II SO/Kr 15/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. sp. z o.o. w S. o wymierzenie Wójtowi Gminy Lanckorona grzywny za nieprzekazanie skargi z 14 maja 2025 r. na uchwałę Nr XI/53/2024 Rady Gminy Lanckorona z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod nazwą "Izdebnik II" na terenie gminy Lanckorona postanawia: 1. oddalić wniosek 2. zwrócić skarżącej kwotę 900 (dziewięćset) zł tytułem nadpłaconego wpisu od wniosku 18 czerwca 2025 r. spółka – uiściwszy na rachunek Sądu kwotę 1000 zł (k. 6) – wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów procesu i wymierzenie wójtowi grzywny (10000 zł – równowartość sporządzenia zarządzenia zastępczego) za nieprzekazanie skargi z 14 maja 2025 r., która wpłynęła 15 maja 2025 r. Podniosła, że wójt nie poinformował jej o przekazaniu skargi i nie przekazał skargi, bo jest winny ograniczenia prawa do korzystania z dokumentacji geologicznej i uchwalenia niezgodnego z prawem planu miejscowego. Wójt nie wydaje decyzji środowiskowej mimo to, że z decyzji kasatoryjnej wynika, że istnieje zarządzenie zastępcze, na podstawie którego decyzja środowiskowa może zostać wydana (stąd skarga na plan miejscowy – wójt upiera się, że ma obowiązek planowania przestrzennego, podczas gdy jest ono fakultatywne). 23 lipca 2025 r. wójtowi doręczono przesyłkę nr [...] z odpisem wniosku i wezwaniem do udzielenia odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni (k. 21 i 23). Wezwanie pozostało bez reakcji wójta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a.). W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Wpis stały od wniosku o wszczęcie postępowania, bez względu na przedmiot sprawy, wynosi 100 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2021 r. poz. 535, dalej: "rozporządzenie"). Opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt (art. 225 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że skoro spółka uiściła wpis w wysokości większej (1000 zł) niż wymagana (100 zł), to różnicę (900 zł) należało jej zwrócić. Przechodząc do meritum wskazać trzeba, że wymierzenie grzywny zależy od złożenia stosownego wniosku przez skarżącego oraz od stwierdzenia uchybienia 30-dniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. Organ musi wykonać ten obowiązek w całości, co oznacza, że w wyznaczonym terminie ma przekazać sądowi administracyjnemu skargę, akta sprawy i odpowiedź na skargę. Dopuszczalność skargi nie ma znaczenia, bo postępowanie incydentalne zainicjowane wnioskiem i postępowanie główne zainicjowane skargą są od siebie niezależne (uchwała NSA z 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OPS 1/23). Dolna granica grzywny nie została określona, zaś górna granica grzywny wynosi 71405,20 zł (obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2025 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2024 r. i w drugim półroczu 2024 r., M.P. z 2025 r. poz. 148). Wymierzenie grzywny nie zasadza się na automatyzmie i wymaga wzięcia pod uwagę przyczyn niewypełnienia obowiązku przekazania, o ile oczywiście zostaną one ujawnione przez organ (np. w odpowiedzi na wniosek). 15 maja 2025 r. (czwartek) organ otrzymał skargę. 16 czerwca 2025 r. (poniedziałek) upływał trzydziestodniowy termin. 13 czerwca 2025 r. (terminowo) – jak to wynika z akt sprawy głównej (sygn. akt II SA/Kr 740/25) – pełnomocnik organu nadał przesyłkę ze skargą, odpowiedzią na skargę i "aktami sprawy, na które składają się: 1. Projekt Uchwały wraz z załącznikiem nr 1, 2. Uchwała wraz z załącznikami, 3. Protokół głosowania [...]". Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 18 czerwca 2025 r. wezwano pełnomocnika organu do przedłożenia w terminie 7 dni kompletnych, zszytych i ponumerowanych akt planistycznych przedstawiających przebieg procedury planistycznej. Z pocztowego systemu śledzenia wynika, że – nieopatrzone rygorem grzywny – wezwanie doręczono 21 sierpnia 2025 r. (przesyłka nr [...]). Choć nie ma wątpliwości co do tego, że obowiązek przekazania nie został wykonany w całości, to wymierzenie grzywny podczas biegu wyznaczonego terminu na uzupełnienie akt planistycznych byłoby nielojalne względem strony postępowania sądowoadministracyjnego, zwłaszcza w stosunku do takiej, co do której – jak to wynika z sądowych urządzeń ewidencyjnych – w przeszłości żaden skarżący nie kierował wniosku o wymierzenie grzywny na zasadzie art. 55 § 1 p.p.s.a. Należy podkreślić, że instytucja grzywny pozostaje w ścisłym związku z pośrednim trybem wnoszenia skargi do sądu administracyjnego i ma na celu zapobieżenie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Instytucja grzywny nie może zabezpieczać obowiązku terminowego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji środowiskowej, któremu poświęcona jest skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Końcowo należy zauważyć, że w świetle przepisów prawa wójt nie miał obowiązku informowania spółki o przekazaniu skargi. Choć spotykane czasem przesyłanie odpowiedzi na skargę "do wiadomości" skarżących może być postrzegane jako dobra praktyka, to jednak w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności doręczeń, z której wynika, że skargę i odpowiedź na skargę składa się w odpowiedniej liczbie odpisów właśnie po to, aby doręczył je sąd. Powyższe nie wyklucza oczywiście komunikowania się z organem (stroną przeciwną) czy sądem (gospodarzem postępowania) celem ustalenia, czy do przekazania dokumentacji na styku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego istotnie doszło, zwłaszcza że od wniesienia skargi za pośrednictwem organu do zarządzenia przez sąd ekspediowania odpowiedzi na skargę zwykle upływa więcej niż 30 dni. Z tych to przyczyn Sąd oddalił wniosek (pkt 1) i zwrócił skarżącej 900 zł tytułem nadpłaconego wpisu od tego wniosku (pkt 2).