II SAB/Kr 99/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2010 r. sprawy ze skargi I.T. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowe; II. zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych). Pismem z dnia 20 sierpnia 2009 r. I.T.-S. wniosła podpisaną przez siebie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w związku z postępowaniem prowadzonym pod sygnaturą [...] w przedmiocie wykonania zadaszenia części podwórka na terenie posesji przy ul. [...] w K. Skarżąca podała, że jest współwłaścicielką nieruchomości przy ul. [...] w K. Budynek, który znajduje się na przedmiotowej nieruchomości wpisany jest do rejestru zabytków K. Pismem z dnia 28.10.2005 r. skarżąca powiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o dokonaniu na terenie ww. posesji prac budowlanych bez wymaganych prawem zezwoleń, polegających między innymi na wyburzeniu dotychczasowych ścian i wybudowaniu nowych oraz wykonaniu kominka w sali restauracji na parterze budynku. Przedmiotowe prace wykonane zostały niezgodnie z zasadami wiedzy i sztuki budowlanej, a ponadto bez zgody pozostałych współwłaścicieli kamienicy. Skarżąca dołączyła do zawiadomienia ekspertyzy i opinie z przeglądów technicznych obiektu, zawierające zalecenia co do sposobu remontów i zagrożeń jakie mogą wystąpić w przypadku naruszenia struktury budynku wpisanego do rejestru zabytków. Brak reakcji ze strony Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na zgłoszenia skarżącej spowodował dalsze przypadki samowoli budowlanej, między innymi właśnie zadaszenie części podwórka, wyburzenie przypory w miejscu pęknięcia muru ściany nośnej budynku oraz wadliwe wykonanie nawierzchni podwórka o czym skarżąca powiadomiła Inspektorat kolejnymi pismami z dnia 21.04.2006 r., z dnia 11.06.2007 r. oraz z dnia 28.12.2007 r. Skarżąca podniosła, że zasadność zgłoszeń wykazały trzy inspekcje z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z udziałem przedstawicieli Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. , w czasie których ustalono m.in. nazwiska współwłaścicieli odpowiedzialnych za samowolę budowlaną. Pomimo upływu miesięcy, a nawet lat od dokonania zgłoszeń przez skarżącą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego do dnia dzisiejszego nie wydał decyzji rozstrzygającej wszczęte postępowanie. Sygn. akt II SAB/Kr 99/09 W związku z opieszałością Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. skarżąca złożyła zażalenie do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego czyniąc zadość wymogowi z art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postanowieniem z dnia [...].04.2007 r. znak: [...] , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zażalenie skarżącej za nieuzasadnione, powołując się na wszczęcie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie i poinformowanie o tym skarżącej po dacie wniesienia zażalenia. Skarżąca wskazała, że zgodnie z treścią art. 104 K.p.a. organ rozstrzyga sprawę wydając decyzję. Art. 35 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Biorąc powyższe pod uwagę i brak wydania decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , naruszono w tej sprawie wszelkie dopuszczone prawem terminy jej załatwienia. Sam fakt poinformowania skarżącej przez Powiatowego Inspektora o podjętych przez organ działaniach jest formalnością, która nie załatwia istoty sprawy polegającej na wydaniu decyzji i zajęciu stanowiska w kwestii przypadków samowoli budowlanej. Biorąc pod uwagę terminy zakreślone przepisami K.p.a. i daty zgłoszenia przypadków samowoli budowlanej na nieruchomości przy ul. [...] w K. , zwłoka z wydaniem decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. stanowi rażącą opieszałość urzędu. Skarżąca podniosła, że wyczerpała wszystkie możliwe środki administracyjne, aby doprowadzić do wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzji i zakończenia postępowania wszczętego na skutek jej interwencji. