II SAB/Kr 97/12
PostanowienieWSA w Krakowie2012-09-21
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego i czy istnieją podstawy do ustanowienia adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Sąd uznał, że wpis w wysokości 100 zł nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącej, a jej sytuacja materialna, w tym wysokie rachunki za media w małym lokalu, budzi wątpliwości co do rzeczywistego braku środków lub ukrywania dochodów/współmieszkańców.Stan faktyczny
Skarżąca J.J. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Burmistrza Miasta Z. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jej miesięczny dochód wynosi [...] zł netto z emerytury, a miesięczne wydatki na media to 900 zł. Posiada również ½ części działki i mieszkanie o pow. 30 m2. Sąd analizował przedstawione dokumenty i oświadczenia, w tym faktury za media, które budziły wątpliwości co do wysokości zużycia w stosunku do powierzchni lokalu i liczby domowników.Rozstrzygnięcie
I. Oddalono wniosek skarżącej J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych; II. Oddalono wniosek skarżącej J.J. o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 21 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Burmistrza Miasta Z. p o s t a n a w i a I. Oddalić wniosek skarżącej J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych; II. Oddalić wniosek skarżącej J.J. o ustanowienie adwokata;
W dniu 6 lipca 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony w dniu 6 sierpnia 2012 r. w sprawie skargi na bezczynność Burmistrza Miasta Z.
We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wynosi [...] zł netto.
W składa majątku skarżącego wchodzi ½ cz. działki o pow. 335 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym oraz mieszkanie o pow. 30 m2.
Skarżąca wyjaśniła, iż ponosi wydatki miesięczne związane z opłatą za media – prąd, gaz, energia. W sumie wydatki te zamykają się kwotą 900 zł miesięcznie. Pozostałą kwotę z miesięcznego dochodu skarżąca przeznacza na wyżywienie i środki czystości. Do akt sprawy skarżąca dołączyła kserokopie następujących faktur- za gaz ( k. [...] ) w kwocie 1.891,74 zł, kwota ta obejmuje okres do 3 lutego do 30 kwietnia 2012 r., fakturę za dostawę wody i odprowadzanie ścieków ( k.[...] ) za okres od 22 listopada 2011 r. do 25 maja 2012 r. na kwotę 729,97 zł, co daje miesięcznie za wskazy okres kwotę 130 zł oraz fakturę za dostawę energii elektrycznej ( k. [...] ) za czerwiec 2012 r. na kwotę 445,76 zł.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje:
Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącej jak i przekazanych przez nią dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. . pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W przedmiotowej sprawie skarżąca posiada stałe miesięczne dochody. We wniosku sugeruje, iż są one poddane egzekucji komorniczej. Nie popiera tego jednak żadnymi dowodami w postaci przedstawionych tytułów egzekucyjnych. Nie wiadomo więc w istocie, czy jej świadczenie jest zajęte i do jakiej wysokości. Operuje kwotą 800 zł, która pozostaje jej na utrzymanie po odliczeniu wydatków na stałe opłaty. Wątpliwości orzekającego wzbudziły przedstawione przez skarżącą kserokopie faktur VAT za media dotyczące lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...] . Skarżąca podaje, że lokal ten ma powierzchnie 30 m2. Można więc zaliczyć go do tzw. małych nieruchomości. Zastanawiające jest wiec dlaczego generuje tak duże opłaty za media. Skoro skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe sama to co najmniej zastanawiającym jest jak to jest możliwe, ażeby jedna osoba w tak małym lokalu zużywała takiej ilości gazu, wody i prądu. Oznacza to, że albo skarżąca nie wskazała osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. A co za tym idzie nie dopuściła do ujawnienia ich dochodów albo prowadzi działalność o charakterze zarobków stąd takie wysokie zużycie wskazanych wyżej mediów. Skarżąca nie ujawnia jakie ponosi koszty miesięcznego utrzymania dotyczące nieruchomości położonej w Z.
Analizując przedstawione przez skarżącą zestawienie miesięcznych wydatków i odnosząc je do uzyskiwanych dochodów sąd uznał, iż poniesienie przez nią kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie sprowadzają się do wpisu w wysokości 100 zł ( rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 24 grudnia 2003 r/ Nr 221, poz. 2193 z póź. zm. - § 2 ust.3 pkt 5 rozporządzenia), nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla skarżącej.
Należy mieć na względzie, iż udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo - administracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia. Z uwagi na fakt, iż skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości , iż nie stać ja na ustanowienie pełnomocnika z wyboru orzekający oddalił również wniosek w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło