II SO/Kr 52/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Stowarzyszenia Klub "[....] " postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II S0/Kr 52/07 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II S0/Kr 52/07 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II S0/Kr 52/07 przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z wniosku o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowego w K. za niewykonanie obowiązków postanawia: zażalenie odrzucić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II SO/Kr 52/07 odrzucił zażalenie Stowarzyszenia Klub "[....] " na postanowienie tego Sądu z dnia 25 lutego 2009 r. Na to postanowienie Stowarzyszenie Klub "[....] " wniosło nie podpisane zażalenie. Zarządzeniem z dnia 30 września 2009 r. strona skarżąca została wezwana do podpisania wniesionego zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie to odebrało Stowarzyszenie w dniu 5 października 2009 r. Do dnia 28 października 2009 r. zażalenie nie zostało podpisane własnoręcznym podpisem strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarżące Stowarzyszenie Klub "[....] " wniosło zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II SO/Kr 52/07 w przedmiocie odrzucenia zażalenia Stowarzyszenia Klub "[....] " na postanowienie tego Sądu z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II SO/Kr 52/07 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II SO/Kr 52/07 przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Na zarządzenie wzywające do podpisania tego zażalenia, strona skarżąca nie udzieliła żadnej odpowiedzi ani nie podpisała własnoręcznie zażalenia. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a. oraz art. 194 § 3 P.p.s.a., każde zażalenie musi zawierać podpis strony albo podpis przedstawiciela ustawowego strony lub jej pełnomocnika. Takie stanowisko zajęto w orzecznictwie sądowym. Strona skarżąca uważa, że w zakresie sposobu składania pism procesowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym zastosowanie ma albo Kodeks postępowania administracyjnego, albo Kodeks cywilny. Sąd nie podziela, należy dodać, po raz kolejny tego stanowiska. Sądowi z urzędu jest znane wielokrotnie powtarzana stronie skarżącej argumentacja, że przepisy Kodeksu cywilnego regulują zasady składania oświadczeń woli zmierzających do nawiązania lub zmiany stosunku prawnego, a takim oświadczeniem woli nie jest zażalenie. Oświadczenie woli zmierza np. do zawarcia umowy sprzedaży, najmu, pożyczki, itp., a złożenie zażalenia (czy też skargi kasacyjnej) w postępowaniu sądowoadministracyjnym z definicji nie może spowodować nawiązania tak rozumianego stosunku prawnego. Nie jest stosunkiem prawnym regulowanym w Kodeksie cywilnym wniesienie skargi czy wniosku inicjującego postępowanie przed sądem administracyjnym. Sąd może tylko wskazywać, że Kodeks cywilny nie zawiera żadnego przepisu regulującego wnoszenie skarg czy wniosków nie tylko w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale nawet w postępowaniu cywilnym. Nie jest to ani przypadek, ani niedopatrzenie ustawodawcy. Jest to celowy i świadomy zabieg ustawodawcy, bo np. ani skarga, ani wniosek, ani sprzeciw ani zażalenie nie są oświadczeniami woli w rozumieniu prawa prywatnego (w szczególności Kodeksu cywilnego). Było to już wielokrotnie wyjaśniane stronie skarżącej. Niezasadnym jest również stanowisko, jakoby modelowa ustawa Komisji Narodów Zjednoczonych ds. Międzynarodowego Prawa handlowego – UNCITRAL, mogła mieć jakiekolwiek zastosowanie do postępowania przed sądami administracyjnymi. Ta modelowa ustawa (nie obowiązująca formalnie w naszym kraju) – nie dotyczy postępowań przed sądami administracyjnymi. Analogicznie nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy stosować zasady określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. K.p.a. odrębnie reguluje zasady wnoszenia pism przed organami administracyjnymi i tam właśnie znajdują się szczegółowe przepisy dopuszczające posługiwanie się formą elektroniczną transmisji danych. Z takimi ustaleniami zgadza się sama strona skarżąca wyraźnie wskazując na np. art. 391 K.p.a. Przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi nie odsyłają jednak w tym zakresie do stosowania K.p.a. Strona skarżąca podnosi, że w polskim systemie prawa nie ma żadnego przepisu zakazującego stosowania podpisów elektronicznych do podpisywania wnoszonych pism, a skoro tak to i taki podpis może być skutecznie złożony na zażaleniu. Dalej podnosi, że również sądy administracyjne miały obowiązek wykorzystywania komunikacji elektronicznej i ten obowiązek spełnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd w tej sprawie odmienne ocenia wnioski wynikające w ww. założeń. Przede wszystkim w ocenie Sądu przepisy P.p.s.a. odrębnie regulują zasady wnoszenia pism do sądu administracyjnego. Teza, jakoby brak przepisu wyraźnie dopuszczającego możliwość stosowania podpisu elektronicznego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oznacza jego dopuszczalność – jest nieuzasadniona. Gdyby tak było, to wówczas nie potrzebna byłaby zmiana K.p.a., który tylko dlatego dopuszcza stosowanie drogi elektronicznej do skutecznego wnoszenia pism, że znajdują się w tym Kodeksie odpowiednie przepisy. Takich przepisów brak w procedurze przed sądem administracyjnym i może to być co najwyżej wniosek de lege ferenda, a nie wykładnia de lege lata. Obowiązek stosowania przez Sąd systemu elektronicznego dotyczy tylko części administracyjnej funkcjonowania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, tak jak i inne sądy, nie tylko rozpoznaje sprawy na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (czyli wykonuje czynności sądownicze), ale również wykonuje szereg czynności typowo administracyjnych. I właśnie do takich czynności o charakterze administracyjnym, jak np. umożliwianie dostępu do informacji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stosuje przepisy, które dopuszczają podpis elektroniczny i elektroniczną wymianę informacji. Wobec braku spełnienia przesłanki formalnej, Sąd zobowiązany był zażalenie odrzucić i tym samym nie mógł, poza stanowiskiem dotyczącym podpisu pod zażaleniem, odnieść się do uwag merytorycznych dotyczących samego reprezentowania Stowarzyszenia. W ocenie Sądu nic nie stoi na przeszkodzie, żeby strona skarżąca podpisała swoje zażalenia bądź inne pisma i w ten sposób pozwoliła na merytoryczne rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jeżeli bowiem strona skarżąca uważa, że ma rację, to najlepszym sposobem dowiedzenia tego będzie dokonanie własnoręcznego podpisania jakiegoś środka zaskarżenia, co umożliwi przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stoi na stanowisku, że dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanym odpowiednio do zażaleń, sąd administracyjny odrzuca zażalenie, jeżeli nie uzupełniono jego braków formalnych w wyznaczonym terminie, a takim brakiem jest w tej sprawie brak jego podpisania. W związku z powyższym należało, stosownie do treści art. 194 § 1 pkt 8 i art. 194 § 3 P.p.s.a., art. 197 § 2 P.p.s.a., w związku z art. 193 P.p.s.a. i w związku z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzec jak w sentencji i zażalenie odrzucić.