II SAB/Kr 96/24
WyrokWSA w Krakowie2024-07-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz, Sędzia WSA Piotr Fronc, Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżących, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność, uznając, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie. Wskazał, że nie wszystkie pytania we wniosku dotyczyły informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a organ prawidłowo poinformował o braku posiadania niektórych danych lub o tym, że żądane informacje nie należą do jego kompetencji. Sąd uznał również, że skarżący nie sprecyzowali w sposób wystarczający, które odpowiedzi były niepełne lub niejasne, co czyniło zarzut niewyczerpujących odpowiedzi gołosłownym.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M., dotyczący danych o szczepieniach ochronnych. Organ udzielił odpowiedzi, jednak zdaniem skarżących była ona niewystarczająca. W związku z tym skarżący wnieśli skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania organu do udzielenia informacji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, wymierzenia grzywny oraz zasądzenia kosztów postępowania. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie WSA: Piotr Fronc Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków- Prądnik Biały w Krakowie M. P. na posiedzeniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Z. i Ł. Z. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skargę oddala
Pismem z dnia 2 kwietnia 2024 r. J. i Ł. Z., na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wnieśli skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. w przedmiocie informacji publicznej, o którą wnieśli pismem z dnia 13 marca 2024 r.
W uzasadnieniu skargi na bezczynność podniesiono, że skarżący złożyli do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie danych dotyczących szczepień ochronnych. Wniosek doręczono w dniu 14 marca 2024 r. i zawarto w nim następujące pytania:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
13. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?
Pismem z dnia 21 marca 2024 r. Powiatowy Inspektor udzielił – w ocenie skarżących - w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania i odesłał ich do publikacji.
Powiatowy Inspektor wyjaśnił bowiem:
Ad. 1. Nie jest możliwym jednoznaczne określenie długości okresu utrzymywania się odporności po podaniu szczepionek. U poszczególnych osób odpowiedź immunologiczna przebiega bardzo indywidualnie. Niemniej badania naukowe pozwalają oszacować średni czas ochrony po iniekcji danym preparatem szczepionkowym. W Polsce do szczepienia podstawowego przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi stosowana jest szczepionka skojarzona DTP. Czas ochrony po podaniu tej szczepionki wynosi średnio 10-12 lat. Ważne jest podawanie dawek przypominających szczepionek, tj. w 5-6 r.ż., a następnie w 14 r.ż. i 19 r.ż. dla młodzieży. Osoby dorosłe powinny co 10 lat powtarzać szczepienie. Aby uzyskać pełną ochronę dziecka przeciwko poliomyelitis wskazane jest podanie 4 dawek szczepionki. Dawka przypominająca podawana jest w 6 roku życia. Podanie szczepionki w pełnym cyklu prawdopodobnie indukuje odporność na całe życie. Szczepionka przeciwko Haemophilus influenzae typu b podawana jest w cyklu 4-dawkowym. Dawka przypominająca podawana jest w 16-18 miesiącu życia. Szczepionka chroni dziecko w 95- 100% przed zakażeniem pałeczką hemofilną typu b. Podanie jednej dawki szczepionki przeciwko gruźlicy utrzymuje odporność przez co najmniej 15-20 lat. Podawanie dodatkowych dawek nie zwiększa już skuteczności szczepienia.
Szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu b u osób zdrowych podawana jest w 3 dawkach. Nie ma potrzeby sprawdzania poziomu przeciwciał ani podawania dawek przypominających. Przyjmuje się, że 3 dawki podstawowe powinny gwarantować odporność na całe życie. W Polsce do szczepienia przeciwko odrze, śwince i różyczce stosuje się szczepionkę skojarzoną MMR w cyklu 2-dawkowym. Odporność jest długotrwała, utrzymuje się prawdopodobnie przez całe życie. Szczepienie przeciwko pneumokokom obejmuje 3 dawki szczepienia. Odporność po iniekcji utrzymuje się nawet przez 15 lat.
Odporność po szczepieniach stopniowo zmniejsza się w ciągu życia człowieka, dlatego ważne jest powtarzanie szczepień, czyli podawanie tzw. dawek przypominających.
Ad 2. § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077) określa wiek, do którego należy poddać się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko wybranym chorobom zakaźnym, określonym szczegółowo w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia w tzw. schemacie obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży opracowanym na dany rok w Polsce. Górna granica wieku, do której należy wykonać obowiązkowe szczepienie ochronne w Polsce przeciwko wymienionym w rozporządzeniu chorobom zakaźnym dla większości chorób ustalona została do ukończenia 19 roku życia (wyjątek stanowią szczepienia przeciwko: gruźlicy - do ukończenia 15 roku życia, Haemophilus influenzae typu b oraz Streptococcus pneumoniae do ukończenia 6 roku życia, rotawirusom - do ukończenia 32. tygodnia życia, szczepienia osób narażonych na zakażenie WZW t. B, ospę wietrzną oraz tzw. szczepienia poekspozycyjne - błonica, tężec, wścieklizna. W powiecie m. w ciągu ostatnich 5 lat nie zgłoszono do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. przypadku uchylania się od zaszczepienia osób w wieku powyżej 19 r. ż.
Ad. 3 W sprawozdaniu rocznym ze szczepień ochronnych, które Państwowi Powiatowi Inspektorzy Sanitarni otrzymują od podmiotów leczniczych widnieje ogólny stan zaszczepienia populacji w wieku 0-19 r. ż. (szczepienia obowiązkowe) przeciwko chorobom zakaźnym określonym w rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych oraz ogólny stan zaszczepienia populacji przeciwko wybranym chorobom zakaźnym (szczepienia zalecane). Sprawozdanie nie zawiera informacji o pochodzeniu etnicznym i narodowości poszczególnych grup osób, które poddano immunizacji.
Ad. 4 Art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.) stanowi, że: "wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego". Rodzaj przeciwwskazania do szczepienia określony jest szczegółowo w Charakterystyce Produktu Leczniczego danego preparatu szczepionkowego. Ponadto art. 17 ust. 5 powołanej ustawy stanowi, że "W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej". Orzeczenia lekarskie stwierdzające przeciwwskazania do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (tzw. odroczenia czasowe/stałe) przechowywane są w dokumentacji medycznej pacjentów w podmiotach leczniczych.
Ad. 5 W ciągu ostatnich 5 lat na terenie powiatu m. nie nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie zgłosili niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP), ponieważ nie odnotowano sytuacji braku zgłoszenia NOP przez lekarza.
Ad. 6 Na terenie powiatu m. w ciągu ostatnich 5 lat nie odnotowano zgonu u dzieci i dorosłych do 4 tygodni po szczepieniu ochronnym.
Ad. 7 Na terenie powiatu m. w ciągu ostatnich 5 lat nie odnotowano ciężkiego odczynu poszczepiennego.
Ad. 8 Tut. Inspektor Sanitarny nie posiada informacji o wypłatach odszkodowań.
Ad. 9 Powyższe pytanie nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Ad. 10 Art. 17a-h ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi szczegółowo przedstawiają przesłanki przyznania i wysokość świadczenia kompensacyjnego w przypadku, gdy w wyniku szczepienia ochronnego wystąpiły u osoby w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego danej szczepionki. Świadczenie kompensacyjne wypłacane jest z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, którego dysponentem jest Rzecznik Praw Pacjenta. Ustawa nie przewiduje rekompensat za zgon.
Ad. 11 Pytanie nie należy do katalogu informacji o charakterze informacji publicznej.
Ad. 12 Pytanie nie należy do katalogu informacji o charakterze informacji publicznej.
Ad. 13 W odpowiedzi na to pytanie Powiatowy Inspektor wskazał; m.in., że profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych - art. 68 ust. 4 Konstytucji RP. W ramach realizacji tego obowiązku, opracowywany jest schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, który modyfikowany jest stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej. W wyniku nowelizacji art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, obecnie wykonanie obowiązku szczepień ochronnych przedstawiono szczegółowo w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.
Według skarżących, przesłane przez organ wyżej cytowane odpowiedzi są niewystarczające podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącym informacji publicznej.
W tej sytuacji skarżący wnieśli o zobowiązanie Powiatowego Inspektora do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżących i udzielenia informacji publicznej, o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor wniósł o oddalenie skargi.
Organ wyjaśnił, że skarga nie precyzuje informacji, jakich w mniemaniu skarżących pozbawiona jest odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej, co nie pozwala na w pełni merytoryczne odniesienie się do zarzutów. Niemniej organ wyjaśnił, że skarżący nie wskazali, które z odpowiedzi na pytania z wniosku stwarzają po ich stronie przeświadczenie, iż organ nie zrealizował w sposób prawidłowy obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Powyższe jest wskazane ze względu na fakt uzasadnienia przez organ przyczyn braku udzielenia informacji w odniesieniu do każdego z przypadków, w których było to niemożliwe (pytania o numerach: 8, 9, 11, 12). Z uwagi na fakt, że przyczynami uzasadniającymi brak udzielenia wnioskowanych informacji było nieposiadanie przez organ żądanych informacji lub niemożliwość zakwalifikowania żądanych informacji do kategorii informacji publicznej, nie sposób zdaniem organu stwierdzić, że działał on niezgodnie z prawem, gdyż okoliczności te przesądzają o braku obowiązku udzielenia informacji w żądanym zakresie. Brak wiedzy nie może stanowić zarzutów względem organu. W ramach odpowiedzi na wniosek, organ udzielił wyczerpujących odpowiedzi na pytania, co do których jednocześnie posiadał informacje i należały do zakresu informacji publicznych w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. W konsekwencji, zdaniem Powiatowego Inspektora nie sposób stwierdzić, że nie zrealizował obowiązku udzielenia skarżącym informacji publicznej.
W celu wykazania pełnej zasadności odmowy odpowiedzi przez organ na poszczególne pytania Inspektor stwierdził, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami:
1) higieny środowiska,
2) higieny pracy w zakładach pracy,
3) higieny radiacyjnej,
4) higieny procesów nauczania i wychowania,
5) higieny wypoczynku i rekreacji,
6) zdrowotnymi żywności, żywienia i produktów kosmetycznych,
7) higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne,
- w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.
W konsekwencji w pełni uzasadniona była odmowa udzielenia informacji w przedmiocie:
- liczby wypłaconych odszkodowań z tytułu wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych (pytanie 8);
- zgodności Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania z Konstytucją RP (pytanie 9);
- metod pozwalających lekarzowi wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem (pytanie 11);
- Zaleceń i metod przymuszania do szczepień stosowanych przez Światową Organizację Zdrowia (pytanie 12)
jako że informacje stanowiące odpowiedzi na wskazane pytania nie są w posiadaniu organu (pytanie 8), lub nie należą do informacji związanych z wykonywaniem działalności publicznej przez organ (pytania 9,11,12).
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz.U.2022.902 t.j. z dnia 2022.04.27 – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Złożona skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
Zakres kontroli sądu w sprawach na bezczynność organu w załatwieniu sprawy sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze wydania określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności materialno-technicznej oraz, czy wydanie określonego aktu prawnego nastąpiło w ustawowo określonym terminie. W myśl art. 149 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi, należy stwierdzić, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei rodzaje informacji, które ustawa w ramach katalogu otwartego uznaje w szczególności za informację publiczną, określone zostały w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów.
Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. – jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest organem władzy publicznej. Zagadnienie to pozostawało zresztą poza sporem w niniejszej sprawie.
Udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich organizacji oraz o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i lit. d u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi również informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym między innymi o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (pkt 3 lit. a) oraz dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (pkt 4 lit. a).
Na tym tle w orzecznictwie stwierdza się, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 195 z późn. zm.), w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez organ dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Powyższe dane stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.
W ocenie Sądu, z obszernego zakresu przedstawionych we wniosku skarżących pytań, nie wszystkie z podniesionych kwestii mogą być uznane za żądanie udzielenia przez organ informacji publicznej, czyli informacji, które odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu, wytworzone lub posiadane przez ten organ. Zobowiązany organ w prawidłowy sposób rozpoznał zakres swoich obowiązków i pojęcie informacji publicznej.
Odnośnie terminu udzielenia odpowiedzi wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli zaś informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Żądana informacja publiczna została udzielona w terminie.
Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza w praktyce niepodjęcie stosownych czynności w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. Bezczynność polega zatem zasadniczo na nieudostępnieniu informacji (zaniechaniu rozpatrzenia wniosku), względnie na niewydaniu decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), jak też na niepoinformowaniu wnioskodawcy, że organ nie dysponuje żądaną informacją lub też, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bądź udzieleniu odpowiedzi niepełnej lub niejasnej.
W przedmiotowej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. udzielił odpowiedzi na wniosek J. i Ł. Z. z dnia 13 marca 2024 r. (data nadania w UP M.) pismem z dnia 21 marca 2024 r., nadanym w tym samym dniu. Na dzień wniesienia skargi (data nadania 2 kwietnia 2024 r. k - 4) organ nie pozostawał w bezczynności.
Ustosunkowując się do głównego, a w zasadzie jedynego zarzutu skargi, że przesłane odpowiedzi są niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej, Sąd stwierdza, co następuje. Skuteczne postawienie zarzutu dotyczącego udzielenia niewyczerpujących odpowiedzi na pytania postawione we wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga precyzyjnego wskazania, które odpowiedzi są niejasne (niepełne) oraz w jakim zakresie organ powinien je uzupełnić. Ogólne wskazanie, że organ udzielił "w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania" jest niewystarczające.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, organ udzielił wystarczająco szczegółowych odpowiedzi na zadane pytania (1,2,3,4,5,6,7,10 i 13), a odnośnie pytania nr 8 wskazał, że nie posiada żądnej informacji. Zatem żadne z przesłanych pytań nie pozostało bez odpowiedzi. Brak dokładnego wskazania przez skarżących, w jakim zakresie - ich zdaniem - odpowiedzi były "nikłe", sprawia, że postawiony w ten sposób zarzut jest gołosłowny i nie pozwala na szersze ustosunkowanie się do tak postawionego zarzutu. Pytania nr 9,11 i 12 jak trafnie wskazuje organ nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Jednocześnie wystarczające było w tym zakresie poinformowanie skarżących, z pominięciem formy decyzji administracyjnej, że organ nie posiada wskazanej informacji, zarówno z tego powodu, że dane pytanie nie dotyczyło informacji publicznej lub też stanowi domenę działalności innego podmiotów, w tym także podmiotów nie mających statusu podmiotów publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz zapisów prawa krajowego wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Ponadto, z przepisów u.d.i.p. nie wynika, że w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność czy celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania regulacji prawnych, bądź oceny działania innych organów władzy publicznej. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem (wymienić konkretne badania) – to pytanie z zakresu wiedzy medycznej posiadanej przez lekarza wykonującego zawód.
Jednocześnie, jak wskazano wyżej, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tego podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 99/17 czy z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 132/19).
W zakresie pytania nr 8 (odszkodowania za niepożądane odczyny poszczepienne) skarżący domagali się z kolei udzielenia informacji publicznej, co do której organ nie ma wiedzy, ponieważ w zakresie jego kompetencji nie leży przyznawanie tego rodzaju odszkodowań, a organem właściwym w tym zakresie pozostaje wyłącznie Rzecznik Praw Pacjenta. Natomiast w zakresie pytań nr 2 (lista i liczba osób dorosłych uchylających się od szczepień) i nr 3 (statystyki zaszczepionych z rozbiciem na narodowość romską, czeczeńską i ukraińską ), skarżący domagali się udzielenia im przez organ informacji, których organ nie posiada ponieważ tego rodzaju statystyk, nie obejmują ani prowadzone przez niego rejestry, ani też przekazywane mu przez podmioty prowadzące szczepienia informacje zawarte w kwartalnych sprawozdaniach. Organ prawidłowo w możliwym zakresie poinformował zatem skarżących, że w powiecie m. w ciągu ostatnich 5 lat nie zgłoszono do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. przypadku uchylania się od zaszczepienia osób w wieku powyżej 19 r. ż. (Ad 2), nie posiada informacji dotyczących wykonywania szczepień u osób narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej w przeciągu ostatnich 5 lat, bo danych nie zawiera sprawozdanie. (Ad 3) oraz nie posiada informacji dotyczących wypłaconych odszkodowań (Ad 8). Mając na uwadze dokonaną wyżej analizę kompetencji organów inspekcji sanitarnej - udzieloną w tym zakresie przez organ odpowiedź, Sąd również ocenił jako wystarczającą.
Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło