II SO/Kr 33/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. T. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu A. G. p o s t a n a w i a wniosek oddalić. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2013r. w sprawie o sygn. akt II SO/Kr 33/13 przyznane zostało A. G. prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie dla niej adwokata z urzędu. Prawo pomocy zostało przyznane stronie, stosownie do art. 243 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na jej wniosek złożony jeszcze przed wszczęciem postepowania, w oparciu o przesłanki materialne. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w K., Dziekan ORA w K. w dniu 16 stycznia 2014r. poinformował, iż na pełnomocnika A. G. został wyznaczony adwokat P. T., wykonujący zawód w Kancelarii Adwokackiej w K. przy ul. K.. W dniu 21 lutego 2014r. adwokat P. T. złożył w Sądzie pismo, w którym podniósł, iż przy założeniu, że wniosek A. G. o przyznanie prawa pomocy zostanie uznany za skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] – cofa tę skargę oraz wnosi o zasądzenie kosztów zastępstwa udzielonego A. G. z urzędu, które to koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. Stosownie do treści art. 250 ppsa, wyznaczony adwokat, radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.). Wskazując na powyższe podnieść należy, że przy obowiązujących regulacjach prawnych wynagrodzenie ze środków budżetowych pozostających w dyspozycji sądu należy się adwokatowi, radcy ustanowionemu dla strony z urzędu za czynności podjęte w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis § 14 powołanego rozporządzenia nie pozostawia co do tego żadnych wątpliwości. W realiach rozstrzyganego przypadku oczywistym zaś jest, że skoro skarga nie została złożona to nie może być mowy o jakichkolwiek czynnościach, które adwokat podejmowałby przed jakimkolwiek sądem administracyjnym. Równocześnie brak jest wystarczających podstaw normatywnych do przyjęcia, że za wnioski wyartykułowane w jego piśmie z dnia 21 lutego 2014r. należy mu się od Skarbu Państwa wynagrodzenie. Orzekającemu znany jest pogląd wyrażony przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w postanowieniu z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt. V SO/Wa 11/09, że "wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną z urzędu należy się pełnomocnikowi ustanowionemu przed wniesieniem skargi, także w przypadku, gdy stwierdzi on, iż brak jest podstaw do jej złożenia". Pogląd ten de lege lata skłania jednak do krytycznej refleksji. Przeciwstawić mu bowiem można argumenty prowadzące do wniosku zgoła odmiennego. Mianowicie, że braku regulacji gdy chodzi o wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla strony przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego nie należy postrzegać przez pryzmat luki w prawie lecz jako zamierzony przez ustawodawcę zabieg legislacyjny. Wskazując na powyższe zwrócenia uwagi wymaga, że odmiennie aniżeli ma to miejsce przy skardze kasacyjnej bądź skardze o wznowienie postępowania (z zastrzeżeniem, że dotyczy to przypadków gdy właściwym jest Naczelny Sąd Administracyjnym vide: art. 175 ppsa, art. 275 i art. 276 ppsa) wniesienie skargi na działalność administracji publicznej do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zostało obwarowane przez prawodawcę przymusem adwokacko-radcowskim (vide: art. 57 ppsa) i strona posiada zdolność postulacyjną gdy chodzi o zakomunikowanie organowi procesowemu chęci wywołania określonego skutku procesowego. Jeśli zaś wynikające z art. 45 ust. 1 i art. 77 Konstytucji oraz art. 6 konwencji o ochronie praw człowieka i obywatela prawo dostępu do sądu nie doznaje tym sposobem jakiegokolwiek ograniczenia, to i jego ochrona nie nakłada na adwokata - radcę powinności opracowania opinii – za którą to pracę powinien zostać wynagrodzony- gdzie pełnomocnik zmuszony byłby przedstawić stronie racje oraz powody dla których nie może a jednocześnie nie chce wdrożyć postępowania przed sądem administracyjnym. W konsekwencji trudno wywodzić, by strona korzystała z pomocy prawnej, gdy ustanowiony dla niej z urzędu pełnomocnik np. odmawia sporządzenia skargi (nawet gdy zasadnie nie widzi podstaw do jej wniesienia) i jednoznacznie stwierdza, iż nie istnieje żaden przedmiot zaskarżenia podlegający jurysdykcji sądów administracyjnych bądź też omawia jedynie sytuację prawną i faktyczną strony nie uzasadniającą w żaden sposób konieczności wniesienia skargi do sądu, co w sposób jednoznaczny artykułuje. W związku z powyższym, na zasadzie art. 250, art. 258 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ), § 18, 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163,poz.1348 z późn. zmianami ) oraz § 1,2 cytowanego Rozporządzenia należało orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia.