II SO/Kr 4/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie z wniosku A.G. o wymierzenie grzywny [...] Towarzystwu Opieki nad Zwierzętami z siedzibą w K. za nieprzekazanie skargi i akt w terminie postanawia: I. wymierzyć [...] Towarzystwu Opieki nad Zwierzętami z siedzibą w K. grzywnę w wysokości 200 zł (słownie: dwieście złotych); II. oddalić wniosek w pozostałej części; III. zasądzić od [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami z siedzibą w K. na rzecz wnioskodawcy A.G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 18 marca 2016 r. /prezentata/ A.G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o wymierzenie grzywny [...] Towarzystwu Opieki nad Zwierzętami z siedzibą w K. za nieprzekazanie skargi z dnia 14 stycznia 2016 r. na bezczynność [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w przedmiocie niezałatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 29 września 2015 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2016 r. wezwano [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami do złożenia odpowiedzi na wniosek z dnia 17 marca 2016 r./data wniosku/ o wymierzenie grzywny - w terminie 7 dni. W odpowiedzi na wniosek [...] Towarzystw Opieki nad Zwierzętami wniosło o nieuwzględnienie wniosku. Wskazano, że praca Towarzystwa opiera się głównie na wolontariuszach, osobach zaangażowanych osobiście w los zwierząt, działających pro bono, by realizować cele społeczne. Osoby te nie mają wykształcenia prawniczego ani znajomości przepisów administracyjnych. Ewentualne opóźnienia związane z przesyłaniem dokumentów nie wynikają ze złej woli, a jedynie niewiedzy dotyczącej K.p.a. czy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto przepisy te przewidują pouczenia dla stron, a nie przewidują pouczeń dla jednostek obowiązanych do spełniania obowiązków z k.p.a. czy p.p.s.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej kreuje sytuację, w której jednostka de facto prywatna, niezwiązana z administracją publiczną podlega obowiązkom takim, jak organy samorządu terytorialnego czy administracji rządowej, których pracownicy przechodzą szkolenia z zakresu znajomości przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Wniosek o wymierzenie [...] Towarzystwu Opieki nad Zwierzętami grzywny w trybie przepisu art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej "p.p.s.a." jest uzasadniony. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 powołanej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl zaś art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Należy jednak podkreślić, że wysokość grzywny Sąd miarkuje w zależności od stopnia winy organu w niedokonaniu czynności. Oznacza to, że przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania Sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 tej ustawy (uwzględnienie skargi), ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 powołanej ustawy uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie jej okoliczności, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 tej ustawy, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Nakazuje to zatem przyjąć, że grzywna, o której mowa w wymienionym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Z akt sprawy II SAB/Kr 50/16 wynika, że skarżący złożył skargę w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w dniu 14 stycznia 2016r. bezpośrednio. Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 15 stycznia 2016r. przesłano skargę Towarzystwu, którą otrzymało ono w dniu 20 stycznia 2016r. /k.1[...] akt/. [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami (dalej KTOZ) przekazało Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie skargę i odpowiedź na skargę w dniu 23 marca 2016r., zaś akta sprawy jeszcze później, gdyż w dniu 11 kwietnia 2016r. /k. [...] /. Jak z powyższego wynika, zarówno skarga, odpowiedź na skargę, jak i akta sprawy zostały przekazane z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia fakt nieprzekazania skargi do Sądu przez KTOZ w ustawowym terminie. Z pewnością nie usprawiedliwia tego powoływanie się przez KTOZ na brak wiadomości w kwestii obowiązywania przepisów dotyczących udzielania informacji publicznej. Prawdą jest, że KTOZ nie stosuje w swej bieżącej działalności przepisów k.p.a. i p.p.s.a. Jednak w tym wąskim zakresie, jakim jest udzielanie informacji publicznej, skoro ciąży na KTOZ taki obowiązek ustawowy, winno ono zadbać o doinformowanie odpowiedzialnych pracowników w zakresie obowiązujących w tej kwestii przepisów prawa. Wobec powyższego Sąd uznał wniosek A.G. za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości 200 zł. Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze treść wniosku, brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy, charakter sprawy będący przedmiotem skargi jak i uchybienie terminowi przekazania skargi wraz z aktami sprawy. Wyraźne zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, który wyklucza jakąkolwiek swobodę tegoż podmiotu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, iż celowym i zasadnym jest nałożenie na [...] Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie 15 dni od dnia przesłania skargi KTOZ. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. uznając, iż wysokość wymierzonej grzywny osiągnie cel przewidziany w przywołanej normie prawnej. Sąd przychylił się przy tym do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, iż praca w oparciu o wolontariuszy i realizowanie w ten sposób społecznych celów Towarzystwa, brak podlegania w pracy rygorom k.p.a., a tym samym brak znajomości tych przepisów wpływa na uznanie, że grzywna w określonej w postanowieniu wysokości spełni wystarczająco swoje zadanie. Jak już wspomniano, powołane okoliczności nie usprawiedliwiają nieprzekazania akt, ale wpływają na określenie stopnia winy jednostki. Natomiast oddalono wniosek co do żądania wystosowanego na podstawie art. 55 § 3 p.p.s.a., albowiem brak ku temu podstaw. Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy organ nie przekazał skargi mimo wymierzenia grzywny, a taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.