III SA/Kr 100/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 29 października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek skarżącego R. F. o zwolnienie od kosztów sądowych II) oddalić wniosek skarżącego R. F. o ustanowienie adwokata z urzędu W dniu 16 grudnia 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek R. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 25 stycznia 2011 r., w sprawie skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 29 października 2009 r. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada stałego miesięcznego dochodu. Utrzymuje się ze zbierania złomu. Nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości. Nie dysponuje też żadnymi oszczędnościami. Na uzasadnienie wniosku skarżący podniósł, iż jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Zaciągnięty w 2002 r. kredyt studencki na skutek nie ukończenia studiów wymaga natychmiastowej spłaty. Choroba oraz brak wykształcenia uniemożliwia podjęcia przez skarżącego pracy. Rodzina w jakiś sposób mu pomaga. W piśmie z dnia 25 stycznia 2011 r. uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie pozostaje na utrzymaniu rodziców. Utrzymuje się z tego co uzbiera ( złom i inne). Nie zamieszkuje z rodzicami. Z tego co skarżącemu wiadomo ojciec przeszedł 3 zawały serca. Utrzymuje się z renty wysokości 500 zł. Matka jest pielęgniarką, uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1.700 zł . Na ich utrzymaniu pozostaje dwie uczące się córki. Skarżący na skutek niepowodzeń osobistych (nie ukończenie studiów) zachorował. Choroba ta uniemożliwia mu podjęcie stałe pracy. Nie jest on zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma dołączył zaświadczeni lekarskie o pozostawaniu pod opieką lekarza specjalisty oraz postanowienie tut. Sądu z dnia10 listopada 2010 r. przyznające ojcu skarżącego – A. F. prawo pomocy w zakresie całkowitym - na potwierdzenie trudnej sytuacji materialnej jego rodziny. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W przedmiotowej sprawie orzekający nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego odnośnie jego trudnej sytuacji finansowej i osobistej. Skarżący nie wyjaśnia gdzie mieszka i na czyim utrzymaniu pozostaje. Trudno bowiem dać wiarę, że jego jedynym źródłem utrzymania jest zbieranie i sprzedaż złomu. W przedstawionej sytuacji zdaniem orzekającego istnieją dwie możliwości albo skarżący posiada źródło dochodu, którego nie ujawnia, albo wbrew twierdzeniom pozostaje na utrzymaniu rodziców lub innych osób. Gdyby jak twierdzi skarżący jego jedynym źródłem dochodu pozostawało zbieranie złomu, z pewnością skorzystałby z możliwości zarejestrowania się jako osoba bezrobotna. Taka rejestracja daje możliwość nie tylko znalezienia zatrudnienia, ale też skorzysta z bezpłatnej opieki zdrowotnej. W przypadku skarżącego powinno być to bardzo istotne. Tymczasem korzysta on z prywatnej, odpłatnej służby zdrowia. Jeżeli jego sytuacja życiowa istotnie byłaby tak trudna jak opisuje, to z ustawy przysługiwałaby mu pomoc socjalna. Nigdy o nią nie wystąpił. Mimo, iż ciąży na nim obowiązek spłaty kredytu studenckiego. Co do trudnej sytuacji materialnej rodziców skarżącego, informacje podane przez skarżącego okazały się nierzetelne. Jak wynika z treści uzasadnieni do postanowienia z dnia 28 kwietnia 2010 r. oddalającego wniosek A. F. o przyznanie prawa pomocy - rodzice skarżącego dysponują majątkiem znacznych rozmiarów, i z pewnością ich jedynym źródłem dochodu nie są tylko świadczenie emerytalne ojca i wynagrodzenia za pracę matki..."Jak wynika z akt sprawy skarżący (A. F.) dysponuje majątkiem znacznych rozmiarów. W odpowiedzi na zarządzenie sędziego z dnia 22 grudnia 2009 r. skierowane do Urzędu Miasta, w piśmie z dnia 4 stycznia 2010 r. Starostwo Powiatowe – Wydział Komunikacji ( k.284) informuje, że A. F. zamieszkały A, ul. B 18 jest właścicielem pojazdu marki FS Lublin z 1997 r. zarejestrowany w dniu 7 kwietnia 1997 r., pojazdu Renault Megane z 2000 r. zarejestrowany w dniu 14 sierpnia 2007 r. Jest współwłaścicielem pojazdu marki Opel Corsa z 2003 r. zarejestrowany w dniu 19 października 2003 r. oraz pojazdu marki Fiat Panda z 2004 r. zarejestrowany w dniu 22 czerwca 2009 r. Z kolei Urząd Miasta – Wydział Finansowy w piśmie z dnia 5 stycznia 2010 r. (k.285) poinformował, iż A. i M. F. posiadają dom mieszkalny przy ul. B 18 z działką o powierzchni 817 m2 oraz dom przy ul. C 27 w A, budynek o pow. 100 m2 wydzierżawiony pod działalność gospodarczą z działką o pow. 858 m2, działkę przy ul. D w A o pow. 321/1000 cz., działkę przy ul. E w A o pow. 173 m2. Powyższe informacje potwierdzone zostały przez Wydział Geodezji Gruntu i Katastru Starostwa Powiatowego w piśmie z dnia 5 stycznia 2010 r. ( k.286)." (fragment uzasadnienia do postanowienia z dnia 28 kwietnia 2010 r.). Zdaniem orzekającego powyższe uzasadnia decyzje o oddaleniu wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych samych względów oddalono wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1 , art. 245 § 1 i 2 , art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).