II SO/Kr 7/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II S0/Kr 7/08 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu na zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II S0/Kr 7/08 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie z wniosku P.B. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowego w K. postanawia: odrzucić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II S0/Kr 7/08 odrzucił sprzeciw P.B. na zarządzenie z dnia 5 grudnia 2008 r. Postanowienie to doręczono P.B. w dniu 17 marca 2009 r. (akta sądowe sprawy, karta nr 101) i dnia 24 marca 2009 r. skarżący wniósł od tego postanowienia zażalenie (akta sądowe sprawy, karty nr 110, 113-115). Ponieważ zażalenie to nie zostało własnoręcznie podpisane, Sąd wezwał zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2009 r. skarżącego do jego podpisania pod rygorem odrzucenia zażalenia (akta sądowe sprawy, karta nr 134). Zarządzenie to otrzymał P.B. w dniu 3 lipca 2009 r. (akta sądowe sprawy, karta nr 137). Do dnia 13 listopada 2009 r. P.B. nie wykonał ww. zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: P.B. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie odrzucające sprzeciw na zarządzenie tego Sądu. Zażalenie to nie zostało podpisane. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 194 § 3 P.p.s.a., 198 P.p.s.a. oraz art. 178 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a. każde zażalenie musi zawierać podpis strony albo podpis przedstawiciela ustawowego strony lub jej pełnomocnika. Mając na uwadze powyższy brak formalny skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał składającego zażalenie P.B. do podpisania zażalenia pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie to nie zostało wykonane i tym samym nie został uzupełniony brak formalny zażalenia. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanym odpowiednio do zażaleń na podstawie art. 178 P.p.s.a. oraz art. 194 § 3 i art. 197 § 2 P.p.s.a., sąd administracyjny odrzuca zażalenie, jeżeli nie uzupełniono jego braku formalnego w wyznaczonym terminie, a takim brakiem jest w tej sprawie brak podpisania zażalenia. Należy również wyjaśnić, że powoływany przez skarżącego art. 65 § 3 P.p.s.a. dotyczy tylko doręczania pism przez sąd administracyjny innym podmiotom, a wbrew temu – niż jak wskazuje na to skarżący – nie zawiera upoważnienia dla stron do dostarczania pism w drodze elektronicznej sądowi. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. Nr z 2001 r. 130, poz. 1450 z późn. zm.) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. W rozdziale IX cytowanej ustawy znajdują się przepisy zmieniające m.in. przepisy Kodeksu cywilnego art. 60, art. 78 § 1 i § 2 dopuszczające możliwość wyrażenia woli osoby w stosunkach cywilnoprawnych przez ujawnienie jej w postaci elektronicznej. Ponadto ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2005 r. Nr 64, poz. 656 z późn. zm.) w art. 36 pkt 3 i pkt 5 dokonano zmiany przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tzn. art. 57 § 5 pkt 1 i art. 63 § 3a dopuszczając możliwość wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego. Wskazane wyżej przepisy dotyczą wyłącznie zakresu jaki reguluje ta ustawa. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wyżej wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2005 r. Nr 64, poz. 565 z późn. zm.), przepisów tej ustawy nie stosuje się do sądów administracyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji w tym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uznać, że wystarczającym jest opatrzenie danego dokumentu elektronicznym podpisem. W ocenie Sądu warunkiem uznania za dopuszczalne podpisywanie pism kierowanych do sądu administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym byłaby zmiana regulacji ustawowej. Dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a Wobec nie umieszczenia na zażaleniu z dnia [....] marca 2009 r. własnoręcznego podpisu, pismo to należało uznać za obarczone brakiem formalnym. Takie stanowisko w analogicznej sprawie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt I OPP 25/08 i taki pogląd konsekwentnie zajmuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tym składzie. Nie jest również trafnym argumentacja, jakoby dopuszczalność korzystania z podpisu elektronicznego w zakresie składanych zażaleń mogła wynikać również z art. 78 Kodeksu cywilnego. Kodeks cywilny zawiera regulację składania oświadczeń woli, a więc takich czynności prawnych, które zmierzają do wywołania (nawiązania, zmiany, rozwiązania) skutków prawnych prawa materialnego. Nie jest zaś oświadczeniem woli wniesienie w tej sprawie zażalenia. Zażalenie jest bowiem czynnością procesową, która może wywołać skutki procesowe, a nie skutki w zakresie prawa materialnego. W tej sprawie w związku ze złożonym zażaleniem nie może nastąpić wywołanie jakiegokolwiek skutku w zakresie prawa materialnego. Nie można również zapominać i tego, że sprawy rozpoznawane przed sądami administracyjnymi dotyczą sfery prawa publicznego (prawa administracyjnego), Kodeks cywilny reguluje zaś materię prawa prywatnego. Ta uwaga dotyczy również sprawy dotyczące bezczynności organu. Wyroki sądowe są odrębnym źródłem tworzenia stosunków prawnych, do których to wyroków nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego. Również okoliczność, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczają stosowanie drogi elektronicznej do doręczania pism, nie stanowi przesłanki uzasadniającej żądanie strony składającej zażalenie. Zasady doręczania pism przez sąd administracyjnego reguluję odrębnie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ w sprawie nie zachowano wymogu formalnego zażalenia na postanowienie sądu administracyjnego (brak własnoręcznego podpisu) i wobec ustalenia, że wada ta istnieje i nie została przez składającego zażalenie wyeliminowana – nastąpiło odrzucenie zażalenia. W związku z powyższym należało, stosownie do treści art. 194 § 3 P.p.s.a. i w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 i art. 46 § 1 pkt 4 w związku z art. 176 i art. 178 P.p.s.a. i art. 193 P.p.s.a., orzec jak w sentencji i zażalenie odrzucić.