II SAB/Kr 96/18
WyrokWSA w Krakowie2018-07-17
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Agnieszka Nawara - Dubiel, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego pozostaje w bezczynności, jeśli skarżący kwestionuje legalność wykonanych robót budowlanych, które zostały zalegalizowane decyzją administracyjną, a skarżący domaga się ich rozbiórki?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega oddaleniu, jeśli organ nie pozostaje w bezczynności w dacie jej wniesienia. W sytuacji, gdy kwestia legalności wykonanych robót budowlanych została rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, która zalegalizowała te roboty, organ nadzoru budowlanego nie może wszcząć nowego postępowania w tej sprawie ani nakazać rozbiórki, dopóki ta decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z tym zarzut bezczynności jest bezzasadny.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w K. w sprawie likwidacji parkingów osiedlowych, które jej zdaniem zostały wykonane samowolnie i bez ważnego pozwolenia na budowę. PINB wydał decyzję o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych, uznając wykonane parkingi za zgodne z prawem, mimo wcześniejszego stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca domagała się nakazania rozbiórki parkingów, powołując się na wcześniejszy wyrok NSA nakazujący rozbiórkę samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. [...] II SAB/Kr96/18 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi W. L. - P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie parkingów osiedlowych na [...] w K. skargę oddala.
W dniu 16 maja 2018 r. W. L. - P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (za pośrednictwem organu administracji) skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki. W skardze wskazała, że 19 listopada 2013 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] orzekł o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych dotyczących realizacji przy blokach [...] w K. parkingów osiedlowych (miejsc postojowych), pomimo iż stwierdzona została nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji oraz umorzone zostało postępowanie przez Prezydenta Miasta K. dnia 22 marca 2012 r. w sprawie ponownego wydania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. Spółdzielnia mieszkaniowa nie otrzymała pozwolenia na parkingi, o które się ubiegała. Tego faktu PINB nie wziął w ogóle pod uwagę. PINB tłumaczył swą decyzję doprowadzeniem wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co nie było zgodne z prawdą.
Zdaniem skarżącej organ nie dopełnił swoich obowiązków w zakresie przywrócenia stanu zgodnego z prawem i pomimo jej licznych interwencji nie doprowadził do likwidacji samowolnie posadowionego parkingu, które nadal istnieją. Parkingi nie posiadają wymaganego ważnego pozwolenia na budowę i zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego powinny zostać rozebrane. Nie sposób więc zgodzić się ze stanowiskiem organu, że przywrócono stan zgodny z prawem. Liczne interwencje skarżącej w tej sprawie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. nie przyniosły zamierzonego efektu. Zdaniem skarżącej parkingi winny zostać usunięte, a organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję o nakazie ich rozbiórki.
Niniejszą sprawą zajmowało się wiele organów, przez kilkanaście ostatnich lat. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 marca 2001 r. (sygn. akt: II NSA 322/00) nakazał SM "[...] rozbiórkę parkingu stanowiącego samowolę budowlaną. Wyrok ten jest prawomocny i nigdy nie został uchylony, ani unieważniony, a przede wszystkim nakazywał rozbiórkę parkingów.
Zamiast zlikwidować uciążliwy dla mieszkańców parking prezes SM "[...]" i jego zastępca ds. technicznych jeszcze bardziej parking rozbudowali, przebudowali i zmodernizowani. Nie zastosowano się więc do wyroku NSA, nakazującego jego likwidację.
Skarżąca wniosła o:
- nakazanie Powiatowemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego w K. wyegzekwowanie rozbiórki przedmiotowych parkingów,
- przywrócenie bezprawnie usuniętego znaku "Zakaz wjazdu", istniejącego od dnia zasiedlenia budynku nr [...] na [...],
- przywrócenie ciągu dla pieszych pod blokiem nr [...] na [...] w K.,
- przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego wobec urzędników organów administracji państwowej odpowiedzialnych za istniejący stan rzeczy w sprawie oraz wyciągnięcie konsekwencji wobec organów SN "[...]" ze względu na ignorowanie obowiązujących przepisów oraz prawomocnych wyroków sądów i decyzji organów.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki wniósł o oddalenie skargi.
Wskazał, że prowadził wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zrealizowanych przy blokach [...] w K. parkingów osiedlowych. W postępowaniu stwierdzono, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz obowiązującymi normami. Tym samym PINB stanął na stanowisku, iż nie ma konieczności wykonania dodatkowych robót budowlanych bądź czynności doprowadzających przedmiotowe roboty budowlane do zgodności z prawem Postępowanie to zostało zakończone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K z dnia 19 listopada 2013 r., nr [...], znak: ROiK [...], którą odstąpiono od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w związku z wykonaniem przy blokach [...] w K. parkingów (miejsc postojowych) osiedlowych, ze względu na doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Podkreślono, że skarżąca nie posiadała przymiotu strony w ww. postępowaniu administracyjnym. Skarga strony skarżącej oparta jest na kwestionowaniu zasadności zapadłego rozstrzygnięcia tj. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K z dnia 19 listopada 2013 r., nr [...], znak: ROiK [...], a nie na wskazywaniu zaistnienia stanu bezczynności organu nadzoru budowlanego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K rozpatrzył wszystkie wnioski skarżącej, które wnosiła na dziennik podawczy Inspektoratu. Na pisma z dnia 28 maja 2013 r. i 4 lipca 2013 r. udzielił skarżącej odpowiedzi pismami z dnia 12.06.2013 r. i 5 lipca 2013r. znak: [...]
Na pisma z dnia 13 listopada 2012 r., 15 stycznia 2013 r. i 25 kwietnia 2013 r. udzielił skarżącej odpowiedzi pismami z dnia 2 stycznia 2013 r., 18 marca 2013 r. i 13 maja 2013 r. znaki: [...]
Wnioski skarżącej zawarte w piśnie z dnia 10 sierpnia 2013 r. - przekazanym do tut. Inspektoratu za pośrednictwem Prezydenta Miasta K. dnia 7 października 2013 r. i piśmie z dnia 10 grudnia 2013 r. zostały rozpatrzone pismami z dnia 31 grudnia 2013 r. i 31 grudnia 2013 r., znaki: ROiK [...] Na wniosek z dnia 17 października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej pismem z dnia 23 października 2017 r. organ nadzoru budowlanego udzielił stosownej informacji publicznej zgodnej z ww. wnioskiem.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K rozpatrzył również wniosek skarżącej z dnia 28 listopada 2017 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr [...], z dnia 19 listopada 2013 r., znak: ROiK [...], orzekającej o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, dotyczących realizacji przy blokach [...] w K. parkingów osiedlowych (miejsc postojowych). Dnia 4 kwietnia 2018 r. zostało wydane w tym przedmiocie postanowienie nr [...], znak: [...] w sprawie wznowienia przedmiotowego postępowania.
Dodatkowo podkreślono, że również [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie dostrzegł w postępowaniu tut. organu nadzoru budowlanego żadnych uchybień, bowiem zawiadomieniem z dnia 20 stycznia 2014 r., znak: [...] uznał skargę pani W. L. za bezzasadną, natomiast zawiadomieniem z dnia 15 grudnia 2017 r., znak: [...] podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w tej sprawie.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w zakresie określonym przez art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a.".
W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.
Dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy w dacie wniesienia skargi organ nie pozostaje w bezczynności - skargę należy oddalić.
Jak wynika ze skargi jej przedmiotem jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki w zakresie nielikwidowania parkingów przy blokach [...] w K.. Skarżąca przyznaje jednocześnie, że w odniesieniu do tych parkingów została wydana decyzja o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Jej zdaniem parkingi naruszają prawo i powinny zostać zlikwidowane.
W tym miejscu należy rozważyć, jaki jest zakres kognicji sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji. Wspomniany wcześniej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W powołanych tu pkt 1 – 4 art. 3 § 2 p.p.s.a. wylicza się decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, niektóre postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym oraz tzw. czynności materialno – techniczne.
Innymi słowy skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji musi dotyczyć konkretnego postępowania toczącego się w trybie działu II kodeksu postępowania administracyjnego, względnie postępowania egzekucyjnego albo też aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej określonego w pkt 4 omawianego przepisu.
Już z treści samej skargi wynika, że w zakresie legalności kwestionowanych przez skarżącą parkingów toczyło się postępowanie administracyjne przez PINB, które zostało zakończone decyzją z dnia 19 listopada 2013 r. W przesłanych do WSA aktach znajduje się odpis tej decyzji, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane odstąpiono od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Uzasadnienie tej decyzji potwierdza podnoszone przez skarżącą twierdzenia, że postępowanie to było konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę parkingów osiedlowych.
Zdaniem skarżącej skutkiem takiego stwierdzenia nieważności powinna być rozbiórka parkingów, co jednak nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Zrealizowanie inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego powodowało konieczność przeprowadzenia postępowania w trybie art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji z 19 listopada 2013 r., która zalegalizowała wykonane roboty budowlane. Decyzja ta jest ostateczna.
Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanej wyżej decyzji legalizującej parkingi, nie jest możliwe ponowna ocena ich legalności. Nie jest możliwe nawet wszczęcie nowego postępowania w tej sprawie, a gdyby tak się jednak stało, to ewentualna decyzja kończąca to postępowanie byłaby dotknięta wadą powodującą jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Skarżąca podjęła kroki zmierzające do wyeliminowania wymienionej decyzji z obrotu prawnego, składając w dniu 1 grudnia 2017 r. wniosek o wznowienie postępowania. Ze skargi na bezczynność nie wynika, by jej przedmiotem było niezałatwienie tego wniosku, zatem ocena przebiegu postępowania zainicjowanego tym wnioskiem pozostaje poza granicami niniejszej sprawy.
Reasumując należy stwierdzić, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nie pozostaje w bezczynności w sprawie legalności parkingów osiedlowych (miejsc postojowych) przy blokach [...] w K., bowiem żadne postępowanie w tej sprawie się nie toczyć i toczyć się nie może, dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja z 19 listopada 2013 r. W żaden więc sposób nie można organowi nadzoru budowlanego zarzucić bezczynności w wydaniu decyzji czy postanowienia.
Wobec powyższego skarga wniesiona w niniejszej sprawie jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło