II SAB/Kr 95/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [...] w K. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego w K. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zobowiązuje Dyrektora Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. do wydania w terminie 1 miesiąca aktu administracyjnego w postępowaniu wszczętym na wniosek Polskiego Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [...] w K. z dnia 9 kwietnia 2002 r. Z akt sprawy wynika, że na podstawie decyzji Szefa Wojskowej Inspekcji Architektury Budowlanej z [....] 1982 r. powstał pracowniczy ogród działkowy "[....] " zlokalizowany w Kościelisku na działkach o numerach [....],[....],[....],[....]. Co najmniej od 2000 r. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa podejmowała próby likwidacji tego ogrodu działkowego, które – wobec braku dobrowolnego opuszczenia terenów tego ogrodu przez jego użytkowników – doprowadziły do wszczęcia postępowania sądowego w sprawie wydania nieruchomości i powództwo o wydanie nieruchomości zajmowanej przez ogród działkowy "[....] " wniesione przez Wojskową Agencję Mieszkaniową zostało prawomocnie oddalone wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 lutego 2003 r. (sygn. akt I ACa 56/03). [....] Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [....] wnioskiem z dnia [....] 2002 r. zwrócił się do Starosty [....] o wygaszenie prawa trwałego zarządu do działek nr [....] , [....] , [....] , [....] ustanowionego na rzecz Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i przekazanie tych działek na rzecz [....] Związku Działkowców. Pismem z dnia [....] 2002 r. [....] Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [....] wniósł zażalenie do Wojewody [....] na niezałatwienie tego wniosku w terminie i Wojewoda [....] uznał zażalenie za uzasadnione oraz wyznaczył termin do załatwienia sprawy. Z akt sprawy wynika, że Starosta [....] decyzją z dnia 27 listopada 2002 r. umorzył postępowanie w sprawie przekazania w użytkowanie nieruchomości składających się z ww. działek na rzecz [....] Związku Działkowców. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji Wojewoda [....] decyzją z 1 października 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [....] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Starosta [....] ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia 25 października 2004 r., przekazał wniosek, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. oraz art. 59 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. , jako organowi właściwemu w tej sprawie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody [....] z dnia 21 lutego 2005 r. Pismem z dnia [....] 2007 r. strona skarżąca wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Pismem z dnia [....] 2010 r. [....] Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [....] wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wniosek strony skarżącej o przekazanie nieruchomości zajmowanych przez Rodzinny Dom Działkowy "[....] " obejmujący działki nr [....] , [....] , [....] , [....] w K. o powierzchni 1,8039 ha został przekazany przez Starostę [....] postanowieniem z dnia 25 października 2004 r. do załatwienia właściwemu organowi Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody [....] z dnia 21 lutego 2005 r. Pomimo tak znacznego upływu czasu i kilkakrotnie składanych zażaleń do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. nie podjął żadnej czynności związanej z rozpoznaniem wniosku strony skarżącej. Do skargi dołączono kopię postanowień o przekazaniu wniosku organowi właściwemu oraz kopię zażalenia z dnia [....] 2007 r. na niezałatwienie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. sprawy w terminie, skierowane do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że zgodnie z art. 8 obowiązującej w dacie złożenia wniosku ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, przekazanie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy i przeznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego pod pracownicze ogrody działkowe następowało w drodze decyzji administracyjnej. W dniu 21 września 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, która uchyla większość przepisów ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych. W rozumieniu tej ustawy pracownicze ogrody działkowe stały się rodzinnymi ogrodami działkowymi. Do dnia wejścia w życie ustawy z 8 lipca 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie wydał decyzji o przekazaniu gruntów [....] Związkowi Działkowców, a nowo obowiązująca ustawa nie przewiduje konieczności podejmowania dodatkowych czynności prawnych związanych z nabyciem przez stronę skarżącą prawa użytkowania gruntów. Tym samym nabycie to nastąpiło z mocy prawa, a więc wydawanie decyzji administracyjnej w sprawie nabycie bądź zawieranie dodatkowej umowy nie znajduje podstawy prawnej. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej ta sprawa straciła charakter sprawy administracyjnej i stała się sprawą o charakterze cywilnoprawnym, a tym samym w wątpliwość poddano właściwość sądu administracyjnego do jej rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Zakresem art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. objęte są, miedzy innymi sprawy kończące się wydaniem decyzji administracyjnej, postanowienia wydawanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty oraz postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa ta dotyczy jedynie rozpoznania skargi na bezczynność organu administracji związanego z nie zakończeniem wszczętej sprawy. Sąd w tej sprawie nie mógł w żadnej mierze odnosić się do kwestii merytorycznych dotyczących żądania strony skarżącej zawartego w jej wniosku z [....] 2002 r., inaczej naruszyłby treść art. 134 § 1 P.p.s.a. nakazującym rozstrzyganie tylko w granicach danej sprawy, a ta sprawa ograniczona jest jedynie skargą na bezczynność. Tym samym sąd administracyjny jest sądem właściwym w sprawie skargi na bezczynność w przedmiocie prowadzenia postępowania administracyjnego, zainicjowanego wnioskiem strony skarżącej z dnia [....] 2002 r. Z akt sprawy wynika, czego nie kwestionuje żadna ze stron, że pismem z dnia [....] 2002 r. [....] Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [....] zwrócił się do Starosty [....] o wygaszenie prawa trwałego zarządu do działek o numerach [....] , [....] , [....] , [....] , ustanowionego na rzecz Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i przekazanie tych działek na rzecz [....] Związku Działkowców. Wniosek ten został przekazany prawomocnym postanowieniem Starosty [....] do załatwienia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. Nie ulega też wątpliwości, że wniosek ten nie został załatwiony do dnia orzekania przez Sąd w tej sprawie, a strona skarżąca poprzedziła jego wniesienie złożeniem – na podstawie art. 37 K.p.a. - zażalenia do organu wyższego nad Dyrektorem Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej – do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wniosek strony skarżącej nie został więc załatwiony, a Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie podjął żadnego aktu administracyjnego dotyczącego załatwienia tego wniosku. Tym samym zasadnie strona skarżąca wskazuje na bezczynność strony przeciwnej. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę, w której Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wyjaśnia przyczyny nie podejmowania żadnych czynności tym, że samo przekazanie nieruchomości ma zasadniczo charakter cywilnoprawny i powinno być dokonane bądź to na podstawie umowy, bądź też nastąpiło wprost z mocy prawa. Argumentacja ta nie dotyczy bowiem tej sprawy. Jeszcze raz bowiem należy wskazać, że sprawa ze skargi na bezczynność nie może skutkować rozstrzygnięciem sądu administracyjnego co do merytorycznej zasadności samego wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne. Zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Takie żądanie zostało w tej sprawie złożone i tym samym spowodowało ono wszczęcie postępowania administracyjnego. Żądanie to bowiem dotyczyło załatwienia sprawy. Podnoszona okoliczność, zgodnie z którą w trakcie prowadzenia postępowania sama sprawa straciła charakter administracyjny i stała się sprawą cywilnoprawną nie uzasadnia bezczynności organu. Jeżeli bowiem dany organ administracyjny dojdzie do wniosku, że rzeczywiście prowadzone postępowanie administracyjne nie dotyczy już sprawy administracyjnej, ponieważ sprawa ta straciła charakter administracyjny – powinien podjąć określone czynności. Taką czynnością będzie wówczas umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Brak podjęcia jakiegokolwiek aktu administracyjnego nie stanowi "dorozumianego" zakończenia postępowania. Dopóki ten organ administracyjny, do którego skierowano wniosek w danej sprawie nie wyda aktu kończącego swoje postępowanie, albo też nie podejmuje czynności wskazujących na uzasadnione "przesuniecie" terminu załatwienia sprawy – pozostaje w bezczynności. Tym samym mając powyższe na uwadze Sąd w tej sprawie uznał, że skarga na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest uzasadniona i stosownie do art. 149 P.p.s.a. zobowiązał ten organ do wydania aktu administracyjnego w terminie jednego miesiąca. W ocenie Sądu tak wyznaczony termin jest realny do załatwienia tej sprawy. Stosownie do art. 141 § 4 P.p.s.a. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. po skompletowaniu akt sprawy, w szczególności o wniosek strony skarżącej z [....] 2002 r., powinien zakończyć wszczęte postępowanie administracyjne wydając akt administracyjny na podstawie ustalonego stanu faktycznego i dokonanej oceny stanu prawnego.