...] i nr [...] obr. [...]. W/w postanowienie zostało zaskarżone do Wojewody [...] zażaleniem pełnomocnika wnioskodawców z dnia [...] maja 2004r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004r. ( sygn. [...]) Wojewoda [...] uchylił zaskarżone postanowienie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2003r. Akta sprawy po rozpoznaniu przez Wojewodę [...] zostały przekazane do Starostwa [...] w dniu [...] maja 2004r. Pismem z dnia 8 czerwca 2005 r. do Starosty [...] zostało skierowane zapytanie o podanie przyczyn, dla których nie została rozpoznana sprawa oraz w jakim terminie nastąpi rozstrzygnięcie. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Następnie pełnomocnik skarżącej wskazał, ze w imieniu mocodawców wniósł w dniu 29 sierpnia 2005r. skargę na przewlekłe rozpoznawanie sprawy przez organ - Starostę [...] do Wojewody [...]. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] września 2005r. poprosił Starostę [...] o niezwłoczne przesłanie akt oraz zajęcie stanowiska odnośnie podniesionych zarzutów. Starosta [...] przesłał akta sprawy Wojewodzie [...] września 2005 oraz odnosząc się do treści skargi poinformował, iż opóźnienie sprawy wynika z dużej ilości spraw oraz ich skomplikowanego charakteru. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] listopada 2005r. po zapoznaniu się z treścią skargi z dnia [...] sierpnia 2005r. postanowił uznać za uzasadnioną skargę B. B. i M. G. Wojewoda [...] wskazał, iż Starosta [...], w oparciu o przepis art. 35 i 36 k.p.a., winien niezwłocznie podjąć wszelkie możliwe kroki zmierzające do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Skarżąca wskazała następnie w skardze, że ze względu na to, że organ - Starosta [...] dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, nie załatwiając sprawy zgodnie z art. 35 k.p.a., złożyła zażalenie w dniu [...] października 2006r. na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. przez Starostę [...]. Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy nr [...] przez Starostę [...], do 15 lutego 2007r. Reasumując skarżąca wskazała, że wniosek o zwrot wywłaszczonych nieruchomości został złożony w 1987 i tym samym okres oczekiwania na rozstrzygnięcie wynosi 20 lat, a od dodatkowo wyznaczonego terminu na załatwienie sprawy (15 luty 2007r.) przez Starostę [...] upłynęło 84 dni. Starosta [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości stanowiących parcele l.kat. [...], [...], [...], [...], [...] objętych Kw. nr [...] organy pierwszej instancji dwukrotnie odmówiły zwrotu wywłaszczonych działek. Organ wskazał, że Urząd Miasta [...] i Gminy [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1988r. Nr: [...] odmówił zwrotu wywłaszczonych nieruchomości położonych na [...] w Z. obejmujących część działki ewid. nr [...] obr. [...] i część działki ewid. nr [...] obr. [...]. Decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] lipca 1988r., Nr: [...] uchylono Decyzję Urzędu Miasta [...] i Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1988r., Nr: [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 1996r. Nr [...] z tych samych powodów odmówił zwrotu części działek nr [...] i [...] obr. [...] położonych w Z. odpowiadających dawnej działce nr [...] obr. [...] powstałej z p.gr.l.kat [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z. na [...]. Od powyższych decyzji zostało wniesione odwołanie do Wojewody [...]. Organ ten decyzją z dnia [...] września 1996r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy rozwiązania użytkowania wieczystego nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot lub też pozbawienia bytu prawnego decyzji o stwierdzeniu nabycia użytkowania wieczystego. Decyzja Wojewody została zaskarżona przez "A." S.A. z siedzibą w W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 8 czerwca 1998r., Sygn. akt II S.A./Kr 1837/96 Sąd oddalił skargę. Po otrzymaniu akt Starosta [...] niezwłocznie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003r. zawiesił postępowanie uznając, iż ostateczne rozstrzygniecie sprawy bytu decyzji uwłaszczeniowych przez PP "A." ma prejudycjalne znaczenie dla postępowania o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2004r. uchylił postanowienie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2003r. Zdaniem Starosty [...] prejudycjalne znaczenie dla sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ma rozstrzygnięcie sprawy istnienia decyzji uwłaszczeniowych a dotyczących tych samych nieruchomości. Dodatkowo fakt istnienia decyzji stwierdzających istnienie wieczystego użytkowania wyklucza możliwość zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Podkreślenia wymaga także fakt, iż toczące się postępowanie mające na celu usunięcie prawa użytkowania wieczystego, którym obciążona jest przedmiotowa nieruchomość, zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania o zwrot nieruchomości. Z tego powodu Starosta [...] nie wydał decyzji kończącej postępowanie w niniejszej sprawie. Zdaniem Starosty [...] ze względu na istniejące na przedmiotowej nieruchomości prawo użytkowania wieczystego przedmiotowe postępowanie mogłoby zakończyć się jedynie wydaniem decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej. Ewentualne orzekanie o zwrocie mogłoby bowiem doprowadzić do zaistnienia stosunku prawnego nie przewidzianego w polskim systemie prawnym, a mianowicie do wstąpienia obciążenia prawem użytkowania wieczystego, nieruchomości będącej własnością osób fizycznych. Zdaniem Starosty [...] rozstrzygnięcie sprawy rozwiązania użytkowania wieczystego nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do toczącego się postępowania o zwrot nieruchomości i pogląd taki dominuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie Starosta wskazał na wyjątkowy, niemal precedensowy charakter sprawy. Ponadto Starosta [...] podał, iż wnioskowany termin na wydanie decyzji z uwagi na konieczność przeprowadzenia rozprawy jest zbyt krótki oraz że pozostawia rozstrzygnięcie sprawy sądowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie, albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także podejmowania innych czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ( art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona. W myśl art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są dom załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Starosta Powiatu [...] nie dostosował się do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Przeprowadzona przez Sąd kontrola przebiegu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie wskazuje, w sposób nie budzący wątpliwości, iż Starosta Powiatu [...] pozostaje w bezczynności. Skarżący w sposób prawidłowy wyczerpali tryb postępowania administracyjnego dotyczący niezałatwienia sprawy w terminie przez Starostę Powiatu [...], określony w przepisie art. 37 § 1 k.p.a., wnosząc w dniu 16.10.2006r zażalenie do Wojewody [...]. Wojewoda [...] uznając to zażalenie skarżących za uzasadnione, wyznaczył Staroście Powiatu [...] dodatkowy termin do 15.02.2007r. na załatwienie przedmiotowej sprawy nr [...] o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Mimo zakreślenia tego terminu Starosta Powiatu [...] w dalszym ciągu nie załatwił sprawy w wyznaczonym terminie , jak też nie wydał do tej pory decyzji. W związku z tym, Starosta Powiatu [...] pozostaje w bezczynności od dnia 15.02.2007r. i zarzuty skarżących podniesione w skardze należy uznać za uzasadnione. Natomiast stanowisko Starosty Powiatu [...] przedstawione w odpowiedzi na skargę należy uznać za bezpodstawne, biorąc pod uwagę okres wyczekiwania przez skarżących na wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie, braku przeszkód do jej wydania i czasokresu trwania niniejszego postępowania administracyjnego o zwrot wywłaszczonych nieruchomości od daty złożonego wniosku w dniu 21.07.1987r.. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), stosownie do którego Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zakreślony przez Sąd termin jednego miesiąca do wydania decyzji jest zgodny z przepisem art. 35 § 3 k.p.a.