II SO/Kr 11/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia 29 marca 2024 r. przez Dyrektora Małopolskiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Krakowie – postanawia – 1. wymierzyć Dyrektorowi Małopolskiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Krakowie grzywnę w wysokości 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. zasądzić od Dyrektora Małopolskiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Krakowie na rzecz J. M. 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 3 maja 2024 r. skarżący J. M. wniósł do WSA w Krakowie o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Małopolskiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Krakowie za nieprzekazanie skargi skarżącego z 29 marca 2024 r. na decyzję tego organu z dnia 26 stycznia 2024 r. znak DS.0152.1.2024 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Jak podał skarżący, termin na przekazanie skargi upłynął 15 kwietnia 2024 r., a według informacji uzyskanych w sekretariacie Sądu – skarga nie wpłynęła. Od ustawowego terminu minęło ponad 2 tygodnie. Podkreślił ponadto, że wydana decyzja jest nieważna. Skarżący wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie wniosku. Wyjaśnił, że skarga została przekazana wraz z odpowiedzią na skargę do Sądu w dniu 2 maja 2024 r. (data nadania przesyłki). W ocenie organu nie jest to skarga w rozumieniu przepisów p.p.s.a., czy art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, lecz wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 157-158 k.p.a. Nie ma więc do niej zastosowania termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. czy art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Nawet jeśli przyjąć, że skarga-wniosek podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, podlegała ona przekazaniu w terminie ogólnym wynikającym z art. 54 § 2 p.p.s.a. stosowanym odpowiednio, ponieważ wniesiony środek nie stanowi skargi w rozumieniu art. 21 u.d.i.p., lecz wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Wpływ skargi nastąpił formalnie w dniu 29 marca 2024 r. wieczorem (w Wielki Piątek, przed Świętami Wielkanocnymi), 30-dniowy termin przekazania skargi upływał w dniu 29 kwietnia 2024 r. Skarga (wniosek) został przekazany z minimalnym uchybieniem tego terminu, tj. w dniu 2 maja 2024 r. Należy przy tym miejscu mieć na uwadze, że realną możliwość odbioru skargi (wniosku) z dnia 29 marca 2024 r. Organ miał dopiero w dniu 2 kwietnia 2024 r. (tj. wtorek po drugim dniu Świąt Wielkanocnych, wydruk skargi opatrzono pieczęcią wpływu właśnie w tym dniu). Biorąc pod uwagę faktyczny wpływ skargi, termin został zachowany, względnie ten faktyczny wpływ usprawiedliwia formalne uchybienie terminu. W przypadku przyjęcia przez Sąd, że termin przekazania skargi upływał zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w dniu 15 kwietnia 2024 r., w ocenie organu przekroczenie terminu nie ma charakteru rażącego. Nastąpiło ono przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi. Nie spowodowało ono znacznego przedłużenia postępowania. Należy w tym miejscu także zwrócić uwagę, że sama skarga (wniosek) zostały złożone po upływie ponad 2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji z dnia 26 stycznia 2024 r., której dotyczy. Łączny czas przekazania skargi nie pozostaje zatem w dysproporcji w stosunku do czasu, po którym skarżący zdecydował się na złożenie środka przeciw decyzji organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje. W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że pismo skarżącego z 29 marca 2024 r. zostało jednoznacznie zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i w jego nagłówku wskazano, że stanowi ono skargę. W tych okolicznościach nie można przyjąć interpretacji organu, że pismo nie stanowiło skargi do WSA w Krakowie. Okoliczność, że skarżący wnosi w skardze o stwierdzenie nieważności decyzji nie przekreśla stwierdzonego charakteru skargi, a zasadność wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji będzie podlegała ocenie Sądu w postępowaniu wywołanym skargą. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 1a P.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Co do zasady organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Natomiast w niniejszej sprawie powyższy termin jest uregulowany przepisem szczególnym. Zgodnie bowiem z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) w sprawach skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Godzi się bowiem zauważyć, że przedmiotowe pismo skarżącego jest środkiem zaskarżenia od decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Decyzja taka niewątpliwie została wydana w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, co spełnia dyspozycję art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 P.p.s.a.). Z przedstawionych regulacji prawnych jednoznacznie wynika, że podmiot, za pośrednictwem którego kierowana jest do sądu administracyjnego skarga, jest bezwzględnie obowiązany przekazać to pismo sądowi wraz z kompletem akt sprawy w odpowiednim terminie liczonym od dnia otrzymania skargi. Art. 55 § 1 P.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Celem przedmiotowej grzywny jest pełnienie funkcji dyscyplinującej i represyjnej. Funkcja represyjna służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest bowiem jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego. Ma ona być także sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2023 r., III OZ 188/23, postanowienie NSA z 11 maja 2012 r., sygn. I OZ 328/12). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wnioskodawca skierował w dniu 29 marca 2024 r. za pośrednictwem organu skargę adresowaną do Sądu. Piętnastodniowy termin na przekazanie skargi przez organ do Sądu upłynął zatem 15 kwietnia 2024 r. (poniedziałek). Skargę organ przekazał do Sądu za pismem z 2 maja 2024 r., zatem z siedemnastodniowym opóźnieniem. Wymierzając grzywnę w niskiej, wręcz symbolicznej wysokości, Sąd miał na względzie, że w realiach przedmiotowej sprawy złożenie przez skarżącego skargi w późnych godzinach wieczornych w Wielki Piątek spowodowało, że pracownicy organu mogli się z nią faktycznie zapoznać w dopiero w pierwszym dniu roboczym cztery dni później, tj. we wtorek 2 kwietnia 2024 r. Poza tym organ poczynił starania, aby przekazać skargę do Sądu 2 maja 2024 r., tj. jeszcze przed złożeniem przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny (3 maja 2024 r.), tj. z własnej inicjatywy, bez ponaglenia przez skarżącego. Jednocześnie jednak Sąd nie odstąpił od wymierzenia grzywny ze względu na zasadność argumentacji skarżącego o uchybieniu ustawowemu terminowi i naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania jego sprawy bez zbędnej zwłoki. Jednocześnie trzeba zaakcentować, że rozstrzygając o zasadności wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi, Sąd nie orzeka o zasadności samej skargi. Wobec tego na niniejsze rozstrzygnięcie nie mogły mieć wpływu wywody organu o niedopuszczalności samej skargi z powodu akcentowanego przez organ złożenia jej po terminie. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1. sentencji postanowienia. O kosztach orzeczono w punkcie 2. sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 64 § 3 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez wnioskodawcę wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny (k. 10 akt sądowych).