II SAB/Kr 90/09

PostanowienieWSA w Krakowie2010-08-13

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Brak było wystarczających dowodów potwierdzających trudną sytuację finansową, a przedstawione dochody były niewiarygodne w kontekście posiadanych zasobów i potencjalnego wsparcia ze strony męża przebywającego za granicą.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata dla skarżącej B.M. w sprawie skargi na bezczynność Wójta Gminy M. Wniosek początkowo zawierał dane pełnomocnika, a nie skarżącej, co skutkowało wezwaniem do jego poprawienia. Po poprawieniu wniosku, skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małoletnią córką, a ich miesięczny dochód wynosi 300 zł z gospodarstwa rolnego. W skład jej majątku wchodzi niewykończony dom i nieruchomość rolna. Skarżąca przebywa czasowo za granicą u chorego męża.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej B.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Wójta Gminy M. p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej B.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata W dniu 8 lipca 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek S.M. – pełnomocnika skarżącej B.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na bezczynność Wójta Gminy M. Powyższy wniosek obejmował oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach pełnomocnika skarżącej a nie samej skarżącej. Z tego więc powodu na podstawie zarządzenie referendarza sądowego z dnia [...] lipca 2010 r. pełnomocnik został wezwany do nadesłania poprawnego wniosku o przyznanie prawa pomocy tj. obejmującego dane osobowe oraz informacje dotyczące stanu majątkowego, rodzinnego i dochodach skarżącej B.M. . W dniu 2 sierpnia 2010 r. pełnomocnika skarżącej B.M. złożył prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy na rzecz B.M. . We wniosku tym pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z małoletnią córką J.M.Ich miesięczny dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi 300 zł. W składa majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 120 m2, niewykończony oraz nieruchomość rolna o pow. 1,118 ha. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podał, iż skarżąca B.M. utrzymuje się z rolnictwa. Ma na utrzymaniu córkę J. . Obecnie czasowo przebywa za granicą – w NRF, u swego męża, który poważnie choruje, prawdopodobnie na nowotwór tarczycy. Trudno się z nią skontaktować, bo ciągle przebywa w szpitalu wraz z nim. Mąż jest pochodzenia niemieckiego. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W przedmiotowej sprawie skarżąca nie udowodniła w sposób nie budzący wątpliwości, iż jest osobą spełniającą przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do wniosku prócz zaświadczenia z urzędu gminy M. o ewidencji podatkowej, nie zostały dołączone żadne dodatkowe dokumenty- w postaci rachunków za media, za bieżące utrzymanie siebie i córki, informacje dotyczące męża skarżącej, jego zarobków. Czy ewentualnie dodatkowe wyjaśnienie dotyczące sytuacji rodzinnej, potwierdzające złą sytuację finansową. Sąd nie daje wiary wyjaśnieniom, iż skarżąca wraz z czteroletnim dzieckiem utrzymuje się w miesiącu z 300 zł i nie ma żadnych dodatkowych źródeł dochodu, tym bardziej, że mąż skarżącej przebywa za granicą. A jak wynika z wyjaśnień pełnomocnika skarżącej pozostają oni nadal małżeństwem i z pewnością partycypuje on w utrzymaniu swojej rodziny w Polsce. Reasumując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1 , art. 245 § 1 i 2 , art. 246 § 1 pkt 1,art.258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło