II SO/Kr 7/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2022 r. wniosku M. J. o wymierzenie grzywny Staroście [...] za nieprzekazanie sądowi skargi w sprawie bezczynności i przewlekłości organu postanawia: 1/ wymierzyć Staroście [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2/ zasądzić od Starosty [...] na rzecz M. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu 28 lutego 2022 r. M. J. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o wymierzenie Staroście [...] grzywny za nieprzekazanie Sądowi w ustawowym terminie skargi z dnia 16 grudnia 2021 r. dotyczącej bezczynności i przewlekłości organu w sprawie podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że w dniu 16 grudnia 2021 r. złożyła skargę do organu, co powinno spowodować jej przekazanie do dnia 16 stycznia 2022 r., a nastąpiło to dopiero około połowy lutego 2022 r. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że pismo M. J. z dnia 16 grudnia 2021 r. (data wpływu), skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w dniu 20 grudnia 2021 r. w uzupełnieniu do ponaglenia z dnia 26 listopad 2021 r. W ocenie Starosty [...] pisma M. J. są bezskuteczne. Jak bowiem wynika z kopii postanowienia Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach, Wydział X Gospodarczy, z dnia 23 lipca 2021 r., sygn. akt X GU 247/21/9, M. J. jest w stanie upadłości. W takiej sytuacji, zgodnie z dyspozycją art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, po ogłoszeniu upadłości, postępowania administracyjne dotyczące masy upadłości, mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowanie administracyjne prowadzone przez Starostę [...] dotyczy stanu majątkowego upadłej, a tym samym masy upadłości. Wobec tego jedynym uprawnionym podmiotem do reprezentowania upadłej, jest syndyk. W tej sytuacji jakiekolwiek pismo pochodzące od upadłej, z pominięciem przepisów Prawa upadłościowego nie wywiera skutków prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 8.02.2022 r., odmówiło M. J. wszczęcia postępowania w sprawie bezczynności i przewlekłości postępowania Starosty [...] w sprawie podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów zalegających na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], w K., z uwagi na brak legitymacji do złożenia ponaglenia po stronie wnioskodawczyni. Zawiadomieniem z dnia 8 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, przekazało Staroście [...], rzeczone pismo z dnia 16.12.2021 r., celem załatwienia zgodnie z posiadanymi kompetencjami, które niezwłocznie przekazano do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wraz z aktami sprawy, pismem z dnia 15 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. Stosownie do art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 P.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 P.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10). Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., pełni funkcję dyscyplinującą. Ma bowiem na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. Pełni również funkcję represyjną. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak dążył – jak można przypuszczać – do uniknięcia powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12). Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca M. J. w dniu 16 grudnia 2021 r. wniosła za pośrednictwem Starosty [...] skargę na przewlekłość i bezczynność organu. Tymczasem organ zamiast sporządzić odpowiedź na skargę i przesłać wraz z aktami sprawy do Sądu, przekazał skargę w dniu 20 grudnia 2021 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – dopiero 15 lutego 2022 r., po jej przekazaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie. Tymczasem zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a., organ powinien przekazać tę skargę do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od jej wniesienia, tj. do dnia 17 stycznia 2022 r. Zatem należy stwierdzić, że termin ten został w sprawie przekroczony, skoro organ przekazał skargę dopiero w dniu 15 lutego 2022 r., czyli niemal z miesięcznym opóźnieniem. Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że w dacie rozpoznawania wniosku skarga strony została już przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. W ocenie Sądu, grzywna w ustalonej wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, zawarte w punkcie II sentencji postanowienia, wynika z art. 200 i art. 205 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.