II SO/Kr 37/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi T. L. i J. L. w przedmiocie wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] postanawia: 1. wymierzyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywnę w wysokości 800 zł (osiemset złotych), 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzec skarżących T. L. i J. L. kwotę 100 zł. (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 18 grudnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T. L. i J. L. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...], za niewykonanie obowiązku przekazania złożonej przez skarżących skargi z dnia 14 października 2015 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Skarżący wskazali, iż w dniu 14 października 2015 r. złożyli "skargę administracyjną" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 08 września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 29 maja 2015r. o warunkach zabudowy działek [...], [...], [...] w obr. [...]. Pomimo upływu terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., organ nie przekazał skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, iż skarga na decyzję Kolegium wpłynęła w dnia 14 października 2015 r. W związku z tym, że dotyczyła sprawy, w której zostały złożone również skargi innych stron, Prezes SKO w [...] zdecydował o wspólnym rozpatrywaniu wszystkich skarg. Posiedzenie składu orzekającego, który rozpatrywał możliwość uwzględnienia skarg w całości, i co za tym idzie zmiany zaskarżonej decyzji, odbyło się w dniu 23 grudnia 2015 r. Na tym posiedzeniu organ postanowił wystąpić do Sądu o oddalenie skarg. Równocześnie przyjęto projekty pism procesowych, kierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zawierających wniosek o oddalenie wszystkich skarg. Wnioski takie, wraz z aktami sprawy, zostały wyekspediowane z Kolegium w dniu 4 stycznia 2016 roku. Organ wskazał, iż na opóźnienie w przekazaniu odpowiedzi i akt sprawy, wynoszące 50 dni, miały wpływ następujące okoliczności: Skomplikowany charakter sprawy, wymagający wnikliwej analizy podniesionych zarzutów; wielość skarg dotyczących tej samej decyzji; skumulowanie w końcowym okresie roku wielu spraw podlegających pilnemu rozpatrzeniu; nagromadzenie wolnych od pracy dni - spowolniły, zdaniem organu, pracę Biura Kolegium przy ekspediowaniu pism. Kolegium wniosło o oddalenie wniosku w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, ma obowiązek przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi natomiast, iż grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 10 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2014 r. wynika, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2014 r. wyniosło 3783,46 zł. (Brak jest takiego komunikatu za rok 2015 r.) Z powyższych uregulowań wyraźnie wynika, że to nie organ administracji, lecz sąd administracyjny jest adresatem skargi. Jednak to na organie, do którego wpływa skarga skierowana do sądu administracyjnego, spoczywają określone obowiązki. Niezależnie zatem od stanowiska organu w kwestii dopuszczalności skargi, czy jej zasadności, jego powinność sprowadza się do przekazania skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, w określonym ustawowo terminie. Natomiast niewykonanie tego obowiązku skutkuje sankcją w postaci możliwości wymierzenia przez sąd grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-represyjno-restytucyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a, zaś wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006, Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s.381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009r. (sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszaniu prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Wskazać należy, że powołany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, gdyż sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzyganiu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi. Przy czym jak wskazano wyżej wymierzenie organowi grzywny ma na celu nie tylko zdyscyplinowanie organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] naruszyło obowiązek określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. i samo przyznało, iż opóźnienie wynosiło 50 dni. Analizując sprawę Sąd uznał, że brak przekazania skargi był zawiniony i stanowił naruszenie jednoznacznie brzmiących przepisów p.p.s.a. lecz w ocenie Sądu wynikało to z pewnych obiektywnych przesłanek, na które powołał się organ, takich jak skomplikowany charakter sprawy, wymagający wnikliwej analizy podniesionych zarzutów pod kątem skorzystania z ewentualnej "autopoprawy" kwestionowanej decyzji; wielość skarg dotyczących tej samej decyzji; skumulowanie w końcowym okresie roku wielu spraw podlegających pilnemu rozpatrzeniu; nagromadzenie wolnych od pracy dni, co spowolniło pracę Biura Kolegium przy ekspediowaniu pism. Podkreślić, należy że wysokość grzywny Sąd miarkuje w zależności od stopnia winy organu w niedokonaniu czynności, dlatego też uwzględniając powyższe okoliczności faktyczne ograniczające w pewien sposób na rzecz kolegium stopień jego winy, Sąd wymierzył grzywnę w stosunkowo niewielkiej wysokości jak w pkt 1) sentencji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 55 § 1 i art. 200 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.