II SO/Kr 10/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenie A o wymierzenie Wójtowi Gminy R. grzywny postanawia 1. wymierzyć Wójtowi Gminy R. grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych); 2. zasądzić od Wójta Gminy R. na rzecz Stowarzyszenie A kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania w pozostałej części. Pismem z dnia 28 czerwca 2019 r. Stowarzyszenie A , dalej skarżący, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2018r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., złożył w tut. Sądzie wniosek o wymierzenie Wójtowi Gminy R. grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Powyższa sprawa zarejestrowana została w tutejszym Sądzie pod sygnaturą II SO/Kr 10/19. W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu 14 marca 2019 r. Stowarzyszenie złożyło skargę na bezczynność Wójta Gminy R., która nie została przekazana do Sądu. Na wezwanie Sądu z 7 października 2019 r. organ administracyjny w piśmie z 24 października 2019 r. wskazał min. że "Nieudzielenie odpowiedzi nie było działaniem celowym a ewidentnym uchybieniem pracownika, gdyż na wniosek takiej samej treści, który wpłynął do Urzędu dnia 31 sierpnia 2019 roku, w dniu 2 września 2019 roku, Urząd udzielił Stowarzyszenie A pismem [...] odpowiedzi na wszystkie zadane przez Stowarzyszenie pytania, tak jak czynił to też w latach poprzednich. Do odpowiedzi zostały dołączone kserokopie wszystkich zawartych umów dot. opieki na bezdomnymi zwierzętami zawarte przez Gminę R. w 2018 roku. Z uwagi na nie udzielenie odpowiedzi Stowarzyszenie A dot. roku 2017 stosowna odpowiedź została przygotowana i wysłana na adres Stowarzyszenia Obrona Zwierząt w dniu 21 października 2019 roku." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) - dalej P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a. W myśl zaś art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę, o której mowa powyżej, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: złożenia stosownego wniosku przez stronę oraz stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny. Z kolei przy ustalaniu wysokości grzywny, Sąd ocenia stopień zawinienia organu w niedopełnieniu obowiązku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 449/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Podsumowując tę część rozważań stwierdzić należy, że przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania w określonym terminie skargi wraz z aktami sprawy jest bezwzględny. Uzasadnione okoliczności powodujące opóźnienie w przekazaniu skargi mogą wpływać jedynie na wysokość wymierzonej grzywny. Zdaniem Sądu wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się natomiast do wysokości wymierzonej grzywny należy wskazać, że Sąd wziął pod uwagę okoliczności łagodzące, wpływające na miarkowanie grzywny, a wskazane przez organ jak: podobieństwo treści wniosków złożonych w krótkim czasie, zadośćuczynienie wnioskowi strony o udzielenie żądanej informacji przez organ. Grzywna w niezbyt wysokiej dla Wójta, a odczuwalnej wysokości 200 zł spełnia w ocenie Sądu jej cele, a to zdyscyplinowanie organu na przyszłość i jednocześnie ukaranie go za niedochowanie ustawowego terminu przekazania skargi strony do sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania (pkt II i III sentencji), orzeczono na podstawie art. 206 p.p.s.a. w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasadą wyrażoną w art. 200 p.p.s.a. jest, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Analiza tego ostatniego przepisu prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny orzekając w zakresie kosztów postępowania działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 206 p.p.s.a. nie konkretyzuje pojęcia "uzasadnionych przypadków", w których można odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, jedynie wymienia jeden z nich (świadczy o tym zawarte w przepisie sformułowanie "w szczególności"), dotyczący sytuacji, w której skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, toteż ich kwalifikacja należy ostatecznie w każdej sprawie do sądu. Można zatem zastosować go w przypadku częściowego uwzględnienia skargi, ale nie tylko. Stosując powołany przepis, sąd musi zatem dokonać oceny opartej na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem, poczuciem sprawiedliwości oraz analizą okoliczności rozpoznawanej sprawy. Strona skarżąca reprezentowana przez adw. M. N. – M. wniosła o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie uzasadnione będzie zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w części tj. w zakresie poniesionych kosztów sądowych (wpisu od skargi - 100 zł). Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów w pozostałej części, a to wynagrodzenia adwokat M. N. – M. z dwóch powodów. Po pierwsze, przed innymi sądami administracyjnymi w kraju prowadzona jest duża liczba spraw o podobnym charakterze, w których strona skarżąca reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, a sporządzane w tych sprawach pisma procesowe są praktycznie tożsame. Z Centralnej Bazy Orzeczeń wynika, że do chwili obecnej zarejestrowano ponad 360 spraw ze skarg strony skarżącej reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, z których większość stanowi skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej o tożsamej treści, zdarzają się też wnioski o wymierzenie organowi grzywny (tj. np. sygn. II SO/Sz 13/19, II SO/Go 6/19, II SAB/Wa 313/196). Tym samym sąd uznał, że udział profesjonalnego pełnomocnika w przedmiotowej sprawie ograniczył się do dostosowania przygotowanego pisma procesowego do niniejszej sprawy, co w praktyce oznaczało zmianę nazwy organu pozostającego w bezczynności. Przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia sąd miał również w polu widzenia nieskomplikowany charakter sprawy, niewymagający w istocie szczególnej wiedzy prawniczej. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz poczucie sprawiedliwości sprzeciwiają się przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej kosztów wynagrodzenia adwokackiego. Zdaniem Sądu, wnoszenie przez stronę skarżącą, reprezentowaną przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika dużej liczby skarg o podobnym charakterze z żądaniem zasądzenia kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego, jest nadużyciem prawa do żądania zwrotu kosztów postępowania, co mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. (vide: WSA w Warszawie w wyr. z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 228/19; WSA w Krakowie w wyr. z 1.12.2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 200/17).