II SAB/Kr 93/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja NSA Izabela Dobosz (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi S. M. i J. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. W dniu 27 sierpnia 2008 r. S.M. i J.M. wnieśli bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w sprawie dotyczącej warsztatu samochodowego z lakiernią mieszczącego się w budynku położonym na działce nr [.....] przy ul. [.....] w O. W uzasadnieniu skargi wskazano, że warsztat ten nie posiada decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, mimo, że inwestycja została uznana przez Burmistrza Miasta i Gminy w O. za mogącą znacząco oddziaływać na środowisko. Od początku działalności warsztatu wyremontowano już ponad 300 samochodów pracując w systemie trzyzmianowym, wytwarzając przy tym intensywny hałas oraz zanieczyszczenie wód i powietrza. Działalność warsztatu nie jest zgodna ze sporządzonym raportem oddziaływania inwestycji na środowisko, w którym stwierdzono, że prace mają być prowadzone w systemie jednozmianowym, zatrudnione będą 3 osoby, a liczba remontowanych samochodów nie przekroczy 70 rocznie. Wielokrotne kontrole różnych instytucji doprowadziły do nałożenia przez sąd grodzki kar m. in. za brak prawidłowej gospodarki wodno - ściekowej. Skarżący wielokrotnie bezskutecznie zwracali się do PINB w O. o kontrolę legalności działalności warsztatu. Skarga ta została przesłana według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w O. , który w dniu 3 listopada 2008 r. przesłał skargę do WSA wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie wskazując, że wielokrotnie prowadził postępowania administracyjne i wyjaśniające z inicjatywy S.M. i J.M. w sprawie obiektów budowlanych położonych w O. przy ul. [.....] . W wyniku tych kontroli wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy warsztatu samochodowego położonego na tej nieruchomości. W ramach tego postępowania w dniu 13 października 2008 r. wydano w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 prawa budowlanego postanowienie wstrzymujące inwestorom prowadzone roboty oraz nakładające na nich obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla przedmiotowej inwestycji. Termin do wykonania obowiązku został ustalony na 31 grudnia 2008 r. Dopiero po jego upływie będzie możliwe podjęcie dalszych czynności w sprawie. Postanowienie to zostało przez J.M. i S.M. zaskarżone zażaleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) sąd administracyjny kontroluje działalność administracji i stosuje środki przewidziane ustawą. Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ administracji publicznej nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 84). Tak rozumiana bezczynność w niniejszej sprawie istniała w dacie wnoszenia skargi, jednakże ustała przed wydaniem wyroku przez Sąd. Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. pismem z dnia 12 maja 2008 r. zawiadomił m. in. skarżących o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku warsztatu samochodowego na działce nr [.....] w O. przy ul. [.....] . Po wszczęciu postępowania PINB dokonywał pewnych czynności wyjaśniających. W szczególności pismem z dnia 12 maja 2008 r. wystąpiono do Starosty O. o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych tj. o wypisy z rejestru gruntów dla działki nr ew. [.....] i działek sąsiednich celem ustalenia właścicieli tych nieruchomości dla potrzeb prowadzonego postępowania (k. 15 - 16 akt administracyjnych), a pismem z dnia 10 września 2008 r. wystąpiono do Urzędu Miasta i Gminy w O. o wydanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [.....] -(k. 30 akt administracyjnych). W dniu 13 października 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego postanowienie, którym wstrzymał roboty budowlane przy realizacji przedmiotowej inwestycji, a także nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. J.M. i S.M. wnieśli skargę na bezczynność PINB w O. bezpośrednio do WSA w Krakowie. Sąd przesłał tę skargę organowi administracji w dniu 28 sierpnia 2008 r. (k. 35 akt administracyjnych). W takim przypadku datą wniesienia skargi jest data nadania skargi w urzędzie pocztowym przez WSA. Nie ulega wątpliwości, że w tej dacie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. pozostawał w bezczynności. Zgodnie bowiem z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nawet jeżeli uznać, że niniejsza sprawa należy do szczególnie skomplikowanych, termin do jej rozstrzygnięcia upłynął bezskutecznie w dniu 12 lipca 2008 r. Dodatkowo art. 36 § 1 k.p.a. nakazuje organom administracji, by o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 zawiadamiał strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Również ten obowiązek nie został przez PINB w O. wykonany. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że skarżony organ, wydając w dniu 13 października 2008 r. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych oraz nałożeniu obowiązku przedłożenia określonych dokumentów, zakończył bezczynność istniejącą w dacie wniesienia skargi. Jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę nałożenie na inwestora obowiązku na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego powoduje, że do czasu upływu terminu do wykonania tego obowiązku organ nadzoru budowlanego nie może podjąć żadnych dalszych czynności. Dopiero po jego upływie może ostatecznie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, w zależności od tego, czy inwestor wypełnił nałożony na niego obowiązek. Należy więc stwierdzić, że bezczynność PINB w O. w sprawie rozbudowy warsztatu samochodowego na działce nr [.....] w O. , będąca przedmiotem skargi, ustała z dniem wydania wymienionego wyżej postanowienia. Sposób rozstrzygania spraw o bezczynność organów administracji w sytuacji, gdy skarga nie podlega uwzględnieniu był przedmiotem analizy zawartej w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. I OPS 6/08 (niepublikowana). Teza tej uchwały brzmi: "Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności". W jej uzasadnieniu zaś stwierdzono: "Sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy zaś, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku bowiem już samo wniesienie skargi na milczenie organu wywołuje pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności. Nie ma wówczas żadnych innych powodów, które przemawiałyby za wydaniem wyroku oddalającego skargę, który - najogólniej rzecz ujmując - jest orzeczeniem stwierdzającym, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa jest bezzasadny. Takie orzeczenie będzie niezrozumiałe dla skarżącego, który przecież zasadnie żądał od sądu administracyjnego ochrony, osiągnął zamierzony cel na skutek skorzystania z przysługującego mu środka prawnego, bo organ, którego bezczynność zaskarżono, w całości uwzględnił skargę. Uwzględnienie skargi przez organ wywołuje także ten skutek, że skarga została przez organ rozpoznana, a więc sąd nie może ponownie rozpoznać tej samej skargi. Inaczej mówiąc, skoro organ uwzględnił skargę, to tej samej skargi sąd nie może uwzględnić lub oddalić". Rozpatrując niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił powyższą ocenę i dlatego umorzył postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).