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że postępowanie administracyjne w sprawie wykonania zadaszenia części podwórka na terenie posesji przy ul. [...] o konstrukcji drewnianej zostało wszczęte z urzędu w dniu 9.11.2005 r. W toku postępowania dokonano oględzin w dniach 17.08.2006 r. i 26.06.2007 r. z których sporządzono protokoły. Sygn. akt II SAB/Kr 99/09 W aktualnym stanie sprawy organ nadzoru budowlanego l instancji wydał postanowienie z dnia [...].09.2009 r. znak: [...] , w którym zobowiązał M.G. zamieszkałego w K. i E.G. zamieszkałą w K. - inwestorów przedmiotowego obiektu budowlanego w formie wiaty o konstrukcji drewnianej wraz z zadaszeniem, wybudowanego bez wymaganej zgody administracji architektoniczne - budowlanej do przedłożenia organowi nadzoru budowlanego ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego obiektu w terminie do dnia 31.12.2009 r. Tym samym poprzez wydanie powołanego postanowienia bezczynność organu została przerwana, a termin wykonania nałożonego obowiązku jeszcze nie upłynął. Na rozprawie przedłożono do akt sprawy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. o zawieszeniu postępowania w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." Bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył Sygn. akt II SAB/Kr 99/09 go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem skargi na bezczynność organu możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 - przy jej zasadności prowadziłaby w myśl art. 149 P.p.s.a. do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa w postępowaniu administracyjnym, w którym organ pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać organowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności o określonej treści. W tej sprawie skarżąca zarzuciła Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego bezczynność w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego nielegalnie wybudowanej wiaty na podwórku posesji nr [...] przy ul. [...] w K. Sprawę tą organ l instancji oznaczył symbolem [...]. Niewątpliwie w dacie wniesienia skargi organ l instancji był bezczynny. Jednakże przed dniem rozpoznania skargi zostało wydane postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego i tym sposobem stan bezczynności po stronie organu l instancji ustał. Przepisy K.p.a. wyraźnie wskazują, że w przypadku zawieszenia postępowania administracyjnego nie biegną terminy do załatwienia sprawy (art. 35 § 5 K.p.a.). Sąd zobowiązany jest uwzględnić w sprawach skarg na bezczynność organu stan z chwili orzekania. Gdyby bowiem uwzględniać stan faktyczny sprawy z innej chwili (np. z daty wniesienia skargi), wówczas sąd mógłby np. zobowiązać organ do podjęcia czynności zmierzającej do zakończenia sprawy mimo, że taka czynność między datą wniesienia skargi a datą orzekania przez sąd mogła być już podjęta. Tym samym skoro w tej sprawie nie można na datę orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdzić stanu bezczynności Sygn. akt II SAB/Kr 99/09 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, to sąd zobowiązany był umorzyć postępowanie sądowe. Taki kierunek wykładni zaprezentowano w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt l OPS 6/08, opub. w ONSAiWSA 2009/4/63. Niewątpliwie organ l instancji prowadził postępowanie bardzo długo i powinien, jeżeli istniała przeszkoda przed ustaleniem rzeczywistego stanu faktycznego - zawiesić postępowanie sądowe znacznie wcześniej albo orzec merytorycznie w sprawie, jednakże Sąd w tej sprawie nie może nałożyć obowiązku co do stanu "przeszłego" sprawy. Sąd może i powinien wskazać jedynie, że w każdej sprawie administracyjnej maksymalny okres prowadzenia postępowania wynosi 2 miesiące, chyba że postępowanie zostanie zawieszone lub z innych przyczyn niezależnych od organu nie da się postępowania zakończyć i organ wyznaczył kolejny termin do załatwienia sprawy. Przestrzeganie terminów załatwiania spraw jest jednym z podstawowych obowiązków organów administracji, który ma bezpośredni wpływ na pogłębianie zaufania stron do organów administracji (art. 8 K.p.a.). Nie można tego obowiązku lekceważyć. Dodatkowo Sąd informuje, że postanowienie o zawieszeniu postępowania jest zaskarżlne zażaleniem w odrębnym trybie, a po wydaniu postanowienia przez organ odwoławczy również można wnieść na taki akt skargę do sądu administracyjnego i w takim postępowaniu strona może zarzucać zasadność lub celowość zawieszania postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji postanowienia na podstawie art. 161 §1 pkt 3 P.p.s.a.