II SAB/Kr 92/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Z. B. na bezczynność Wojewody w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. zobowiązuje Wojewodę do wydania w terminie 1 miesiąca aktu, w sprawie z wniosku Z. B. o stwierdzenie nieważności decyzji; II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z. B. złożył skargę na bezczynność Wojewody w sprawie wniosku skarżącego z dnia 27 stycznia 2021 r o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta K. nr [...] r., z dnia 9 października 2012 r (znak : [...]), w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżący wskazał na upływ terminu zakreślonego przepisami procedury administracyjnej (art. 35 § 3 k.p.a) , jednocześnie organ nie zawiadomił skarżącego o przyczynie nierozpatrzenia wniosku i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Organ nie podjął żadnych czynności merytorycznych zmierzających do załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Przyznał, że wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 3 lutego 2021 r. Zdaniem Wojewody sprawa jest szczególnie skomplikowana i wymaga postepowania wyjaśniającego. Organ wskazał nowy termin załatwienia sprawy do 30 czerwca 2021r, bowiem przyczyną opóźnień jest zbyt mało pracowników w stosunku do liczby spraw. Dotychczas zwrócono się do organu I instancji o stanowisko dotyczące zarzutów oraz o zgromadzenia i przesłanie akt sprawy. Rozpatrywanie spraw odbywa się przy uwzględnieniu kryterium kolejności wpływu spraw. Stan epidemii SARS-CoV2 i obostrzenia również ma wpływ na sprawność funkcjonowania organu. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność jest wniesienie ponaglenia, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Skarga nadawała się do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Oceniając przebieg postępowania pod kątem zaistnienia bezczynności (oraz ewentualnie jej charakteru) należy wskazać, że po wpływie do organu wniosku w dniu 3 lutego 2021 r, dopiero w dniu 24 marca 2021 r organ rozpoznający sprawę zwrócił się do urzędu Miasta K. o przesłanie akt sprawy oraz ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w wystąpieniu. Ponaglenie skarżącego wpłynęło do organu w dniu 25 marca 2021 r. , a w dniu 1 kwietnia 2021 r zostało przekazane do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.. Do chwili obecnej sprawa nie została załatwiona, a zamiast tego organ zawiadomieniem z dnia 29 marca 2021 r stwierdził, że sprawa nie może zostać załatwiona w terminie. Określono nowy termin załatwienia sprawy do 30 czerwca 2021 r. Jak wynika z powyższego, organ pozostawał w bezczynności. Jedynymi podjętymi czynnościami było zwrócenie się o akta administracyjne i stanowisko organu oraz zawiadomienie o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy – na podstawie art. 36 k.p.a. Termin upłynął bezskutecznie, sprawa do chwili obecnej nie została rozstrzygnięta. Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Pierwszą czynność podjęto dopiero po upływie 7 tygodni od wpływu wniosku. W tej sytuacji nie było szans by organ rozpoznał wniosek w terminie wynikającym z art. 35 § 2 k.p.a. Po upływie terminu wyznaczonego zawiadomieniem z dnia 29 marca 2021 r, to jest od 1 lipca 2021 r organ znowu pozostaje w bezczynności. Przy ocenie charakteru tej bezczynności Sąd miał na uwadze okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę tj. istniejący stan epidemii, który niewątpliwie wpływał na organizację pracy urzędu. Bezczynność nie znajduje jednak usprawiedliwienia we wskazanych przez organ okolicznościach związanych ze sposobem organizacji pracy urzędu, który powinien być odpowiedni do zachowania terminów wymaganych ustawą. Sąd nie znalazł podstaw by przyjąć, że bezczynność miała charakter rażący. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 lipca 2015 r do sygn. akt II OSK 3267/14 rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. (...) Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. (...) Rażące naruszenie prawa musi posiadać, zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. (...) Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy działanie organu następuje sprzecznie z niebudzącą wątpliwości normą prawną, jeżeli poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Zwraca się uwagę także na to, że długość trwania przewlekłości (bezczynności) postępowania nie jest podstawową (najważniejszą) przesłanką przemawiającą za uznaniem, że rażąco narusza ona prawo, niemniej jednak może mieć duże znaczenie w takiej jej kwalifikacji (podobnie w wyroku NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. LEX nr 1299457). Takiego kwalifikowanego naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie bezczynności Wojewody Sąd nie stwierdza. Z tego względu orzeczono jak w pkt I i II wyroku – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie ma żadnych powodów sięgania do funkcji represyjno – prewencyjnej grzywny.