II SAB/Kr 92/18

Kraków, dnia 12 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Okręgowego Zarządu [...] Polskiego Związku Działkowców w [...] w przedmiocie braku reakcji na skargę na bezczynność Komisarycznego Zarządu [...] Ogrodu Działkowego [...] w [...] postanawia: odrzucić skargę. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Okręgowego Zarządu [...] Polskiego Związku Działkowców w [...] w przedmiocie braku reakcji na skargę na bezczynność Komisarycznego Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w związku z powzięciem informacji o prowadzeniu na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] inwestycji dotyczącej sieci wodociągowej w czerwcu 2017 r., wystąpił do Komisarycznego Zarządu Ogrodu z pismem zawiadamiającym, że "na terenie ROD [...] prowadzone są ogromne prace budowlane związane z budową ogólno-ogrodowego wodociągu oraz postawił wnioski o legalizację inwestycji." Skarżący podniósł, że do czasu wniesienia niniejszej skargi żadna decyzja w tej sprawie nie została podjęta. Brak reakcji na powyższe skłonił skarżącego do wniesienia skargi na bezczynność Komisarycznego Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w [...] do Zarządu Okręgowego w [...]. Sprawie nie nadano biegu. W odpowiedzi na skargę Polski Związek Działkowców stowarzyszenie [...] w [...] Okręg [...] w [...] wniósł o odrzucenie skargi, jako niepodlegającej właściwości sądów administracyjnych. Odrzucenie skargi miało być również uzasadnione – w ocenie organu – nieprawidłowym oznaczeniem przez skarżącego strony przeciwnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2018 r., poz. 1302) – dalej p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 3 ww. ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Ponadto, zgodnie z treścią art. 4 ww. ustawy, sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z powszechnie podzielanymi poglądami orzecznictwa oraz doktryny, skargę do sądu administracyjnego wnosi się na każdą decyzję, która stanowi oświadczenie woli wywierające skutki prawne w sferze stosunku materialnoprawnego, a zatem jest władczym, jednostronnym przejawem woli organu administracji publicznej (lub też innego podmiotu sprawującego w zaleconym mu zakresie funkcje administracji publicznej), rozstrzygającym sprawę administracyjną, skierowanym od oznaczonego indywidualnie adresata. Sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli podlegają również postanowienia wydawane przez ww. organy i inne podmioty, które wydawane są w postępowaniu administracyjnym w celu wydania decyzji administracyjnej i dotyczą zazwyczaj kwestii wpadkowych tego postępowania. Wyżej przytoczone przepisy umożliwiają również zaskarżenie do sądu administracyjnego akty i czynności tych jednostek, które z mocy przepisów szczególnych uprawnione są do prowadzenia działalności mieszczącej się zakresie pojęcia "działalności publicznej" oraz inne niż decyzje lub postanowienia akty lub czynności mieszczące się w tym zakresie, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaskarżenie bezczynności możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi komentarz. T. Woś. H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2005 str. 49 - 62, 85). Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że krąg podmiotów, na których działanie, bądź też bezczynność można wnieść skargę do sądu administracyjnego jest ograniczony do organów administracji publicznej, a także tych podmiotów, które wydają decyzje w ramach działalności publicznej. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2176) rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do ROD oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia. Rodzinny ogród działkowy prowadzony jest stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy przez jedno stowarzyszenie ogrodowe, pod pojęciem którego ustawa nakazuje rozumieć stowarzyszenie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r. poz. 210) powołane wyłącznie w celu zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych (art. 2 pkt 6 ustawy). Z przepisów ustawy nie wynika, aby do zadań stowarzyszenia ogrodowego należało wydawanie decyzji administracyjnych, postanowień czy innych aktów z zakresu administracji publicznej. Działalność Polskiego Związku Działkowców regulowana postanowieniami statutu ma charakter wewnętrzny, a nie publicznoprawny. Przedmiotem skargi jest bezczynność Okręgowego Zarządu [...] Polskiego Związku Działkowców w [...] w postaci braku reakcji na skargę na bezczynność Komisarycznego Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w [...] w związku z wnioskiem skarżącego dotyczącym budowanego wodociągu. Innymi słowy zarzut bezczynności dotyczy niewywiązania się przez organ jednostki terenowej rodzinnego ogrodu działkowego z obowiązku zajęcia się skargą na bezczynność Komisarycznego Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w [...]. Nie ulega wątpliwości Sądu, że brak reakcji skarżonego podmiotu w obrębie wewnętrznych struktur stowarzyszenia ogrodowego, a więc podjęcie określonych działań faktycznych przez organy stowarzyszenia, nie mieści się w kategorii spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało odrzucić.