II SAB/Kr 94/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-02-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadniając tym samym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza o odmowie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomimo posiadania dochodów z alimentów i pomocy finansowej od matki, a także znaczących środków na koncie bankowym, skarżący nie udowodnił, że nie jest w stanie wygospodarować kwoty 200 zł na koszty sądowe, zwłaszcza biorąc pod uwagę upływ czasu od wydania wyroku i możliwość poczynienia oszczędności.Stan faktyczny
Skarżący P. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Referendarz WSA oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jednocześnie ustanawiając radcę prawnego. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów, zarzucając błędne ustalenie wysokości kosztów i jego sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy pkt 1 postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 października 2016 r. oddalającego wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego od pkt 1 postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 października 2016 r. sygn. II SAB/Kr 94/16 oddalającego wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. R. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 16 marca 2016 roku postanawia utrzymać w mocy pkt 1 postanowienia referendarza z dnia 4 października 2016 r.
Postanowieniem z dnia 4 października 2016 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w pkt 1 - oddalił wniosek P. R. o zwolnienie od kosztów sądowych, w pkt 2 - ustanowił dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.
Od pkt 1 powyższego postanowienia sprzeciw wniósł skarżący P. R. Zarzucił błędne przyjęcie, że koszty sądowe w niniejszej sprawie ograniczają się do kwoty 100 zł tytułem wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej, przy pominięciu opłaty kancelaryjnej również w kwocie 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Zakwestionował również ustalenie, że jest w stanie ponieść tak wyliczone koszty postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmował zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu, a zatem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.,). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wniosek ten został uwzględniony jedynie częściowo, przy czym pkt 2 postanowienia referendarza wobec niezaskarżenia go sprzeciwem uprawomocnił się, a obecnie przedmiotem orzekania przez Sąd jest ocena prawidłowości tej części postanowienia referendarza, w której odmówiono skarżącemu zwolnienia go od kosztów sądowych.
W sprzeciwie słusznie zwrócono uwagę, że na obecnym etapie koszty postępowania sądowego nie ograniczają się jedynie do wpisu od skargi kasacyjnej, ale obejmują również opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie. W zaskarżonym sprzeciwem postanowieniu zawarto wprawdzie stwierdzenie: "Mając na uwadze obecną sytuację finansową skarżącego, należy stwierdzić, że uiszczenie wymaganych obecnie kosztów sądowych w formie wpisu od złożonej ewentualnie skargi kasacyjnej w pełnej wysokości jest możliwe bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu", jednakże w innym miejscu referendarz powołał się również na "ewentualne inne koszty sądowe". Nie można więc uznać, aby oceniając sytuację materialną skarżącego referendarz odniósł ją wyłącznie do kosztów sądowych w wysokości 100 zł, jak twierdzi skarżący w sprzeciwie.
Ustalając sytuację majątkową skarżącego referendarz wskazał, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Źródłem jego utrzymania są alimenty od ojca w kwocie 550 zł oraz pomoc finansowa od matki. Z oświadczenia skarżącego znajdującego się w aktach sprawy wynika także, iż posiada on niezabudowaną działkę o pow. 0,56 ha o wartości 45 000 zł, obecnie niewykorzystywaną do celów rolniczych. Skarżący nie wskazuje natomiast faktu posiadania innych cennych ruchomości ani oszczędności. Zamieszkuje w mieszkaniu należącym do swojej matki. Łączne zobowiązania miesięczne to kwota 875 zł, w tym opłaty za mieszkanie, prąd, telefon, internet, rata kredytowa. Z informacji przekazanych przez P. R. na wezwanie Sądu wynika także, iż pomoc matki polega na dostarczaniu środków pieniężnych potrzebnych do utrzymania w wysokości ok. 650 zł. Lokal mieszkalny, w którym strona mieszka należy do matki, matka spłaca kredyt zaciągnięty na kupno mieszkania. Wnioskodawca nie posiada samochodu, żadnych dochodów z zasiłków, stypendiów. W 2015 r. P. R. zarobił ok. 2500 zł – przedstawia stosowną umowę, a posiadane zadłużenie kredytowe spłacane jest przeważnie ze środków otrzymywanych od matki (jest to zadłużenie w ramach karty kredytowej).
W ocenie Sądu referendarz prawidłowo ocenił tak ustalony stan faktyczny jako niedający podstaw do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ma stały miesięczny dochód z alimentów od ojca w kwocie 550 zł, otrzymuje również pomoc finansową od matki. Jak wynika z przedłożonego wyciągu z konta bankowego za wrzesień 2016 r. uznania na rachunku bankowym w tym miesiącu osiągnęły kwotę 1 392 zł. Skarżący ma wprawdzie zadłużenie na karcie kredytowej, które określa na 15 000 zł, ale jednocześnie wskazuje, że po spłaceniu raty w wysokości ok. 500 zł miesięcznie bank potrąca ok. 130 zł odsetek miesięcznie i pozostała kwota jest przez skarżącego ponownie wykorzystywana. W ocenie Sądu taka sytuacja nie wyklucza możliwości wygospodarowania kwoty 200 zł, bo tyle wynoszą koszty sądowe na obecnym etapie postępowania. Biorąc pod uwagę, że od wydania wyroku w niniejszej sprawie minęło 8 miesięcy, skarżący był w stanie poczynić stosowne oszczędności, odkładając miesięcznie po kilkadziesiąt złotych.
Biorąc powyższe pod uwagę należało utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza na podstawie art. 260 p.p.s.a. w zw. z art. 245 i art. 246 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło